Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Song Linh
(TBTCO) - Ngày 20/3/2026 tại Hà Nội, VCCI phát động Diễn đàn “Năng lượng và Môi trường Thế giới - Việt Nam 2026”, tạo cú hích kết nối chính sách - thị trường - doanh nghiệp, thúc đẩy chuyển dịch năng lượng và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng xanh, phát thải ròng bằng “0”.
aa
Thái Nguyên triển khai Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2030 Việt Nam hướng tới xây dựng một môi trường thể chế hiện đại, minh bạch và lấy doanh nghiệp làm trung tâm

Áp lực chuyển dịch năng lượng và bài toán Net Zero

Biến đổi khí hậu đang chuyển từ nguy cơ dài hạn thành sức ép hiện hữu đối với mọi nền kinh tế. Các hiện tượng thời tiết cực đoan, rủi ro thiên tai gia tăng, cùng với những biến động địa chính trị toàn cầu đã và đang tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng, chi phí sản xuất và chuỗi cung ứng. Trong bối cảnh đó, mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) không còn là lựa chọn, mà trở thành chuẩn mực phát triển mới, buộc các quốc gia phải tái cấu trúc mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững.

Khơi thông động lực thể chế và thị trường cho mục tiêu Net Zero

Ông Nguyễn Quang Vinh phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

Phát biểu tại lễ phát động, ông Nguyễn Quang Vinh - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Chủ tịch Hội đồng Doanh nghiệp vì sự phát triển bền vững Việt Nam (VBCSD) nhấn mạnh: chuyển đổi xanh và chuyển dịch năng lượng không chỉ là yêu cầu cấp thiết về môi trường, mà còn là cơ hội để nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và tạo động lực tăng trưởng mới. Theo ông, hành trình hướng tới Net Zero là tất yếu, nhưng đòi hỏi sự quyết tâm và đồng hành của toàn xã hội, trong đó cộng đồng doanh nghiệp giữ vai trò trung tâm.

Nhận định này cho thấy cách tiếp cận đang có sự chuyển dịch rõ nét: từ “ứng phó” sang “chủ động tận dụng cơ hội” trong quá trình chuyển đổi xanh.

Với Việt Nam, thách thức mang tính “kép”: vừa phải duy trì tốc độ tăng trưởng cao, vừa phải thích ứng với biến đổi khí hậu và thực hiện các cam kết quốc tế về giảm phát thải. Cam kết đạt Net Zero vào năm 2050 đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mô hình phát triển theo hướng bền vững và bao trùm.

Thời gian qua, hệ thống chính sách về tăng trưởng xanh, chuyển dịch năng lượng của Việt Nam đã từng bước hoàn thiện. Các sáng kiến hợp tác quốc tế như chương trình chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP) mở ra cơ hội tiếp cận nguồn lực tài chính và công nghệ.

Tuy nhiên, thực tiễn triển khai vẫn còn nhiều “điểm nghẽn”: nguồn lực đầu tư hạn chế, công nghệ lõi chưa đáp ứng yêu cầu, hệ thống đo đếm phát thải chưa đồng bộ, năng lực thực thi ở địa phương còn yếu.

Đáng chú ý, khu vực doanh nghiệp vẫn chưa được “kích hoạt” đầy đủ để trở thành động lực dẫn dắt quá trình chuyển đổi. Đây chính là khoảng trống cần được lấp đầy thông qua các cơ chế kết nối hiệu quả hơn giữa thể chế và thị trường. Trong bối cảnh thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn, từ xung đột địa chính trị đến biến động giá năng lượng, yêu cầu xây dựng một hệ thống năng lượng bền vững, linh hoạt và có khả năng chống chịu càng trở nên cấp thiết.

Mở không gian kết nối, thúc đẩy hành động thực chất

Dự kiến diễn ra trong hai ngày 11 - 12/6/2026 tại Hà Nội, Diễn đàn mang chủ đề “Việt Nam cụ thể hóa con đường tới Net Zero”, với sự tham gia của lãnh đạo Chính phủ, các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp.

Điểm nhấn của chương trình là chuỗi hoạt động đa dạng: các phiên thảo luận chuyên sâu về năng lượng và môi trường, chương trình bình xét và vinh danh các sáng kiến “Năng lượng và môi trường xanh bền vững tại Việt Nam”, cùng triển lãm “Con đường xanh - Net Zero Việt Nam”.

Không gian triển lãm được kỳ vọng trở thành cầu nối giữa doanh nghiệp với các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính xanh, nhà tài trợ và hệ sinh thái chuyên gia, qua đó thúc đẩy các dự án chuyển đổi xanh từ ý tưởng đến triển khai thực tế.

Từ vai trò đồng tổ chức chương trình, bà Nguyễn Thị Thanh Thúy - Chủ tịch Hội đồng Năng lượng Thế giới tại Việt Nam (WEC-VN) cho biết, thông qua Diễn đàn, WEC-VN kỳ vọng góp phần đưa các chuẩn mực và công cụ quốc tế vào thực tiễn Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng lộ trình chuyển dịch năng lượng hiệu quả, phù hợp và bền vững. Đồng thời, hình thành cơ chế kết nối liên tục giữa các đơn vị đạt giải với hệ sinh thái chuyên gia, nhà tài trợ, quỹ khí hậu, tổ chức quốc tế và các chương trình hỗ trợ kỹ thuật, tài chính xanh.

Theo bà Nguyễn Thị Thanh Thúy, chương trình hiện đang nhận được nhiều phản hồi tích cực và sự đồng hành của các tỉnh, thành phố thông qua việc xác nhận tham gia, đồng thời đề cử các doanh nghiệp, cá nhân tiêu biểu trong thực hiện chuyển đổi xanh cho hoạt động triển lãm và bình xét, vinh danh.

Ở góc độ tổng thể, Diễn đàn không chỉ dừng lại ở việc tôn vinh các mô hình điển hình, mà còn hướng tới tạo lập một hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi, từ tiêu chuẩn, công nghệ đến nguồn lực tài chính.

Theo ông Nguyễn Quang Vinh, Diễn đàn hướng tới xây dựng một nền tảng kết nối đa bên, thúc đẩy hành động cụ thể của cộng đồng doanh nghiệp trong hiện thực hóa mục tiêu Net Zero, đặc biệt thông qua các sáng kiến trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Một điểm đáng chú ý là Diễn đàn đặt trọng tâm vào việc thu hẹp khoảng cách giữa chính sách và thực thi. Thông qua đối thoại trực tiếp, các bên liên quan có thể cùng nhận diện những “điểm nghẽn” trong triển khai, từ đó đề xuất giải pháp khả thi hơn. Diễn đàn được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng doanh nghiệp và các địa phương, góp phần hình thành hệ sinh thái thúc đẩy phát triển bền vững tại Việt Nam./.

Trong bối cảnh toàn cầu nhiều biến động, hành trình Net Zero không chỉ là thách thức mà còn là cơ hội để Việt Nam tái định vị mô hình tăng trưởng. Và với vai trò kết nối thể chế và thị trường, Diễn đàn được kỳ vọng sẽ khơi thông những động lực mới, đưa cam kết thành hành động, đưa chiến lược thành kết quả cụ thể.
Song Linh

Đọc thêm

Bản đồ ranh giới rừng: Thêm công cụ gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu

Bản đồ ranh giới rừng: Thêm công cụ gỡ khó cho doanh nghiệp xuất khẩu

Muốn xuất khẩu gỗ, cà phê, cao su sang EU, doanh nghiệp phải chứng minh nguồn gốc vùng nguyên liệu và đáp ứng yêu cầu chống mất rừng. Bản đồ ranh giới rừng năm 2020 phiên bản 1.0 vừa được công bố cung cấp thêm dữ liệu đối chiếu, giúp doanh nghiệp nhận diện những khu vực cần xác minh và chủ động hoàn thiện hồ sơ theo Quy định EUDR.
Chỉ thị của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ mới

Chỉ thị của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ mới

(TBTCO) - Thay mặt Bộ Chính trị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành Chỉ thị của Bộ Chính trị về bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ phát triển mới của đất nước (Chỉ thị số 15-CT/TW, ngày 15/10/2026).
Thị trường carbon tạo nguồn thu tỷ USD, doanh nghiệp có thêm lợi thế vay vốn ngân hàng

Thị trường carbon tạo nguồn thu tỷ USD, doanh nghiệp có thêm lợi thế vay vốn ngân hàng

Thống kê từ WB cho thấy, các công cụ định giá carbon tạo nguồn thu hơn 107 tỷ USD toàn cầu năm qua. Không chỉ thúc đẩy giảm phát thải, doanh thu từ tín chỉ carbon còn có thể bổ sung nguồn trả nợ cho ngân hàng, song để hiện thực hóa tiềm năng này, cần hoàn thiện khung pháp lý, cơ chế định giá và thúc đẩy thương mại hóa tín chỉ carbon.
Doanh nghiệp không ngại chuyển đổi xanh, thị trường carbon mở thêm động lực

Doanh nghiệp không ngại chuyển đổi xanh, thị trường carbon mở thêm động lực

(TBTCO) - Theo ADB, Việt Nam cần khoảng 368 tỷ USD đầu tư bổ sung cho ứng phó biến đổi khí hậu và giảm phát thải đến năm 2040. Dù nhu cầu vốn lớn, còn nhiều rào cản, doanh nghiệp vẫn sẵn sàng đầu tư công nghệ xanh. Để khơi thông nguồn lực, cần đa dạng kênh huy động vốn ngoài tín dụng ngân hàng, trong đó có phát triển thị trường carbon.
Thị trường carbon cần hệ sinh thái tài chính đủ mạnh để trở thành động lực mới của nền kinh tế

Thị trường carbon cần hệ sinh thái tài chính đủ mạnh để trở thành động lực mới của nền kinh tế

(TBTCO) - Việc hình thành thị trường carbon là điểm khởi đầu, thị trường muốn phát triển bền vững cần thanh khoản, dữ liệu minh bạch, cơ chế xác minh đáng tin cậy và hệ sinh thái tài chính đủ mạnh. Đây là nền tảng giúp doanh nghiệp chuyển thành nguồn thu thực chất, tạo thêm nguồn lực chuyển đổi xanh và tạo động lực mới cho nền kinh tế.
Phân quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường cho địa phương

Phân quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường cho địa phương

(TBTCO) - Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa hướng dẫn Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố về việc xác định thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) đối với dự án khai thác khoáng sản, trên cơ sở triển khai các nghị quyết mới của Chính phủ.
Canada hỗ trợ 9,8 triệu CAD thúc đẩy các đô thị Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu

Canada hỗ trợ 9,8 triệu CAD thúc đẩy các đô thị Việt Nam thích ứng với biến đổi khí hậu

(TBTCO) - Đại sứ quán Canada tại Hà Nội ngày 1/10 thông tin, Việt Nam và Canada vừa khởi động dự án Đô thị Việt Nam thích ứng/chống chịu với biến đổi khí hậu (VNCRM), trị giá 9,8 triệu CAD, để thúc đẩy hạ tầng thích ứng khí hậu, quản lý chất thải bền vững và phát triển địa phương theo hướng bao trùm hòa nhập.
Nhóm Ngân hàng Thế giới hỗ trợ Việt Nam 666,74 triệu USD tăng cường kết nối thương mại và sinh kế ven biển

Nhóm Ngân hàng Thế giới hỗ trợ Việt Nam 666,74 triệu USD tăng cường kết nối thương mại và sinh kế ven biển

(TBTCO) - Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam ngày 15/9 cho biết, Ban Giám đốc Điều hành Ngân hàng Thế giới đã phê duyệt 3 dự án mới nhằm hỗ trợ Việt Nam tăng cường các hành lang thương mại kết nối các mặt hàng nông nghiệp và công nghiệp chế biến, chế tạo với thị trường, đồng thời củng cố ngành thủy sản ven biển.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều