Mặt bằng vẫn là điểm nghẽn chính

Theo báo cáo của Sở Tài chính tỉnh Quảng Ngãi, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh do Thủ tướng Chính phủ giao là 7.316 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách địa phương chiếm 5.862 tỷ đồng, còn lại 1.454 tỷ đồng là vốn ngân sách trung ương.

Tuy nhiên, kết quả giải ngân trong những tháng đầu năm còn khá khiêm tốn. Đến hết tháng 3/2026, các chủ đầu tư mới giải ngân khoảng 541 tỷ đồng, tương đương 7,4% kế hoạch vốn được giao. Nếu loại trừ phần vốn ngân sách trung ương mới được phân bổ để thực hiện dự án xây dựng trường liên cấp tại các xã biên giới, tỷ lệ giải ngân đạt khoảng 8%.

Một số dự án trên địa bàn tỉnh Quảng Ngãi gặp vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng làm ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Riêng đối với khu vực phía đông tỉnh, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 được phân bổ khoảng 3.979 tỷ đồng, trong đó vốn ngân sách trung ương chỉ chiếm 59 tỷ đồng, phần lớn là vốn ngân sách địa phương. Thế nhưng, kết quả giải ngân đến hết quý I/2026 mới đạt khoảng 250 tỷ đồng, tương đương 6,3% kế hoạch, thấp hơn mức bình quân chung của toàn tỉnh.

Các chủ đầu tư cho rằng, nguyên nhân dẫn đến tình trạng chậm giải ngân do phần lớn kế hoạch vốn xây dựng cơ bản năm nay được phân cấp về cho các xã, phường và tập trung bố trí cho các dự án khởi công mới.

Bên cạnh đó, các dự án này đang trong giai đoạn hoàn thiện các thủ tục đầu tư như lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, lập hồ sơ thiết kế và chuẩn bị thi công. Đồng thời, công tác giải phóng mặt bằng cần thêm thời gian thực hiện nên chưa phát sinh nhiều khối lượng để thanh toán.

Đối với các dự án chuyển tiếp do cấp tỉnh quản lý, một số công trình đang tập trung thi công để hoàn ứng khối lượng đã tạm ứng thuộc kế hoạch năm 2025. Ngoài ra, vẫn còn một số dự án chưa được cấp có thẩm quyền cho phép gia hạn thời gian thực hiện sang năm 2026 nên chưa đủ cơ sở pháp lý để triển khai giải ngân theo kế hoạch vốn năm nay.

Đặc biệt, công tác giải phóng mặt bằng tiếp tục là điểm nghẽn lớn nhất ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công. Nguyên nhân chủ yếu là do chưa xác định được giá đất cụ thể làm cơ sở tính toán phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư. Các địa phương đang khẩn trương hoàn tất các thủ tục liên quan, dự kiến đến tháng 5/2026 mới có thể phê duyệt phương án bồi thường về đất cho các dự án.

“Thời điểm vàng” để tăng tốc giải ngân

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho hay, thời tiết khu vực phía Đông tỉnh đang rất thuận lợi, đây là “thời điểm vàng” trong năm để đẩy nhanh tiến độ thi công các công trình, dự án. Do vậy, yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương và chủ đầu tư tiếp tục thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Trung ương và tỉnh, tăng cường phối hợp, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, nhất là trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, không né tránh, đùn đẩy trách nhiệm; xây dựng kế hoạch, giải pháp. Kịp thời báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết đối với những nội dung vượt thẩm quyền.

Bên cạnh đó, các địa phương cần tập trung đẩy nhanh tiến độ xác định giá đất cụ thể cho từng dự án, làm cơ sở triển khai công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư.

Đối với các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu tăng cường kiểm tra hiện trường, điều hành, đôn đốc các đơn vị thi công chủ động dự trữ vật tư để không ảnh hưởng tiến độ thi công do biến động giá thị trường, nhất là đối với các dự án trọng điểm. Đối với các khu vực, đoạn tuyến đã có mặt bằng sạch thì phải tổ chức triển khai thi công ngay.

Đối với Sở Tài chính, Phó Chủ tịch UBND tỉnh đề nghị chủ động nghiên cứu, tham mưu cơ chế điều hành tài chính linh hoạt, đảm bảo bố trí kịp thời nguồn vốn, đáp ứng nhu cầu giải ngân, góp phần thúc đẩy tiến độ thi công các công trình, dự án trên địa bàn.