Ngành Tài chính là “bộ não tinh nhuệ”, là nguồn lực phát triển của đất nước

Minh chứng cho tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi” vì lợi ích của quốc gia

Phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025 của ngành Tài chính, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, nhìn lại năm 2025, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự ủng hộ của Quốc hội, sự vào cuộc tích cực của Chính phủ, sự đồng hành của người dân, doanh nghiệp, sự giúp đỡ của bạn bè quốc tế, chúng ta đạt nhiều thành tựu quan trọng như kinh tế vĩ mô ổn định, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế…

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Trong thành tựu chung này của đất nước, Thủ tướng nhấn mạnh sự đóng góp rất quan trọng của ngành Tài chính, được Thủ tướng khái quát bằng 32 từ khoá: Tham mưu chính xác - Bộ máy tinh gọn - Thể chế hoàn thiện - Thu chi có dư - Doanh nghiệp đổi mới - Vĩ mô ổn định - Nhân dân hạnh phúc - Đất nước phát triển.

Phân tích rõ hơn, Thủ tướng cho biết, “Tham mưu chính xác” mang ý nghĩa ngành đã thể hiện vai trò là cơ quan tham mưu chiến lược trong điều hành kinh tế vĩ mô. Không chỉ dừng lại ở vai trò cơ quan quản lý thu chi ngân sách đơn thuần mà ngành Tài chính đã trở thành cơ quan tổng hợp tham mưu chiến lược, điều phối các nguồn lực phát triển quốc gia, kịp thời tham mưu cho Chính phủ các kịch bản tăng trưởng linh hoạt.

Nhờ đó, Việt Nam tăng trưởng GDP ước đạt 8,02%, vượt xa các dự báo thận trọng đầu năm và đưa quy mô nền kinh tế lên vị thế mới trong khu vực; đưa quy mô nền kinh tế đạt 514 tỷ USD, thu nhập bình quân đầu người đạt 5.026 USD; tham mưu ban hành một số Nghị quyết đột phá của Bộ Chính trị như Nghị quyết 68-NQ/TW, các chính sách về Trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do.

“Bộ máy tinh gọn” thể hiện cuộc cách mạng lịch sử của ngành về tổ chức và hiệu năng. Thực hiện tinh thần “Tinh - Gọn - Mạnh”, ngành đã triển khai một quyết sách lịch sử về sắp xếp tổ chức theo Nghị quyết 18-NQ/TW, hợp nhất Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban Quản lý vốn nhà nước và Bảo hiểm xã hội Việt Nam thành một cơ cấu thống nhất.

Nhờ đó đã cắt giảm hơn 3.600 đầu mối (giảm 37%), tinh giản trên 10% biên chế so với năm 2021 nhưng hiệu năng tăng mạnh mẽ. Bộ máy vận hành thông suốt, xử lý kỷ lục 230.000 văn bản đi và đến mà không để xảy ra tình trạng ách tắc công việc. Đây là minh chứng rõ nhất cho tinh thần “dám nghĩ, dám làm, dám thay đổi” vì lợi ích của quốc gia, Thủ tướng nêu rõ.

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

“Thể chế hoàn thiện” thể hiện sự chuyển đổi từ thể chế quản lý sang thể chế kiến tạo; gỡ nhiều nút thắt, trong đó 11 luật đã được thông qua ngay trong năm; xây dựng 7 Nghị quyết trụ cột định hướng phát triển đất nước; cung cấp hơn 468 dịch vụ công trực tuyến toàn trình, gắn kết với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư thông qua Đề án 06, đã cắt giảm và đơn giản hóa hơn 30% điều kiện kinh doanh.

Đặc biệt, việc chuẩn bị kịp thời các cơ sở pháp lý để triển khai Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam và thí điểm xây dựng thị trường tài sản mã hóa đã tạo nền tảng quan trọng để Việt Nam bắt nhịp với các xu thế tài chính toàn cầu. Cùng với đó, tăng cường cải cách hành chính, phân cấp, phân quyền; thị trường chứng khoán tăng trưởng mạnh.

“Thu chi có dư” với mức thu kỷ lục, huy động thu đúng, thu đủ, thu kịp thời, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp, phần lớn là thu nội địa từ sản xuất kinh doanh, tăng hơn 34% so dự toán; chi ngân sách đạt 94,1% dự toán. Nhờ tăng thu tiết kiệm chi đã có thêm nguồn lực cho an ninh quốc phòng, an sinh xã hội; đầu tư phát triển.

Với cụm từ “Doanh nghiệp đổi mới”, Thủ tướng nêu rõ năm qua, 564 dự án đã được khởi công, khánh thành với 5,14 triệu tỷ đồng, doanh nghiệp tư nhân đóng góp hơn 70% số này. Các doanh nghiệp đóng thuế chiếm 86% trong tổng thu nội địa. Một số doanh nghiệp lớn, kể cả doanh nghiệp tư nhân cũng tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Giải ngân vốn FDI tăng cao kỷ lục.

“Vĩ mô ổn định” thể hiện việc bảo đảm kinh tế vĩ mô ổn định, trong đó có các vấn đề liên quan tỷ giá, lãi suất, tăng trưởng, lạm phát, xuất nhập khẩu đều đạt kết quả tốt.

Từ đó, “Nhân dân hạnh phúc”, đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao; các hoạt động văn hoá, thể thao, du lịch phát triển mạnh mẽ; công tác an sinh xã hội được chăm lo tốt, được cộng đồng quốc tế đánh giá rất cao. Nguồn lực quan trọng được dành để xóa nhà tạm, dột nát, triển khai “Chiến dịch Quang Trung”…

Ngành Tài chính đã chủ động tham mưu bố trí hàng chục nghìn tỷ đồng từ dự phòng ngân sách và quỹ dự trữ để hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi và chi trả gộp lương hưu, trợ cấp cho người dân vùng lũ. Đặc biệt, ngành đã tham mưu điều chỉnh tăng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân lên 15,5 triệu đồng/tháng, trực tiếp giảm bớt gánh nặng chi phí cho hàng triệu người lao động.

Những chính sách này không chỉ là những con số tài chính mà là sự thấu cảm, đồng hành của Đảng và Nhà nước với mỗi người dân, tạo nên sự đồng thuận xã hội to lớn, Thủ tướng khẳng định.

Và như vậy, “đất nước đổi mới”, quy mô nền kinh tế, xuất nhập khẩu, thu nhập bình quân đầu người tăng mạnh; kết cấu hạ tầng thay đổi, trong đó nhiều công trình đường cao tốc, bến cảng, sân bay được đầu tư, xây dựng, hoàn thành, đi vào hoạt động. Ngành Tài chính xứng đáng là người “gác kho” trung thành, là “bộ não” tinh nhuệ và nguồn lực phát triển của đất nước, Thủ tướng so sánh.

Bên cạnh những kết quả đạt được, Thủ tướng cũng yêu cầu ngành Tài chính thẳng thắn nhìn vào các tồn tại, hạn chế. Giải ngân vốn đầu tư công vẫn là một “nút thắt” dai dẳng. Phát triển kinh tế tư nhân và tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước chưa đạt kết quả như kỳ vọng. Áp lực điều hành vĩ mô vẫn rất lớn trước các biến động quốc tế, khi vừa phải mở rộng hợp lý để hỗ trợ tăng trưởng nhưng phải giữ kỷ luật để tránh bất ổn vĩ mô. Quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn gặp những khó khăn bước đầu.

Ngành Tài chính phải tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế

Thủ tướng Phạm Minh Chính phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Đức Thanh

Từ thực tiễn trên, Thủ tướng nêu rõ, năm 2026 này phải tạo đột phá để bảo đảm đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Phương châm lãnh đạo điều hành năm 2026 được Thủ tướng khái quát với 24 từ: “Khát vọng hùng cường – Thể chế tiên phong - Điều hành hiệu quả - Số hóa đi đầu – Thu chi đột phá – Tài chính bền vững”.

Theo đó, ngành Tài chính phải có khát vọng, tầm nhìn, nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn; phải tháo gỡ các nút thắt cho người dân, doanh nghiệp; điều hành linh hoạt và hiệu quả; đi đầu trong chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu, nhất là trong lĩnh vực thu thuế, phí, lệ phí. Thu đúng, thu đủ, thu kịp thời; bảo đảm lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ; tăng cường tiết kiệm chi. Tài chính quốc gia phải bền vững, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.

Về các giải pháp cụ thể, Thủ tướng nhấn mạnh trước hết phải tiên phong về đổi mới tư duy và thể chế, xứng đáng là cơ quan tham mưu tổng hợp điều phối kinh tế vĩ mô. Tinh thần phải chuyển từ tư duy quản lý sang kiến tạo cho phát triển; biến thể chế từ điểm nghẽn sang cạnh tranh quốc gia.

Đồng thời, tham mưu, đề xuất các giải pháp điều hành chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm, bảo đảm an ninh tài chính quốc gia. Tập trung nguồn lực cho các dự án lớn như các dự án tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc-Nam, tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối Trung Quốc…

Cùng với đó, Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và hạ tầng chiến lược. Ngành Tài chính tập trung đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, quyết tâm hết tháng 1 này giải ngân 100% vốn đầu tư công, không để tình trạng dự án chờ vốn.