Chiều 9/4, tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã thay mặt Chính phủ trình bày dự án Nghị quyết của Quốc hội về việc ban hành một số quy định về thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng, dầu và nhiên liệu bay.

Đề xuất cho phép Chính phủ điều chỉnh thời gian giảm thuế

Theo Bộ trưởng, thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị về đảm bảo nguồn cung, giá nhiên liệu ổn định trong tình hình xung đột Trung Đông diễn biến phức tạp, khó lường, để góp phần đa dạng hóa nguồn cung, bình ổn giá xăng dầu trong nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ đạo sử dụng nhiều công cụ về chính sách tài khóa.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại phiên họp. Ảnh: Đức Thanh

Trong đó có việc Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 482 điều chỉnh giảm tất cả các sắc thuế cấu thành trong giá xăng dầu bao gồm: thuế bảo vệ môi trường, thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, áp dụng từ 24 giờ ngày 26/3/2026 đến hết ngày 15/4/2026.

Sau khi Quyết định số 482 được ban hành, tại kỳ điều hành ngày 27/3, giá nhiều mặt hàng xăng dầu đã giảm. Quyết định này đã góp phần ổn định giá xăng dầu, tạo niềm tin, ổn định tâm lý của người dân, doanh nghiệp.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay, đây chỉ là giải pháp đặc biệt, cấp bách ứng dụng trong thời gian ngắn trong khi Quốc hội chưa họp. Trong khi đó, tình hình xung đột ở Trung Đông vẫn tiếp tục diễn biến khó lường và tác động trực tiếp đến thị trường xăng dầu trong nước.

Vì vậy, để đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, ổn định tâm lý, đời sống của nhân dân và doanh nghiệp, cần có chính sách thuế với thời hạn dài hơn thuộc thẩm quyền của Quốc hội. Căn cứ Kết luận số 14 của Bộ Chính trị, thẩm quyền của Quốc hội được quy định tại Hiến pháp và các luật thuế, Chính phủ trình Quốc hội sớm xem xét thông qua dự án Nghị quyết ngay đầu kỳ họp thứ nhất của Quốc hội khóa XV.

Nội dung cơ bản của Nghị quyết là quy định mức thuế bảo vệ môi trường đối với xăng (trừ etanol), dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa và dầu mazut là 0 đồng/lít. Mức thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng các loại bằng 0%. Xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay, dầu hỏa, dầu mazut thuộc đối tượng không phải kê khai tính nộp thuế giá trị gia tăng nhưng được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào.

Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Đức Thanh

Triển khai đồng bộ các giải pháp về điều hành, quản lý xăng dầu

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho hay Uỷ ban cơ bản nhất trí với sự cần thiết ban hành chính sách theo đề xuất của Chính phủ.

Về phạm vi điều chỉnh của chính sách, Ủy ban Kinh tế và Tài chính thống nhất với các đề xuất của Chính phủ. Đồng thời, cơ quan thẩm tra đề nghị triển khai đồng bộ các giải pháp từ điều hành giá, minh bạch các yếu tố cấu thành giá xăng dầu cơ sở, bảo đảm chuỗi cung ứng, tăng cường kiểm tra xử lý nghiêm các hành vi đầu cơ, găm hàng, qua đó nâng cao hiệu quả ban hành và thực thi chính sách, bảo đảm thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Đa số ý kiến trong Uỷ ban nhất trí áp dụng từ ngày 16/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Bên cạnh đó, một số ý kiến đề nghị cân nhắc kéo dài thời hạn áp dụng do tác động của xung đột Trung Đông đến giá xăng dầu, nhằm ổn định vĩ mô, thúc đẩy tăng trưởng.

Về thẩm quyền điều chỉnh hiệu lực Nghị quyết, đa số ý kiến đề nghị phân cấp cho Chính phủ quyết định rút ngắn hoặc kéo dài hiệu lực để đảm bảo linh hoạt, kịp thời phù hợp với Kết luận số 18 của Ban Chấp hành Trung ương.

Đồng thời, đa số ý kiến cũng đề nghị cân nhắc cho phép Chính phủ điều chỉnh mức thuế trong trường hợp khẩn cấp và báo cáo lại Quốc hội tại kỳ họp gần nhất. Ngoài ra, một số ý kiến đề nghị giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định điều chỉnh hiệu lực của Nghị quyết để đảm bảo đúng thẩm quyền và tính linh hoạt kịp thời.

Một số ý kiến khác nhất trí giao Thủ tướng Chính phủ quyết định điều chỉnh hiệu lực Nghị quyết nhưng cần có giới hạn thời gian kéo dài tối đa đến kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa XVI với điều kiện xung đột Trung Đông vẫn còn tiếp diễn và giá dầu tiếp tục biến động.