Bảo đảm an ninh năng lượng

Ngày 7/4, Bộ Công thương, UBND tỉnh Quảng Ngãi và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (Petrovietnam) tổ chức hội thảo Giải pháp phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Hội thảo Giải pháp phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được tổ chức vào chiều ngày 7/4.

Phát biểu tại hội thảo, ông Đỗ Tâm Hiển - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho hay, tiếp tục thực hiện các thông báo của Thủ tướng Chính phủ để hướng tới hình thành một Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng mang tầm quốc gia, có bước đột phá về cơ chế, chính sách cũng như thu hút đầu tư.

Ông Lê Xuân Huyên - Phó Tổng Giám đốc Phụ trách Ban Điều hành Petrovietnam cho hay, mục tiêu của hội thảo hôm nay là có thể tổng hợp được các đề xuất đủ mạnh, đủ rõ để trình Chính phủ, nhằm sớm hiện thực hóa Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

“Trung tâm này luôn song hành với sự phát triển của đất nước, nhất là trong bối cảnh mới khi yêu cầu chuyển dịch năng lượng, bảo đảm an ninh năng lượng và an ninh quốc gia ngày càng cấp thiết. Đồng thời, đây cũng là động lực quan trọng để địa phương đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, gắn với Chiến lược phát triển năng lượng quốc gia” - ông Xuyên nói.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất đóng vai trò hạt nhân trong việc hình thành và phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia.

Ông Đặng Hải Anh - Phó Vụ trưởng Vụ Dầu khí và Than (Bộ Công thương) cho hay, việc hình thành Trung tâm cần được đặt trong tổng thể bài toán an ninh năng lượng quốc gia. Việt Nam là một nền kinh tế phát triển nhanh, việc tiêu thụ điện, tiêu thụ năng lượng và nhu cầu xăng dầu đều gia tăng mạnh.

"Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia có bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực sản xuất trong nước và giảm phụ thuộc nhập khẩu xăng dầu và các sản phẩm chế biến từ dầu khí. Đồng thời, hiện thực hóa cam kết net zero vào năm 2050, phát triển các nguồn năng lượng mới như hydrogen xanh, amoniac xanh" - ông Đặng Hải Anh chia sẻ.

Trong việc hình thành và phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia, Nhà máy lọc dầu Dung Quất đóng vai trò hạt nhân, kết nối với các dự án như khí Cá Voi Xanh, hạ tầng LNG, điện gió ngoài khơi, cảng nước sâu và các chuỗi giá trị liên quan.

Đề xuất nhiều cơ chế đặc thù

Ông Nguyễn Hải Trường - Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi cho hay, trung tâm được định hướng phát triển tại KKT Dung Quất trên cơ sở phát huy nền tảng sẵn có của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và các dự án công nghiệp, năng lượng hiện hữu; sẽ phát triển theo hướng hình thành chuỗi giá trị hoàn chỉnh từ lọc hóa dầu - hóa chất - năng lượng - logistics.

Ông Nguyễn Hải Trường - Phó trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp tỉnh Quảng Ngãi đề xuất các giải pháp và cơ chế đặc thù để phát triển Trung tâm Lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là các dự án lọc hóa dầu và năng lượng có quy mô vốn lớn, yêu cầu hạ tầng đồng bộ nhưng chưa có cơ chế đủ mạnh để thu hút và triển khai hiệu quả. Do đó, việc nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù là hết sức cần thiết.

Tại đây ông Trường đã đề xuất các chính sách đối với đề án này như: hằng năm, ngân sách trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách tỉnh Quảng Ngãi 30% số thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu phát sinh trên địa bàn Khu kinh tế Dung Quất để phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất. Nhà đầu tư thực hiện các dự án trong Trung tâm được thực hiện trình tự, thủ tục đầu tư đặc biệt theo quy định của pháp luật về đầu tư trong các ngành, nghề, lĩnh vực; UBND tỉnh Quảng Ngãi được giao đất, cho thuê đất không thông qua đấu giá quyền sử dụng đất, đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với dự án đầu tư trong Trung tâm...

Ông Trường cũng cho hay, tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để cụ thể hóa thành các quy định, hướng dẫn triển khai, bảo đảm rõ ràng, thống nhất và thuận lợi trong quá trình áp dụng.

Theo định hướng chỉ đạo, Trung tâm cần được phát triển trên cơ sở một số dự án quy mô lớn, có khả năng dẫn dắt và lan tỏa. Do đó cần phải xúc tiến, làm việc với các nhà đầu tư chiến lược để có kế hoạch đầu tư cụ thể, trong đó vai trò dẫn dắt, kết nối của PVN, BSR là rất quan trọng. Ngoài ra, việc triển khai các chính sách cần gắn với tiến độ đầu tư các hạ tầng khung, hạ tầng dùng chung.

“Việc triển khai Trung tâm là nhiệm vụ liên ngành, mang tầm quốc gia, do đó, trước mắt đề nghị Bộ Công thương sớm trình Thủ tướng Chính phủ quyết định thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng trung tâm; đồng thời nghiên cứu mô hình quản lý hoạt động của Trung tâm vừa đảm bảo không phát sinh bộ máy mà vẫn hoạt động đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả” - ông Trường đề nghị.

Còn theo lãnh đạo BSR, hiện nay một số cơ chế, chính sách còn hạn chế chưa đủ sức thu hút các nhà đầu tư, các dự án thuộc Trung tâm chưa thuộc đối tượng áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt.

Do đó, lãnh đạo BSR đề xuất ban hành danh mục ưu tiên thu hút nhà đầu tư chiến lược vào Trung tâm, đồng thời ban hành các chính sách ưu đãi nhà đầu tư.

Đồng thời cho phép triển khai thủ tục đầu tư đặc biệt để rút ngắn thời gian chuẩn bị dự án. BSR cũng kiến nghị xây dựng cơ chế bán điện dư thừa trong nội khu, nới hạn mức tín dụng, cơ chế tín chỉ carbon, quỹ đầu tư mạo hiểm và một quy hoạch tổng thể riêng cho Trung tâm để bảo đảm triển khai đồng bộ, hiệu quả.