Phó Tổng cục trưởng Vũ Ngọc Anh giải đáp ý kiến từ phía cơ quan báo chí. Ảnh: Hải Anh

Phù hợp cam kết quốc tế

“Quan điểm xuyên suốt của Luật Hải quan 2014 là đổi mới toàn diện hoạt động hải quan, thực hiện chủ trương cải cách hành chính của Chính phủ, thông qua tạo điều kiện áp dụng quản lý hải quan hiện đại phù hợp với thông lệ quốc tế, góp phần bảo vệ lợi ích chủ quyền và an ninh quốc gia; góp phần thu hút đầu tư nước ngoài và nâng cao sức cạnh tranh trong nước và quốc tế của các doanh nghiệp, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế…”- ông Vũ Ngọc Anh phát biểu.

Tại buổi giới thiệu, đại diện Ban xây dựng Luật đã giải đáp nhiều ý kiến từ phía cơ quan báo chí.

Bà Vũ Thị Bích Hường nêu bật những điểm quan trọng trong Luật Hải quan 2014. Ảnh: Hải Anh

Liên quan đến tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu (XNK), Vụ trưởng Vụ Pháp chế Vũ Thị Bích Hường cho biết, Luật đã thay đổi căn bản phương thức thực hiện thủ tục hải quan từ phương thức truyền thống, bán điện tử sang phương thức điện tử (khoản 2 Điều 29).

Luật cũng tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính về hải quan (khoản 1 Điều 24), quy định chung thống nhất về hồ sơ hải quan theo hướng chỉ có tờ khai hải quan là chứng từ bắt buộc phải có khi làm thủ tục hải quan, đối với các chứng từ khác thuộc hồ sơ hải quan giao Bộ Tài chính quy định cụ thể trường hợp phải nộp, hoặc xuất trình phù hợp với quy định của pháp luật liên quan.

Luật cũng quy định rõ công chức hải quan kiểm tra hồ sơ chậm nhất 2 giờ làm việc kể từ thời điểm cơ quan hải quan tiếp nhận đầy đủ hồ sơ hải quan; thời gian kiểm tra thực tế hàng hoá là 8 giờ làm việc kể từ thời điểm người khai hải quan xuất trình đầy đủ hàng hoá cho cơ quan hải quan (Luật hiện hành là 02 ngày làm việc)…

“Để phù hợp với các chuẩn mực quốc tế, Luật cũng quy định về chế độ ưu tiên, tạo thuận lợi cho DN có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn, chấp hành tốt pháp luật hải quan, pháp luật thuế, quản trị doanh nghiệp tốt. Đồng thời, tạo tiền đề thực hiện việc công nhận chế độ ưu tiên giữa các quốc gia. Hơn nữa, Luật có thêm điểm mới là cơ chế xác định trước cho DN về mã số, xuất xứ, trị giá hải quan (Điều 28), tạo điều kiện cho DN chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, kinh doanh, XNK…”- bà Vũ Thị Bích Hường nói.

Theo đó, trường hợp người khai hải quan đề nghị xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan đối với hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu, người khai hải quan cần cung cấp thông tin, chứng từ liên quan, mẫu hàng hóa dự kiến xuất khẩu, nhập khẩu hoặc tài liệu kỹ thuật liên quan để cơ quan hải quan xác định trước mã số, xuất xứ, trị giá hải quan.

Kết quả xác định trước được cơ quan hải quan thông báo bằng văn bản, có giá trị pháp lý để làm thủ tục hải quan khi hàng hóa thực xuất khẩu, nhập khẩu phù hợp với thông tin, chứng từ liên quan, mẫu hàng hóa mà người khai hải quan đã cung cấp…

Bổ sung quy định về đặc thù chống buôn lậu cho hải quan.

Điểm quan trọng nữa được ông Vũ Ngọc Anh đề cập đến đó là vấn đề nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động quản lý hải quan; tăng cường công tác bảo vệ an ninh quốc gia và an ninh kinh tế, phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới, gian lận thương mại.

Về những điểm mới liên quan đến vấn đề nêu trên, quy định trong Luật so với trước đây, ông Vũ Ngọc Anh đã chỉ ra những điểm cơ bản.

Cụ thể, Luật Hải quan 2014, chuẩn hóa lại tên gọi của cảng biển, cảng thủy nội địa cho phù hợp với pháp luật có liên quan (Bộ luật Hàng hải, Luật Giao thông đường thủy).

Bổ sung các địa điểm là địa bàn hoạt động hải quan, gồm: Khu vực, địa điểm khác đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước, được phép xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh hàng hóa, xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh phương tiện vận tải theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ; khu vực lưu giữ hàng hóa đang chịu sự giám sát hải quan.

Cũng theo ông Vũ Ngọc Anh, Luật cũng quy định cụ thể về phạm vi trách nhiệm phòng chống buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới.

Luật đã bổ sung các quy định, cơ quan hải quan tiếp tục truy đuổi khi có căn cứ xác định hàng hoá buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, phương tiện vận tải chở hàng hóa buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới đang di chuyển từ địa bàn hoạt động hải quan ra ngoài địa bàn hoạt động hải quan.

Cơ quan hải quan thực hiện, phối hợp thực hiện tuần tra, kiểm soát tại vùng nội thủy, lãnh hải, vùng tiếp giáp lãnh hải, nhằm ngăn ngừa hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới.

Điểm quan trọng nữa là, Luật cũng quy định cụ thể việc cơ quan hải quan có quyền sử dụng cờ hiệu, đèn hiệu, pháo hiệu, còi, loa; sử dụng vũ khí và công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (khoản 5 Điều 89).

“Điều 90 quy định cơ quan hải quan có thẩm quyền dừng phương tiện vận tải, tạm giữ người, áp giải người vi phạm trong trường hợp có căn cứ cho rằng có hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới. Đây là biện pháp, trường hợp chưa được quy định tại Luật Xử lý vi phạm hành chính. Luật Hải quan bổ sung các quy định này nhằm bảo đảm phù hợp với đặc thù của hoạt động chống buôn lậu, phạm vi địa bàn ở vùng cửa khẩu giáp biên giới, sân bay, trên biển…”-ông Vũ Ngọc Anh lưu ý.

Hải Anh