Hải quan khu vực I: Siết kiểm soát chống buôn lậu dịp Tết Nguyên đán 2026

Triệt phá nhiều vụ buôn lậu, vận chuyển hàng ma túy lớn

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Hải quan khu vực I cho hay, năm 2025 chứng kiến sự gia tăng mạnh của hoạt động xuất nhập khẩu và lưu chuyển hành khách quốc tế, kéo theo nguy cơ buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy qua đường hàng không ngày càng tinh vi, đa tuyến, đa phương thức. Bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan, Hải quan khu vực I xác định kiểm soát hải quan, phòng chống buôn lậu và ma túy là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt, vừa hỗ trợ thông quan thuận lợi, vừa bảo đảm kỷ cương pháp luật trên địa bàn quản lý.

Hải quan khu vực I phối hợp với các lực lượng chức năng triệt phá vụ án vận chuyển ma túy khối lượng lớn trong năm 2025. Ảnh: CTVAH

Địa bàn quản lý của đơn vị có Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài, với hệ thống kho hàng không kéo dài, địa điểm chuyển phát nhanh, khu công nghiệp và khu chế xuất, những khu vực có lưu lượng hàng hóa và hành khách lớn, tiềm ẩn rủi ro cao về vàng, ngoại tệ, hàng cấm, hàng có điều kiện và ma túy.

Xác định tầm quan trọng của địa bàn này, ngay từ đầu năm, đơn vị ban hành và triển khai các kế hoạch trọng tâm như: Kế hoạch kiểm soát hải quan năm 2025, tăng cường kiểm soát ma túy và tiền chất; Tháng hành động phòng chống ma túy. Song song đó, lực lượng hải quan triển khai 6 chuyên án chống ma túy và tham gia 3 chiến dịch hợp tác quốc tế (Con Rồng Mê Kông, Twin Guardian Việt Nam - Hàn Quốc về bảo vệ động, thực vật hoang dã), tăng cường chia sẻ thông tin, phối hợp điều tra với Công an, Biên phòng, Hàng không và các lực lượng chức năng liên quan.

Bên cạnh đó, để nâng cao hiệu quả công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, vận chuyển hàng hóa trái phép, đơn vị đẩy mạnh nghiệp vụ quản lý rủi ro theo chiều sâu, khoanh đúng trọng điểm.

Cụ thể, đơn vị đã thu thập, phân tích và xử lý thông tin rủi ro được triển khai theo hướng chuyên sâu, gắn với hệ thống công nghệ và hồ sơ doanh nghiệp; theo đó, đã cập nhật hơn 2.900 doanh nghiệp lên hệ thống CMRS; thiết lập 1.808 tiêu chí phân tích rủi ro; theo dõi 51 doanh nghiệp trọng điểm; lựa chọn soi chiếu 1.104 vận đơn hàng không; xác lập hành khách trọng điểm trên hệ thống API để kịp thời phát hiện đối tượng nghi vấn. Nhờ cách tiếp cận này, hoạt động kiểm soát chuyển từ diện rộng sang tập trung theo tuyến, lĩnh vực và nhóm rủi ro cụ thể, bảo đảm hiệu quả phát hiện vi phạm mà không làm gia tăng chi phí tuân thủ.

Với sự chủ động nêu trên, trong năm 2025, Hải quan khu vực I phát hiện, xử lý 1.145 vụ vi phạm pháp luật hải quan, số tiền xử phạt nộp ngân sách 86,8 tỷ đồng. Trong đó có 40 vụ buôn lậu với tang vật gồm vàng, ngoại tệ, điện thoại di động, máy móc đã qua sử dụng và hàng tiêu dùng giá trị cao.

Một số vụ điển hình đó là: ngày 10/4/2025 phát hiện hành khách quốc tịch Trung Quốc cất giấu 1 kg vàng trong hành lý; ngày 18/4/2025 phát hiện hành khách Đài Loan (Trung Quốc) mang gần 1 kg vàng không khai báo; ngày 8/6/2025 phát hiện hành khách N.H.L vận chuyển trái phép 6,9 triệu Yên Nhật khi xuất cảnh đi Nhật Bản. Các vụ việc góp phần ngăn chặn hành vi vi phạm về vàng, ngoại tệ qua biên giới và tăng hiệu quả răn đe.

Tạo thuận lợi thương mại vẫn đảm bảo ngăn chặn buôn lậu

Đề cập đến công tác kiểm soát hải quan trong thời gian tới, lãnh đạo Hải quan khu vực I cho biết, bước sang năm 2026, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026, hoạt động buôn lậu, vận chuyển hàng cấm, hàng tiêu dùng có nhu cầu cao dịp tết, trong đó vàng, ngoại tệ và ma túy qua đường hàng không được dự báo tiếp tục gia tăng, với xu hướng lợi dụng thương mại điện tử, chuyển phát nhanh, hành lý xách tay và trung chuyển quốc tế.

Thách thức lớn đặt ra là lưu lượng hành khách và hàng hóa theo thông lệ sẽ tăng mạnh trong dịp tết, phương thức chia nhỏ lô hàng, cất giấu tinh vi ngày càng phổ biến, các đối tượng tận dụng kẽ hở ở khâu trung chuyển, quá cảnh, trong khi nguy cơ hình thành các đường dây xuyên quốc gia tiếp tục hiện hữu. Điểm nóng vẫn là đường hàng không qua cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài và hoạt động chuyển phát nhanh. Trước bối cảnh đó, Hải quan khu vực I tiếp tục chủ động phát hiện, nhận diện, phân tích và khóa chặt rủi ro ngay từ khâu thu thập thông tin.

Trong cao điểm Tết Nguyên đán 2026, đơn vị tập trung kiểm soát chặt các tuyến trung chuyển quốc tế trọng điểm, tăng cường phối hợp với Công an, Biên phòng, Hàng không và lực lượng chức năng; triển khai đấu tranh chuyên án theo từng nhóm rủi ro; tập trung vào các mặt hàng tiêu dùng, mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc lá điện tử, vàng, ngoại tệ và hàng cấm, đồng thời mở rộng điều tra, bóc tách đường dây thay vì xử lý đơn vụ. Cảng hàng không quốc tế Nội Bài tiếp tục được xác định là địa bàn trọng tâm trong công tác kiểm soát, với phương châm không để phát sinh điểm nóng, không để bị động, bất ngờ.

Song song với kiểm soát trực tiếp, đơn vị đẩy mạnh điều tra và quản lý rủi ro theo chiều sâu, tiếp tục lập và cập nhật hồ sơ doanh nghiệp rủi ro cao, xây dựng hồ sơ sưu tra phục vụ đấu tranh lâu dài; tăng cường thu thập và phân tích dữ liệu trên hệ thống CMRS, lựa chọn soi chiếu theo hướng trọng tâm, trọng điểm; kiểm soát rủi ro đối với các mặt hàng có điều kiện, hàng chuyển phát nhanh, trị giá, xuất xứ và sở hữu trí tuệ. Mục tiêu là kiểm soát rủi ro theo chuỗi từ khai báo, vận chuyển, thông quan đến hậu kiểm, qua đó nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, góp phần bảo đảm an toàn, kỷ cương tại cửa ngõ hàng không.