Nhiều dự án ODA gần như "dậm chân tại chỗ" đã kéo giảm tốc độ giải ngân chung của cả nước. Ảnh: TL.

Giải ngân vốn nước ngoài đạt thấp hơn nhiều so cùng kỳ

Theo Bộ Tài chính, ước thanh toán vốn đầu tư công các tháng của năm 2018 là hơn 263.648 tỷ đồng, đạt 65,96% so với kế hoạch Quốc hội giao và đạt 66,87% so kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, thấp hơn so với cùng kỳ năm 2017.

Trong đó: Vốn trong nước là hơn 239.779 tỷ đồng, đạt 70,64% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 70,67% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (vốn trái phiếu chính phủ là hơn 17.634 tỷ đồng, đạt 35,46% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 35,55% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao; vốn chương trình mục tiêu quốc gia là hơn 7.611 tỷ đồng, đạt 68,89% kế hoạch giao); vốn ngoài nước là hơn 23.869 tỷ đồng, đạt 43,43% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao (thấp hơn nhiều so với tỷ lệ tương ứng của cùng kỳ năm 2017: 66,6% và 68,3%).

Theo Bộ Tài chính, nhìn chung, số liệu giải ngân kế hoạch vốn của các bộ, ngành trung ương và địa phương đều đạt thấp hơn khoảng 10% so với tỷ lệ giải ngân cùng kỳ năm 2017 (riêng vốn nước ngoài thấp hơn khoảng 20%).

Trong đó, có 3 bộ, ngành và 8 địa phương có tỷ lệ giải ngân cao trên 90% kế hoạch gồm: Tập đoàn Điện lực, Ngân hàng Phát triển Việt Nam, Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Hải Dương, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh, Nam Định, Quảng Ngãi, Bình Phước.

Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương có số giải ngân thấp. Cụ thể: 25/56 bộ, ngành trung ương và 17/63 địa phương có tỷ lệ giải ngân kế hoạch các tháng của năm 2018 dưới mức bình quân chung cả nước (65%), trong đó, còn 14 bộ, ngành trung ương và 2 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới 50%.

Có 4 bộ, địa phương giải ngân dưới 10% kế hoạch vốn, đó là: Bộ Ngoại giao, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, trong đó: Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các hội văn học nghệ thuật Việt Nam và Tổng công ty Thuốc lá chưa giải ngân được đồng vốn nào. Hay như Bộ Y tế, sau nhiều tháng nằm trong “top” các đơn vị giải ngân vốn dưới 10%, nay cũng chỉ đạt 10,5%.

Nhiều vướng mắc chưa được xử lý

Đối với nguồn vốn trong nước (bao gồm vốn chương trình mục tiêu quốc gia), theo báo cáo của các bộ, ngành, địa phương, đến tháng 12/2018, do một số vướng mắc tồn tại trong những tháng trước chưa được giải quyết dứt điểm dẫn đến công tác giải ngân còn chậm.

Đó là: vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; thủ tục điều chỉnh hạng mục, điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án, điều chỉnh thiết kế bản vẽ thi công và dự toán; do ảnh hưởng của địa hình phức tạp, thời tiết; năng lực của một số nhà thầu còn chưa đảm bảo; các dự án chuyển tiếp đang triển khai thi công chưa nghiệm thu khối lượng hoàn thành để giải ngân thanh toán vốn.

Ngoài ra, còn có một số vướng mắc vẫn chưa được xử lý như: Dự án nhận chuyển nhượng trụ sở làm việc 25 Lý Thường Kiệt của Ngân hàng Nhà nước (kế hoạch 489,647 tỷ đồng) sử dụng nguồn thu từ việc bán tài sản trên đất và quyền sử dụng đất hiện vẫn chưa thanh toán được do đang vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư dự án.

Hay như kế hoạch vốn năm 2018 từ nguồn thu sử dụng đất của Tổng công ty Thuốc lá Việt Nam bố trí cho Dự án đầu tư chiều sâu phân xưởng sợi thuộc Công ty Thuốc lá Sài Gòn là 34,046 tỷ đồng chưa phù hợp với quy định tại Nghị định số 167/2017/NĐ-CP ngày 31/12/2017 của Chính phủ về sắp xếp lại, xử lý tài sản công nên đến nay chưa giải ngân được...

Đối với nguồn vốn nước ngoài, các vướng mắc phát sinh từ trước đó (Bộ Tài chính đã báo cáo), tuy nhiên đến nay vẫn chưa được xử lý, như vướng mắc về cơ chế; vướng mắc do giao kế hoạch vốn chưa phù hợp...

Nhắc đến việc thực hiện giải ngân vốn đầu tư công mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cho biết, tiến độ giải ngân đang rất chậm. Mặc dù vẫn còn 1 tháng để các dự án hoàn thành thực hiện giải ngân vốn, nhưng số lượng giải ngân vẫn chậm.

Theo quy định, kế hoạch vốn năm 2018 của dự án chỉ thanh toán cho khối lượng hoàn thành được nghiệm thu đến ngày 31/12 năm kế hoạch, thời gian thanh toán khối lượng hoàn thành đến hết 31/1/2019.

Do đó, Bộ Tài chính đề nghị các bộ, ngành, địa phương tập trung đôn đốc các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch năm 2018, phấn đấu giải ngân 100% kế hoạch được giao; khẩn trương hoàn thiện thủ tục thanh toán khối lượng hoàn thành gửi ra Kho bạc Nhà nước để thanh toán cho nhà thầu đảm bảo thời gian theo quy định./.

Minh Anh