Khó khăn, thách thức mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển

Hoàng Yến

[email protected]

07:03 | 01/05/2023

(TBTCO) - Sau giai đoạn phục hồi mạnh mẽ năm 2022, đà tăng trưởng kinh tế của Việt Nam đã chậm lại trong những tháng đầu năm 2023 khi mà các khó khăn đã được dự báo ngày càng rõ nét. Những thách thức đang trở thành áp lực cải cách thể chế, khôi phục niềm tin trên thị trường, mở ra cơ hội hành động thúc đẩy phát triển. Đây là nhận định của TS. Nguyễn Đình Cung - nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế trung ương (CIEM), khi trao đổi với phóng viên TBTCVN.

PV: Qua 4 tháng đầu năm, ông đánh giá thế nào về bức tranh kinh tế hiện nay và triển vọng những tháng tới?

TS. Nguyễn Đình Cung: Về tình hình kinh tế nói chung, đến nay chúng ta đều thấy thực tế đã diễn ra như những gì đã lường trước. Đó là những khó khăn bắt đầu xuất hiện từ cuối năm ngoái và ngày càng rõ nét hơn. Những cơ hội, thuận lợi là có nhưng khó khăn, thách thức vẫn nhiều hơn. Tuy nhiên, nếu tận dụng tốt được các cơ hội thì tình hình kinh tế thời gian tới sẽ khả quan hơn.


TS. Nguyễn Đình Cung

Khó khăn, thách thức mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển

TS. Nguyễn Đình Cung

Các cơ hội đang tới có thể kể đến như: Trung Quốc mở cửa trở lại. Kinh tế Trung Quốc phục hồi khá mạnh mẽ, dự kiến đạt mức tăng trưởng 5% so với 3% năm 2022. Các quan hệ thương mại, đầu tư và du lịch với Trung Quốc đang mở lại bình thường. Du lịch quốc tế phục hồi và tăng nhanh.

Ở trong nước, các mô hình kinh doanh mới, nhất là thương mại điện tử sẽ phát triển nhanh, đa dạng. Nhiều dự án đầu tư công được gấp rút triển khai. Thị trường chứng khoán phục hồi dần. Xuất khẩu nông sản sang Trung Quốc và các quốc gia khác gia tăng. Áp lực cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, áp lực khôi phục niềm tin trên thị trường tài chính ngày càng mạnh mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển.

Tuy nhiên, khó khăn và thách thức còn nhiều. Tình hình thế giới biến động nhanh, khó lường. Các động lực tăng trưởng của nền kinh tế đang có xu hướng suy giảm, ít nhất là kéo dài đến quý II. Ngành công nghiệp nói chung và ngành chế biến chế tạo nói riêng vốn là động lực tăng trưởng chính cho nền kinh tế tăng trưởng âm. Vốn FDI đăng ký trong 3 tháng đầu năm 2023 giảm là 38,5%.

Các đầu tàu kinh tế lớn của cả nước đều sụt giảm tăng trưởng, trong đó TP. Hồ Chí Minh (TP.HCM) chỉ tăng trưởng 0,7%... Nhiều địa phương là trung tâm xuất khẩu của cả nước có mức tăng trưởng âm như Bắc Ninh (giảm 11,85%), Quảng Nam (giảm 10,88%), Bà Rịa - Vũng Tàu (giảm 4,75%), Vĩnh Phúc (giảm 2,47%).

PV: Những biến động tiêu cực của thị trường bên ngoài cũng như trong nước không phải là điều mới mẻ và vẫn thường diễn ra, không do nguyên nhân này thì nguyên nhân khác. Tuy nhiên sự sụt giảm của các đầu tàu tăng trưởng bắt nguồn từ nguyên nhân này hay còn những vấn đề gì khác thưa ông?

TS. Nguyễn Đình Cung: Quan sát những năm vừa qua, sự sụt giảm của TP.HCM hiện nay không có gì đáng ngạc nhiên. Những điểm nghẽn của TP.HCM về hạ tầng giao thông, bộ máy hành chính và cả chính tư duy phát triển... đã kéo dài nhiều năm.

Hoạt động sản xuất của một doanh nghiệp Nhật Bản tại Khu chế xuất Tân Thuận, TP. Hồ Chí Minh.

Tắc nghẽn về kết nối giao thông, cơ sở hạ tầng đã khiến việc phân bổ, sử dụng nguồn lực của TP.HCM kém hiệu quả đi, từ đó khó nâng cao năng suất lao động. Trong khi đó, TP.HCM vẫn tiếp tục phát triển những ngành sử dụng nhiều lao động, tốn nhiều đất, như có những doanh nghiệp dệt may có cả trăm nghìn lao động, khiến hạ tầng càng thêm quá tải. TP.HCM là nơi đông dân nhất, tập trung nhiều doanh nghiệp nhất cả nước nhưng nhân lực của bộ máy hành chính cũng không lớn hơn so với nhiều địa phương khác là bao.

Nhìn rộng ra câu chuyện của TP.HCM cũng là vấn đề của cả nước. Các giai đoạn phát triển của chúng ta cũng như các nước khác, giai đoạn thứ nhất là tăng trưởng theo chiều rộng, dựa vào nguồn lực đất đai, vốn, lao động, và giai đoạn này của chúng ta đã tận khai. Giai đoạn thứ hai là tăng trưởng theo chiều sâu, dựa vào nâng cao năng suất lao động. Giai đoạn thứ ba là phát triển dựa vào đổi mới sáng tạo.

Trong bối cảnh hiện nay, chúng ta có thể vừa phát triển dựa trên nâng cao năng suất lao động, vừa dựa trên đổi mới sáng tạo. Muốn vậy phải dựa vào thị trường, chỉ có cơ chế thị trường mới huy động và phân bổ được nguồn lực hiệu quả, thúc đẩy nâng cao năng suất lao động và đổi mới sáng tạo. Lâu nay, những cải cách về kinh tế thị trường đang chững lại. Tất nhiên, thị trường vẫn có những thất bại vàđólàlúccầnđếnbàntay Nhà nước.

Vấn đề của chúng ta không phải là thiếu nguồn lực, mà nguồn lực bị tắc nghẽn, nơi thừa, nơi thiếu, nơi đóng băng... Những yếu tố này cộng hưởng với những tác động tiêu cực từ dịch Covid-19, sự suy giảm của thị trường thế giới, cú sốc trên thị trường bất động sản đã kéo chậm đà tăng trưởng của nền kinh tế.

PV: Những thách thức, khó khăn với nền kinh tế liệu có phải đang trở thành “áp lực cải cách thể chế, cải thiện môi trường kinh doanh, áp lực khôi phục niềm tin trên thị trường, mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển” như ông đã nói ở trên?

TS. Nguyễn Đình Cung: Có thể nói như vậy. Theo dõi các chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ thời gian qua, có thể thấy những vấn đề khó khăn, thách thức với hoạt động sản xuất kinh doanh, với nền kinh tế đã được Chính phủ nhận diện trúng và có những hành động, chỉ đạo cụ thể, quyết liệt.

Quan trọng là sớm đưa các chính sách đi vào thực tiễn

Tại Nghị quyết số 58/NQ-CP ngày 21/4/2023 những vướng mắc doanh nghiệp đề cập nhiều nhất đã được Thủ tướng Chính phủ yêu cầu giải quyết ngay như về phòng cháy chữa cháy, môi trường, thủ tục pháp lý cho bất động sản... Gỡ được những vấn đề này thì sẽ giải phóng được nguồn lực rất lớn cho nền kinh tế. Điều quan trọng là làm sao sớm đưa các chính sách đi nhanh vào thực tiễn.

Liên tục từ đầu năm, Thủ tướng đã có các chuyến công tác đôn đốc triển khai các dự án quan trọng trải dài trên cả nước, các cuộc làm việc với từng bộ, ngành, địa phương để lắng nghe, chỉ đạo tháo gỡ nhiều vấn đề vướng mắc.

Mới đây, Thủ tướng đã có Công điện 280/CĐ-TTg về chấn chỉnh, tăng cường trách nhiệm trong xử lý công việc của các bộ, cơ quan, địa phương, yêu cầu kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy công việc, tâm lý e dè, sợ sai, sợ trách nhiệm, không dám tham mưu, đề xuất xử lý công việc, không quyết định công việc thuộc thẩm quyền; thậm chí đẩy việc lên cấp trên hoặc các cơ quan khác... điều đang khiến nhiều công việc bị đình trệ lâu nay.

Đặc biệt, Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 58/NQ-CP ngày 21/4/2023 về một số chính sách, giải pháp trọng tâm hỗ trợ doanh nghiệp chủ động thích ứng, phục hồi nhanh và phát triển bền vững đến năm 2025. Nghị quyết đã nêu ra cụ thể và toàn diện những vần đề tồn đọng trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế, đề ra những giải pháp trước mắt cho thị trường vốn, bất động sản, lao động, vướng mắc pháp lý... cũng như những giải pháp cho dài hạn.

Tại Nghị quyết 58, những vướng mắc doanh nghiệp đề cập nhiều nhất đã được Thủ tướng yêu cầu giải quyết ngay như về phòng cháy chữa cháy, môi trường, thủ tục pháp lý cho bất động sản... Gỡ được những vấn đề này thì sẽ giải phóng được nguồn lực rất lớn cho nền kinh tế. Điều quan trọng là làm sao sớm đưa các chính sách đi vào thực tiễn.

Theo tôi được biết, tại kỳ họp thứ 5 tới đây, dự kiến có tới 16 dự án luật, 4 dự thảo nghị quyết sẽ được cho ý kiến và xem xét, thông qua. Trong đó có những luật ảnh hưởng rất lớn đến các hoạt động của nền kinh tế như Luật Đất đai (sửa đổi); Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); Luật Nhà ở (sửa đổi); Luật Giá (sửa đổi), Luật Đấu thầu (sửa đổi); Luật Giao dịch điện tử (sửa đổi); Luật Các tổ chức tín dụng (sửa đổi)…

Trong bối cảnh khó khăn hiện nay, thị trường, các nhà đầu tư, doanh nghiệp đang có tâm lý chờ đợi nghe ngóng các động thái chính sách, hàng lang pháp lý mới sẽ như thế nào, sẽ thuận lợi hay chặt chẽ hơn. Tôi rất kỳ vọng rằng việc sửa đổi các luật sẽ được thực hiện theo nguyên tắc giảm đi những rào cản, chi phí cho doanh nghiệp; chỉ quy định những nguyên tắc cơ bản để tạo sân chơi công bằng, minh bạch cho mọi chủ thể trong nền kinh tế, tránh đi tư duy làm luật để quản lý.

PV: Xin cảm ơn ông!

Hoàng Yến

Từ khóa:

Cùng chủ đề: Chính sách tài khóa tiên phong hỗ trợ phát triển nền kinh tế

Phân cấp, phân quyền triệt để, nâng cao hiệu quả quản lý

Miễn, giảm thuế đất nông nghiệp: Nâng cao sức cạnh tranh, đảm bảo an ninh lương thực

Chính thức có nghị định hướng dẫn giảm thuế giá trị gia tăng 6 tháng đầu năm 2025

Các chính sách hỗ trợ về thuế ngày càng khẳng định "tác dụng kép"

Chính phủ đề xuất tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng

Dành cho bạn

Chứng khoán ngày 29/6: VN-Index giảm điểm phiên đầu tuần, dòng tiền vẫn lan tỏa tích cực

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp: Bước đột phá cho doanh nghiệp khởi nghiệp

PVFCCo - Phú Mỹ và tỉnh Đắk Lắk hợp tác thúc đẩy đầu tư trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp công nghệ cao

Cơ quan thuế Việt Nam - Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác song phương, hướng tới quản lý thuế hiện đại

BSC dự báo VN30 sẽ bổ sung MCH và TCX trong kỳ cơ cấu quý III/2026

Nhiều hoạt động ý nghĩa chào mừng 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Bác

Đọc thêm

Khơi thông nguồn lực từ hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư

(TBTCO) - Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP của Chính phủ sẽ không chỉ góp phần xử lý dứt điểm hơn 11.000 cơ sở nhà, đất còn tồn đọng, mà còn tạo “lối đi nhanh” thông qua các cơ chế đặc thù về phân cấp, cắt giảm thủ tục và khai thác tài sản, giúp khơi thông nguồn lực phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trước nhiều sức ép

(TBTCO) - Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, đặc biệt là xung đột địa chính trị khiến giá năng lượng và chi phí vận tải leo thang, Chính phủ vẫn giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô. Hàng loạt giải pháp về tài khóa, tiền tệ và điều hành giá được triển khai đồng bộ đã góp phần giữ ổn định thị trường trong 6 tháng đầu năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho mục tiêu tăng trưởng của cả năm.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo điều hành giá

(TBTCO) - Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng vừa ký Quyết định số 1156 /QĐ-TTg ngày 26/6/2026 kiện toàn thành viên Ban Chỉ đạo điều hành giá.

Bộ Tài chính bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức Cục loại 1

(TBTCO) - Trong hai ngày 27 - 28/6/2026, Trường Bồi dưỡng cán bộ Kinh tế - Tài chính (Bộ Tài chính) phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ, Cục Công nghệ thông tin và Chuyển đổi số tổ chức lớp “Bồi dưỡng kỹ năng số” cho cán bộ, công chức, viên chức ngành Tài chính.

Infographics: 3 giai đoạn chuyển đổi số trong thực hiện dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính

(TBTCO) - Bám sát các chỉ đạo của Chính phủ và mục tiêu chuyển đổi số của Bộ Tài chính có 3 giai đoạn. Giai đoạn 1: từ năm 2026 - 2027; giai đoạn 2: từ năm 2028 - 2029 và giai đoạn 3: năm 2030.

Hoàn thiện Báo cáo tài chính nhà nước: Bài toán dữ liệu và lộ trình chuẩn hóa đến năm 2030

(TBTCO) - Trong bối cảnh yêu cầu quản lý tài chính công ngày càng cao hơn về tính minh bạch, bền vững và khả năng dự báo, Báo cáo tài chính nhà nước đang được xác định là một trong những công cụ quan trọng giúp "đo sức khỏe" tài chính quốc gia. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, hệ thống báo cáo này vẫn đối mặt không ít thách thức, đặc biệt về chất lượng dữ liệu và khả năng khai thác thông tin phục vụ điều hành.

Infographics: Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030

(TBTCO) - Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 đã được Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua. Theo đó, tồng mức vốn kế hoạch đầu tư công trung hạn nguồn ngân sách nhà nước giai đoạn 2026 - 2030 là 8.220.000 tỷ đồng, bao gồm: vốn ngân sách trung ương 3.800.000 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương 4.420.000 tỷ đồng.

Hà Nội ước giải ngân vốn đầu tư công đạt 63.942 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm

(TBTCO) - Ước giải ngân vốn đầu tư công trong 6 tháng đầu năm của TP. Hà Nội đạt 63.942 tỷ đồng, tăng 115,1% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là mức giải ngân cao nhất của Hà Nội trong cùng kỳ nhiều năm trở lại đây, cho thấy tiến độ triển khai các dự án đầu tư công đang được cải thiện rõ rệt.

Xem thêm

Khó khăn, thách thức mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển

Hoàng Yến

Cùng chủ đề: Chính sách tài khóa tiên phong hỗ trợ phát triển nền kinh tế

Phân cấp, phân quyền triệt để, nâng cao hiệu quả quản lý

Miễn, giảm thuế đất nông nghiệp: Nâng cao sức cạnh tranh, đảm bảo an ninh lương thực

Chính thức có nghị định hướng dẫn giảm thuế giá trị gia tăng 6 tháng đầu năm 2025

Các chính sách hỗ trợ về thuế ngày càng khẳng định "tác dụng kép"

Chính phủ đề xuất tiếp tục giảm 2% thuế giá trị gia tăng

Dành cho bạn

Chứng khoán ngày 29/6: VN-Index giảm điểm phiên đầu tuần, dòng tiền vẫn lan tỏa tích cực

Miễn thuế thu nhập doanh nghiệp: Bước đột phá cho doanh nghiệp khởi nghiệp

PVFCCo - Phú Mỹ và tỉnh Đắk Lắk hợp tác thúc đẩy đầu tư trung tâm đổi mới sáng tạo nông nghiệp công nghệ cao

Cơ quan thuế Việt Nam - Hàn Quốc thúc đẩy hợp tác song phương, hướng tới quản lý thuế hiện đại

BSC dự báo VN30 sẽ bổ sung MCH và TCX trong kỳ cơ cấu quý III/2026

Nhiều hoạt động ý nghĩa chào mừng 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định vinh dự mang tên Bác

Đọc thêm

Khơi thông nguồn lực từ hơn 11.000 cơ sở nhà, đất dôi dư

Giữ vững mục tiêu kiểm soát lạm phát trước nhiều sức ép

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm Phó Trưởng ban Ban Chỉ đạo điều hành giá

Bộ Tài chính bồi dưỡng kỹ năng số cho cán bộ, công chức, viên chức Cục loại 1

Infographics: 3 giai đoạn chuyển đổi số trong thực hiện dịch vụ công, giải quyết thủ tục hành chính

Hoàn thiện Báo cáo tài chính nhà nước: Bài toán dữ liệu và lộ trình chuẩn hóa đến năm 2030

Infographics: Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030

Hà Nội ước giải ngân vốn đầu tư công đạt 63.942 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm

Mới nhất Đọc nhiều

Chứng khoán phái sinh ngày 29/6: Chênh lệch dương nới rộng, VN30-Index “đỏ vỏ xanh lòng”

Bức tranh lợi nhuận doanh nghiệp quý II phân hóa theo từng nhóm ngành

Khối ngoại chốt lời cổ phiếu "nhà Vin"

ABBank được vinh danh 2 giải thưởng quốc tế về công nghệ và ngân hàng bán lẻ

Hàng nghìn người dân tới xem triển lãm Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm ngay trong ngày khai mạc

Giá vàng hôm nay ngày 29/6: Giá vàng thế giới giảm, nhiều tổ chức hạ dự báo

Ngày 27/6: Giá heo hơi tại miền Bắc tiếp tục giảm

Công bố thành lập Phân hiệu Học viện Tài chính tại tỉnh Hưng Yên

Tỷ giá USD hôm nay (29/6): Tỷ giá trung tâm lên 25.201 đồng, USD giữ sức mạnh nhờ kỳ vọng Fed tăng lãi suất

Ngày 29/6: Giá cà phê tăng trở lại, hồ tiêu neo ở mức cao

Khó khăn, thách thức mở ra cơ hội để hành động thúc đẩy phát triển

Cùng chủ đề: Chính sách tài khóa tiên phong hỗ trợ phát triển nền kinh tế

Bài liên quan

Dành cho bạn

Đọc thêm

Mới nhất Đọc nhiều