Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Song Linh
(TBTCO) - Ngày 20/3/2026 tại Hà Nội, VCCI phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, tạo cú hích kết nối chính sách - thị trường - doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0”.
aa
Thái Nguyên triển khai Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030 Việt Nam hướng tới xây dựng một môi trường thể chế hiện đại, minh bạch và lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Áp lực chuyển dịch năng lượng và bài toán Net Zero

Biến đổi khí hậu đang chuyển từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế. Các hiện tượng thời tiết cực đoan, rủi ro thiên tai gia tăng, cùng với những biến động địa chính trị toàn cầu đã và đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Ông Nguyễn Quang Vinh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) nhấn mạnh: chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Theo ông, hành trình hướng tới Net Zero là tất yếu, nhưng đòi hỏi sự quyết tâm và đồng hành của toàn xã hội, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.

Nhận định này cho thấy cách tiếp cận đang có sự chuyển dịch rõ nét: từ “ứng phó” sang “chủ động tận dụng cơ hội” trong quá trình chuyển đổi xanh.

Với Việt Nam, thách thức mang tính “kép”: vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa phải thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải. Cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình phát triển theo hướng bền vững và bao trùm.

Thời gian qua, hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đã từng bước hoàn thiện. Các sáng kiến hợp tác quốc tế như chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”: nguồn lực đầu tư hạn chế, công nghệ lõi chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống đo đếm phát thải chưa đồng bộ, năng lực thực thi ở địa phương còn yếu.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa được “kích hoạt” đầy đủ để trở thành động lực dẫn dắt quá trình chuyển đổi. Đây chính là khoảng trống cần được lấp đầy thông qua các cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa thể chế và thị trường. Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến biến động giá năng lượng, yêu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững, linh hoạt và có khả năng chống chịu càng trở nên cấp thiết.

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động thực chất

Dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 - 12/6/2026 tại Hà Nội, Diễn đàn mang chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm nhấn của chương trình là chuỗi hoạt động đa dạng: các phiên thảo luận chuyên sâu về năng lượng và môi trường, chương trình bình xét và vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh - Net Zero Việt Nam”.

Không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính xanh, nhà tài trợ và hệ sinh thái chuyên gia, qua đó thúc đẩy các dự án chuyển đổi xanh từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Từ vai trò đồng tổ chức chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Chủ tịch Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) cho biết, thông qua Diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính xanh.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, chương trình hiện đang nhận được nhiều phản hồi tích cực và sự đồng hành của các tỉnh, thành phố thông qua việc xác nhận tham gia, đồng thời đề cử các doanh nghiệp, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện chuyển đổi xanh cho hoạt động triển lãm và bình xét, vinh danh.

Ở góc độ tổng thể, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các mô hình điển hình, mà còn hướng tới tạo lập một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, từ tiêu chuẩn, công nghệ đến nguồn lực tài chính.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Diễn đàn hướng tới xây dựng một nền tảng kết nối đa bên, thúc đẩy hành động cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp trong hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, đặc biệt thông qua các sáng kiến trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Một điểm đáng chú ý là Diễn đàn đặt trọng tâm vào việc thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Thông qua đối thoại trực tiếp, các bên liên quan có thể cùng nhận diện những “điểm nghẽn” trong triển khai, từ đó đề xuất giải pháp khả thi hơn. Diễn đàn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam./.

Trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, hành trình Net Zero không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để Việt Nam tái định vị mô hình tăng trưởng. Và với vai trò kết nối thể chế và thị trường, Diễn đàn được kỳ vọng sẽ khơi thông những động lực mới, đưa cam kết thành hành động, đưa chiến lược thành kết quả cụ thể.
Song Linh

Đọc thêm

Phát triển hydrogen - động lực mới cho tăng trưởng xanh

Phát triển hydrogen - động lực mới cho tăng trưởng xanh

(TBTCO) - Phát triển công nghiệp năng lượng hydrogen được xem là một trong những giải pháp quan trọng thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải. Với định hướng phát triển rõ ràng, Việt Nam đang đứng trước cơ hội hình thành ngành công nghiệp hydrogen quy mô lớn.
Phát triển nguyên liệu xanh bền vững - chìa khóa để ngành gỗ chạm mốc 25 tỷ USD

Phát triển nguyên liệu xanh bền vững - chìa khóa để ngành gỗ chạm mốc 25 tỷ USD

(TBTCO) - Để đạt mục tiêu 25 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2030, ngành gỗ Việt Nam cần chuyển mạnh từ mô hình tăng trưởng dựa vào khai thác nguyên liệu sang phát triển chuỗi giá trị xanh, chủ động nguồn nguyên liệu trong nước, gắn chế biến sâu với quản lý rừng bền vững và bảo vệ môi trường.
Chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để đạt Net Zero

Chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để đạt Net Zero

(TBTCO) - Chuyển đổi xanh và mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 phải trở thành động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế. Tại Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, diễn ra sáng 8/7, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh từ cam kết sang hành động để hiện thực hóa mục tiêu Net Zero.
Xăng E10 phát huy hiệu quả bước đầu, chưa ghi nhận tác động tiêu cực đến phương tiện

Xăng E10 phát huy hiệu quả bước đầu, chưa ghi nhận tác động tiêu cực đến phương tiện

(TBTCO) - Kết quả quan trắc ban đầu tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh cho thấy một số chỉ tiêu ô nhiễm có xu hướng giảm, trong khi chưa ghi nhận phản ánh tiêu cực về chất lượng nhiên liệu hay ảnh hưởng đến động cơ phương tiện. Tuy nhiên, cơ quan quản lý sẽ tiếp tục theo dõi, mở rộng quan trắc để có cơ sở khoa học đánh giá toàn diện hiệu quả của loại nhiên liệu này.
Lượng hóa các-bon rừng để biến "tài nguyên xanh" thành nguồn thu bền vững

Lượng hóa các-bon rừng để biến "tài nguyên xanh" thành nguồn thu bền vững

(TBTCO) - Nghị định số 180/2026/NĐ-CP quy định về dịch vụ hấp thụ và lưu giữ các-bon của rừng có hiệu lực từ ngày 15/7 được kỳ vọng sẽ mở ra cơ hội tạo nguồn thu mới từ tài nguyên rừng. Tuy nhiên, trước khi nghĩ đến giao dịch tín chỉ các-bon, các địa phương cần hoàn thành nhiệm vụ quan trọng nhất là lượng hóa chính xác giá trị các-bon của từng khu rừng trên địa bàn.
Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 tại khu vực trung tâm

Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp từ ngày 1/7 tại khu vực trung tâm

(TBTCO) - Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội chính thức triển khai giai đoạn đầu của Đề án vùng phát thải thấp tại một phần phường Hoàn Kiếm. Thành phố khẳng định chưa cấm đồng loạt xe sử dụng xăng, dầu trong vành đai 1, mà áp dụng lộ trình từng bước, siết tiêu chuẩn khí thải và hạn chế phương tiện theo từng khu vực, từng thời điểm đến năm 2030.
Khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước, mở ra thị trường mới cho tăng trưởng xanh

Khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước, mở ra thị trường mới cho tăng trưởng xanh

(TBTCO) - Sáng 29/6, Bộ Tài chính phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức Lễ khai trương Sàn giao dịch các-bon trong nước. Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên Việt Nam xác định giá các-bon, biến quyền phát thải hoặc kết quả giảm phát thải thành loại hàng hóa có giá trị kinh tế. Sàn giao dịch các-bon trong nước sẽ là nơi trao đổi, giao dịch tập trung các loại hàng hóa này trên nguyên tắc công bằng, công khai, minh bạch.
C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

C.P. Việt Nam hướng tới hoàn thành mục tiêu 3 triệu cây xanh

(TBTCO) - Trong khuôn khổ Lễ mít tinh và phát động trồng cây hưởng ứng Ngày Thế giới chống sa mạc hóa và hạn hán năm 2026, Cục Lâm nghiệp và Kiểm lâm - Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam (C.P. Việt Nam) đã ký kết Bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình “C.P. Việt Nam - Hành trình vì một Việt Nam xanh” giai đoạn 2026 - 2030.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều