Kinh tế tư nhân tăng vai trò, ngành Thuế đẩy mạnh cải cách

Thông tin tại Hội nghị Đối thoại với doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP. Hà Nội năm 2026 diễn ra ngày 16/4, ông Vũ Mạnh Cường - Trưởng Thuế TP. Hà Nội nhấn mạnh, khu vực kinh tế tư nhân đang ngày càng khẳng định vị trí trụ cột trong cơ cấu thu ngân sách.

Theo số liệu được công bố, năm 2024, khu vực doanh nghiệp ngoài quốc doanh đóng góp hơn 40% tổng thu từ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Tỷ lệ này tăng lên khoảng 51% trong năm 2025 và đặc biệt, đến quý I/2026 đã vượt mốc 60%.

Sự gia tăng này cho thấy sức bật mạnh mẽ của khu vực kinh tế tư nhân trong bối cảnh nền kinh tế còn nhiều biến động, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục cải cách mạnh mẽ hơn nữa trong quản lý thuế.

Trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, ngành Thuế xác định cải cách thủ tục hành chính là nhiệm vụ trọng tâm. Đến nay, khoảng 35% thủ tục liên quan đến thuế đã được cắt giảm, góp phần giảm chi phí tuân thủ và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp.

Ông Vũ Mạnh Cường - Trưởng Thuế TP. Hà Nội giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp tại hội nghị.

Một trong những điểm nhấn đáng chú ý tại Hà Nội là việc triển khai hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Hệ thống này hoạt động 24/7, cho phép người nộp thuế tra cứu, hỏi đáp và xử lý các tình huống phát sinh theo hướng “cầm tay chỉ việc”. Đây được xem là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa ngành thuế, giúp giảm áp lực cho bộ phận hỗ trợ trực tiếp và tăng tốc độ xử lý thông tin.

Cùng với đó, hình thức đối thoại với doanh nghiệp cũng được đổi mới mạnh mẽ. Thay vì tổ chức quy mô nhỏ như trước đây, cơ quan Thuế đã kết hợp trực tiếp và trực tuyến, giúp mở rộng phạm vi tiếp cận.

Hằng năm, Thuế Hà Nội đều phối hợp với Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tổ chức 2 hội nghị đối thoại trực tiếp kết hợp trực tuyến. Qua đó, thay vì chỉ tiếp cận 30 - 50 doanh nghiệp, đã tiếp cận được hơn 200 nghìn doanh nghiệp với tổng số hơn 1 triệu lượt truy cập.

Không chỉ các doanh nghiệp tại Hà Nội, mà các doanh nghiệp trên phạm vi toàn quốc đều truy cập để đặt câu hỏi và được cơ quan Thuế Hà Nội trả lời trực tiếp, dứt điểm, đăng tải công khai trên các cổng thông tin.

Làm rõ quy định về mã số thuế và số định danh cá nhân

Tại hội nghị, cơ quan Thuế đã trực tiếp giải đáp hàng loạt vướng mắc liên quan đến chính sách thuế, hóa đơn điện tử, kê khai và vận hành hệ thống khai thuế...

Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm là việc sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế trong quyết toán thuế thu nhập cá nhân.

Theo quy định tại Thông tư số 86/2024/TT-BTC, việc cấp mã số thuế cho cá nhân, hộ gia đình và hộ kinh doanh được thực hiện đến hết ngày 30/6/2025. Từ ngày 1/7/2025, số định danh cá nhân sẽ chính thức thay thế mã số thuế trong các giao dịch thuế.

Trường hợp thông tin cá nhân đã khớp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, người nộp thuế có thể sử dụng số định danh cá nhân thay cho mã số thuế. Ngược lại, nếu thông tin chưa khớp, người nộp thuế phải cập nhật lại dữ liệu trước khi chuyển đổi.

Cơ quan Thuế cũng khẳng định, toàn bộ dữ liệu về hộ kinh doanh, cá nhân và giảm trừ gia cảnh sẽ được quản lý thống nhất bằng số định danh cá nhân, giúp đồng bộ hóa hệ thống và giảm sai sót trong quản lý thuế.

Liên quan đến quy trình khai thuế điện tử, cơ quan Thuế cho biết, hệ thống sẽ tự động gửi thông báo tiếp nhận hồ sơ trong vòng tối đa 15 phút kể từ khi nhận được dữ liệu.

Chậm nhất trong vòng 1 ngày làm việc, cơ quan Thuế sẽ phản hồi kết quả chấp nhận hoặc không chấp nhận hồ sơ. Trong trường hợp hồ sơ không hợp lệ, hệ thống sẽ nêu rõ lý do để người nộp thuế điều chỉnh và nộp lại.

Đáng chú ý, nếu hồ sơ đã được chấp nhận, thời điểm ghi nhận nghĩa vụ thuế được tính từ lần nộp đầu tiên, giúp doanh nghiệp tránh bị xử phạt chậm nộp nếu đã nộp đúng hạn. Ngược lại, nếu hồ sơ bị từ chối và không được nộp lại hợp lệ, trường hợp đó được xác định là chưa hoàn thành nghĩa vụ kê khai.

Cơ quan Thuế khuyến nghị doanh nghiệp thường xuyên theo dõi trạng thái hồ sơ để kịp thời xử lý, tránh sai sót không đáng có.

Các đại biểu, doanh nghiệp, sở ngành tham dự hội nghị.

Quy định mới về hóa đơn điện tử và thông tin người mua

Một vấn đề thực tiễn được nhiều doanh nghiệp phản ánh là việc lập hóa đơn khi người mua là cá nhân không cung cấp đầy đủ thông tin.

Theo Nghị định số 123/2020/NĐ-CP (sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 70/2025/NĐ-CP), hóa đơn phải thể hiện đầy đủ thông tin người mua trong trường hợp có yêu cầu, bao gồm tên, địa chỉ, mã số thuế hoặc số định danh cá nhân.

Tuy nhiên, với một số trường hợp đặc thù như bán hàng tại siêu thị, trung tâm thương mại hoặc dịch vụ trực tiếp đến người tiêu dùng, hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền không bắt buộc phải ghi đầy đủ thông tin người mua. Đối với khách hàng nước ngoài, có thể thay thế địa chỉ bằng thông tin hộ chiếu hoặc giấy tờ xuất nhập cảnh.

Cơ quan Thuế khuyến khích doanh nghiệp nghiên cứu áp dụng hóa đơn điện tử từ máy tính tiền kết nối trực tiếp với hệ thống thuế để giảm thủ tục và tăng tính tự động hóa.

Về phản ánh hệ thống khai thuế đôi khi còn gặp trục trặc không ổn định, cơ quan Thuế cũng thừa nhận, trong một số thời điểm cao điểm, hệ thống khai thuế điện tử có thể xảy ra tình trạng quá tải hoặc lỗi kỹ thuật.

Trong các trường hợp này, cơ quan Thuế đề nghị doanh nghiệp chủ động kiểm tra hệ thống, rà soát dữ liệu và theo dõi thông báo từ cơ quan Thuế. Nếu không thể tự xử lý, cần liên hệ bộ phận hỗ trợ kỹ thuật để được hướng dẫn. Việc lưu lại mã lỗi, thời điểm phát sinh và hình ảnh minh chứng cũng được khuyến nghị để phục vụ giải trình nếu có phát sinh chậm nộp do nguyên nhân khách quan./.