Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Song Linh
(TBTCO) - Ngày 20/3/2026 tại Hà Nội, VCCI phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, tạo cú hích kết nối chính sách - thị trường - doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0”.
aa
Thái Nguyên triển khai Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030 Việt Nam hướng tới xây dựng một môi trường thể chế hiện đại, minh bạch và lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Áp lực chuyển dịch năng lượng và bài toán Net Zero

Biến đổi khí hậu đang chuyển từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế. Các hiện tượng thời tiết cực đoan, rủi ro thiên tai gia tăng, cùng với những biến động địa chính trị toàn cầu đã và đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Ông Nguyễn Quang Vinh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) nhấn mạnh: chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Theo ông, hành trình hướng tới Net Zero là tất yếu, nhưng đòi hỏi sự quyết tâm và đồng hành của toàn xã hội, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.

Nhận định này cho thấy cách tiếp cận đang có sự chuyển dịch rõ nét: từ “ứng phó” sang “chủ động tận dụng cơ hội” trong quá trình chuyển đổi xanh.

Với Việt Nam, thách thức mang tính “kép”: vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa phải thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải. Cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình phát triển theo hướng bền vững và bao trùm.

Thời gian qua, hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đã từng bước hoàn thiện. Các sáng kiến hợp tác quốc tế như chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”: nguồn lực đầu tư hạn chế, công nghệ lõi chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống đo đếm phát thải chưa đồng bộ, năng lực thực thi ở địa phương còn yếu.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa được “kích hoạt” đầy đủ để trở thành động lực dẫn dắt quá trình chuyển đổi. Đây chính là khoảng trống cần được lấp đầy thông qua các cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa thể chế và thị trường. Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến biến động giá năng lượng, yêu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững, linh hoạt và có khả năng chống chịu càng trở nên cấp thiết.

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động thực chất

Dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 - 12/6/2026 tại Hà Nội, Diễn đàn mang chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm nhấn của chương trình là chuỗi hoạt động đa dạng: các phiên thảo luận chuyên sâu về năng lượng và môi trường, chương trình bình xét và vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh - Net Zero Việt Nam”.

Không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính xanh, nhà tài trợ và hệ sinh thái chuyên gia, qua đó thúc đẩy các dự án chuyển đổi xanh từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Từ vai trò đồng tổ chức chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Chủ tịch Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) cho biết, thông qua Diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính xanh.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, chương trình hiện đang nhận được nhiều phản hồi tích cực và sự đồng hành của các tỉnh, thành phố thông qua việc xác nhận tham gia, đồng thời đề cử các doanh nghiệp, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện chuyển đổi xanh cho hoạt động triển lãm và bình xét, vinh danh.

Ở góc độ tổng thể, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các mô hình điển hình, mà còn hướng tới tạo lập một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, từ tiêu chuẩn, công nghệ đến nguồn lực tài chính.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Diễn đàn hướng tới xây dựng một nền tảng kết nối đa bên, thúc đẩy hành động cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp trong hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, đặc biệt thông qua các sáng kiến trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Một điểm đáng chú ý là Diễn đàn đặt trọng tâm vào việc thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Thông qua đối thoại trực tiếp, các bên liên quan có thể cùng nhận diện những “điểm nghẽn” trong triển khai, từ đó đề xuất giải pháp khả thi hơn. Diễn đàn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam./.

Trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, hành trình Net Zero không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để Việt Nam tái định vị mô hình tăng trưởng. Và với vai trò kết nối thể chế và thị trường, Diễn đàn được kỳ vọng sẽ khơi thông những động lực mới, đưa cam kết thành hành động, đưa chiến lược thành kết quả cụ thể.
Song Linh

Đọc thêm

C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

(TBTCO) - Trong khuôn khổ Lễ mít tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm - Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (C.P. Việt Nam) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” giai đoạn 2026 - 2030.
Doanh nghiệp chung tay phủ xanh rừng phòng hộ Dầu Tiếng, góp phần bảo vệ an ninh nguồn nước

Doanh nghiệp chung tay phủ xanh rừng phòng hộ Dầu Tiếng, góp phần bảo vệ an ninh nguồn nước

(TBTCO) - Ngày 6/6, dự án TreeBank tổ chức “Ngày hội Doanh nghiệp Trồng cây 2026” tại khu vực rừng phòng hộ hồ Dầu Tiếng (Tây Ninh), thu hút hơn 120 đại diện doanh nghiệp, tổ chức tham gia. Sự kiện không chỉ đánh dấu khởi đầu mùa trồng rừng năm 2026 mà còn là hoạt động thiết thực nhằm hiện thực hóa các cam kết phát triển bền vững (ESG), góp phần phục hồi hệ sinh thái rừng đầu nguồn và bảo vệ an ninh nguồn nước cho vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.
Thị trường carbon bước vào cuộc chơi mới: Chất lượng, đầu tư dài hạn và lợi ích xanh lên ngôi

Thị trường carbon bước vào cuộc chơi mới: Chất lượng, đầu tư dài hạn và lợi ích xanh lên ngôi

Doanh thu từ các công cụ định giá carbon toàn cầu đã vượt 107 tỷ USD trong năm 2025, trong khi thị trường tín chỉ carbon đang chuyển mạnh từ cuộc đua số lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng. Ba xu hướng lớn gồm ưu tiên tín chỉ chất lượng cao, dịch chuyển sang đầu tư dài hạn và đề cao các giá trị môi trường - xã hội đang định hình tương lai thị trường carbon toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội mới cho tín chỉ carbon rừng của Việt Nam.
Hơn 3 triệu ha rừng "không chủ": Điểm nghẽn của xuất khẩu xanh và thị trường carbon

Hơn 3 triệu ha rừng "không chủ": Điểm nghẽn của xuất khẩu xanh và thị trường carbon

Khoảng 3,07 triệu ha rừng và đất lâm nghiệp hiện do UBND cấp xã quản lý đang bộc lộ nhiều bất cập về pháp lý, dữ liệu và nguồn lực quản lý. Không chỉ làm gia tăng nguy cơ lấn chiếm, suy thoái rừng, thực trạng này còn có thể trở thành rào cản đối với xuất khẩu nông lâm sản vào các thị trường đòi hỏi truy xuất nguồn gốc nghiêm ngặt, đồng thời làm chậm cơ hội tham gia thị trường tín chỉ carbon của Việt Nam.
Phát động phong trào toàn dân bảo vệ môi trường: Biến cam kết xanh thành hành động thường nhật

Phát động phong trào toàn dân bảo vệ môi trường: Biến cam kết xanh thành hành động thường nhật

(TBTCO) - Sáng 6/6, tại bãi biển Cửa Lò (Nghệ An), Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và UBND tỉnh Nghệ An tổ chức Lễ phát động quốc gia Phong trào thi đua “Toàn dân chung tay bảo vệ môi trường, vì một Việt Nam xanh - sạch - đẹp”, đồng thời hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới, Tháng hành động vì môi trường và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.
"Biển Việt Nam - Hành trình xanh": Lan tỏa khát vọng phát triển bền vững từ tình yêu biển đảo

"Biển Việt Nam - Hành trình xanh": Lan tỏa khát vọng phát triển bền vững từ tình yêu biển đảo

(TBTCO) - Tối ngày 5/6 tại Nghệ An, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng UBND tỉnh Nghệ An tổ chức chương trình nghệ thuật “Biển Việt Nam - Hành trình xanh”, với sự tham dự của nhiều lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành, địa phương cùng đông đảo người dân.
Để kinh tế biển phát triển bền vững: Cần một thể chế đủ mạnh để mở đường cho nguồn lực biển

Để kinh tế biển phát triển bền vững: Cần một thể chế đủ mạnh để mở đường cho nguồn lực biển

(TBTCO) - Sau hơn 8 năm triển khai Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam, những kết quả đạt được vẫn chưa tương xứng với tiềm năng to lớn của quốc gia biển. Trong bối cảnh nhiều ngành kinh tế biển mới đang nổi lên mạnh mẽ, việc hoàn thiện thể chế, đặc biệt là xây dựng cơ chế pháp lý rõ ràng cho quyền sử dụng không gian biển, được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy kinh tế biển phát triển bền vững.
Tạo cầu nối giữa công trình xanh và nguồn vốn xanh

Tạo cầu nối giữa công trình xanh và nguồn vốn xanh

(TBTCO) - Việt Nam cần khoảng 20 tỷ USD đầu tư xanh mỗi năm để thực hiện mục tiêu Net Zero vào năm 2050. Tuy nhiên, nhiều dự án công trình xanh vẫn gặp khó khăn trong tiếp cận nguồn vốn, đặt ra yêu cầu hoàn thiện tiêu chuẩn đánh giá, cơ chế tài chính và tăng cường kết nối giữa ESG với hệ sinh thái tài chính xanh.
Xem thêm