Ngăn chặn buôn lậu xăng dầu từ sớm, từ xa

Nguy cơ buôn lậu từ chênh lệch giá nhiên liệu

Những biến động phức tạp của thị trường năng lượng toàn cầu đang tác động trực tiếp đến hoạt động quản lý đối với mặt hàng xăng dầu. Đặc biệt, căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông thời gian qua tiếp tục gây ảnh hưởng đến nguồn cung và giá dầu thế giới, kéo theo sự điều chỉnh giá xăng dầu tại nhiều quốc gia.

Trong bối cảnh đó, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện đang thấp hơn so với một số nước có chung đường biên giới. Theo dữ liệu ngày 9/3/2026, giá xăng A95 tại Việt Nam khoảng 27.047 đồng/lít, trong khi tại Campuchia khoảng 31.000 đồng/lít và tại Lào khoảng 39.000 đồng/lít.

Khoảng chênh lệch giá này được đánh giá là yếu tố kinh tế có thể kích thích hoạt động mua gom, vận chuyển xăng dầu qua biên giới nhằm trục lợi. Trên thực tế, tại một số địa bàn giáp biên, lực lượng chức năng đã ghi nhận tình trạng người dân từ các nước láng giềng sang Việt Nam mua xăng dầu với số lượng tăng lên so với trước.

Hải quan tăng cường giám sát phương tiện xuất nhập cảnh xăng dầu trên biển. Ảnh: CTV

Nhận diện sớm nguy cơ, Cục Hải quan (Bộ Tài chính) đã ban hành Công văn số 13573/CHQ-ĐTCBL yêu cầu các đơn vị trong toàn ngành tăng cường kiểm soát, chủ động nắm tình hình thị trường và triển khai các biện pháp nghiệp vụ nhằm ngăn chặn từ sớm các hành vi vận chuyển xăng dầu trái phép qua biên giới.

Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan cho biết, đấu tranh chống buôn lậu luôn là nhiệm vụ thường xuyên của lực lượng Hải quan. Tuy nhiên, trước diễn biến chênh lệch giá xăng dầu trong khu vực, các đơn vị đã chủ động tăng cường kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm, đặc biệt là khu vực đường biển và các tuyến vận tải có nguy cơ cao.

Thực tế cho thấy, nhiều vụ vận chuyển xăng dầu trái phép đã được lực lượng Hải quan phát hiện và ngăn chặn kịp thời.

Điển hình, ngày 20/1/2026, tại khu vực vùng biển cách Đông Nam mũi Ô Cấp (Vũng Tàu) khoảng 25 hải lý, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 3 thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã chủ trì, phối hợp với lực lượng Cảnh sát biển phát hiện tàu cá TG-91467-TS vận chuyển khoảng 60.000 lít dầu DO không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, trị giá ước tính hơn 1 tỷ đồng.

Trước đó, ngày 26/12/2025, lực lượng Hải quan cũng phối hợp phát hiện tàu cá BV-99889-TS vận chuyển khoảng 230.000 lít dầu DO không có hóa đơn chứng từ trên vùng biển phía Nam.

Những vụ việc này cho thấy, việc chủ động nắm tình hình, tăng cường tuần tra kiểm soát đã giúp lực lượng Hải quan phát hiện và ngăn chặn kịp thời các hành vi vận chuyển xăng dầu trái phép ngay từ sớm.

Siết kiểm soát các tuyến biên giới, cửa khẩu trọng điểm

Để chủ động phòng ngừa và kịp thời phát hiện các hành vi vi phạm, Cục Hải quan yêu cầu các Chi cục Hải quan khu vực và Chi cục Điều tra chống buôn lậu tăng cường theo dõi sát diễn biến thị trường xăng dầu trong nước và khu vực.

Việc nắm bắt kịp thời thông tin về cung - cầu, biến động giá và mức chênh lệch giá xăng dầu giữa Việt Nam với các nước có chung đường biên giới được xác định là cơ sở quan trọng giúp lực lượng hải quan dự báo sớm nguy cơ buôn lậu.

Trên cơ sở đó, các đơn vị phải chủ động xây dựng phương án kiểm soát phù hợp, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ như tuần tra, kiểm soát, điều tra cơ bản và đấu tranh chuyên án khi cần thiết nhằm kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Các tuyến trọng điểm được xác định gồm tuyến đường bộ giáp Lào và Campuchia, tuyến đường thủy nội địa và khu vực vùng biển, nơi tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng để vận chuyển xăng dầu trái phép.

Trao đổi với phóng viên, ông Lưu Tuấn Bình - Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực XX cho hay, trước diễn biến tiềm ẩn phức tạp của hoạt động buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu qua biên giới, đơn vị đã yêu cầu các đơn vị trực thuộc triển khai quyết liệt các biện pháp kiểm soát theo Công văn số 13573/CHQ-ĐTCBL ngày 9/3/2026 của Cục Hải quan về tăng cường công tác chống buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu.

Theo đó, các đơn vị được chỉ đạo căn cứ chức năng, nhiệm vụ và tình hình thực tế tại địa bàn để tăng cường tuần tra, kiểm soát tại các tuyến, địa bàn trọng điểm; đồng thời phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng, chính quyền địa phương và cơ quan truyền thông để tuyên truyền, vận động người dân, doanh nghiệp không tham gia hoặc tiếp tay cho các hoạt động buôn lậu xăng dầu.

Bên cạnh đó, các đơn vị phải thực hiện nghiêm chế độ báo cáo về tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép xăng dầu, kịp thời phản ánh các phương thức, thủ đoạn mới để phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của ngành Hải quan.

Lãnh đạo Hải quan khu vực XX cho biết, việc tăng cường kiểm soát xăng dầu theo chỉ đạo của Cục Hải quan được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi buôn lậu, vận chuyển trái phép qua biên giới, góp phần ổn định thị trường và bảo đảm nguồn thu ngân sách nhà nước.

Theo các chuyên gia kinh tế năng lượng, trong bối cảnh thị trường xăng dầu nhiều biến động, việc chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa từ sớm, từ xa của lực lượng hải quan được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn hiệu quả các hành vi buôn lậu xăng dầu, góp phần bảo vệ nguồn thu ngân sách nhà nước, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm an ninh năng lượng và ổn định thị trường trong nước.