Các chuyên gia cho rằng, sau sáp nhập, siêu đô thị mới TP. Hồ Chí Minh sẽ đủ sức cạnh tranh với nhiều thành phố lớn trên thế giới. Ảnh: Kỳ Phương

Bốn yếu tố chính để đạt hiệu quả bền vững

TP. Hồ Chí Minh đang xây dựng đề án sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu, dự kiến trình Chính phủ trước ngày 1/5. Theo lộ trình, Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/9 và TP. Hồ Chí Minh mới sẽ đi vào hoạt động từ ngày 15/9.

Trước đó, sáng 18/4, tại kỳ họp chuyên đề lần thứ 22, HĐND TP. Hồ Chí Minh khóa X đã chính thức thông qua nghị quyết tán thành chủ trương hợp nhất ba địa phương: TP. Hồ Chí Minh, tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Sau sáp nhập, đơn vị hành chính mới vẫn mang tên TP. Hồ Chí Minh, trở thành siêu đô thị của vùng Đông Nam Bộ. Trung tâm chính trị - hành chính của TP. Hồ Chí Minh sau sáp nhập sẽ đặt tại TP. Hồ Chí Minh. Hai trung tâm hành chính phụ sẽ được duy trì tại địa điểm hiện hữu của hai tỉnh còn lại.

Các chuyên gia của Savills đánh giá, việc sáp nhập sẽ tạo ra một trung tâm kinh tế - đô thị mới có sức cạnh tranh mạnh mẽ, phát huy tối đa các lợi thế tự nhiên, địa lý và cơ sở hạ tầng của ba địa phương.

Trong đó, vị trí liền kề và hệ thống giao thông kết nối đồng bộ giữa ba địa phương giúp việc quy hoạch không gian kinh tế, đô thị thuận lợi và hiệu quả hơn. Quỹ đất mở rộng, tạo điều kiện cho các chiến lược giãn dân, phát triển đô thị vệ tinh và xây dựng các khu đô thị mới hiện đại.

Bên cạnh đó, hạ tầng giao thông dự kiến được đồng bộ hóa, đặc biệt là hệ thống đường bộ, đường thủy và cảng biển, sẽ tăng cường khả năng liên kết vùng và nâng cao năng lực logistics.

Bà Giang Huỳnh - Giám đốc bộ phận Nghiên cứu Savills TP. Hồ Chí Minh cho rằng, để quá trình sáp nhập hành chính đạt hiệu quả bền vững và tối ưu hóa việc sử dụng quỹ đất đô thị, cần đồng bộ giải quyết bốn yếu tố chính.

Thứ nhất là thủ tục hành chính và đất đai để rà soát và đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến hành chính và đất đai. Thứ hai là quy hoạch tổng thể thông qua việc xây dựng quy hoạch thống nhất cho cả đất đai và cơ sở hạ tầng. Thứ ba là cơ chế tài chính đến từ việc thiết lập cơ chế giải ngân vốn đầu tư công hiệu quả cho hạ tầng. Cuối cùng là có một chiến lược phát triển chung rõ ràng.

Theo đề án, sau sáp nhập, đơn vị hành chính mới vẫn mang tên TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Kỳ Phương

Kỳ vọng phát triển một vùng kinh tế lớn mạnh

Bà Giang Huỳnh nhận định, TP. Hồ Chí Minh hiện là trung tâm kinh tế tài chính, dịch vụ lưu trú và nhà ở với dân số lớn nhất. Tuy nhiên, hạ tầng tại đây đang chịu áp lực lớn do sự tập trung hóa cao, dẫn đến tình trạng giao thông ngày càng tắc nghẽn. Bình Dương được xem là thủ phủ công nghiệp, đồng thời tốc độ đô thị hoá cao. Bà Rịa - Vũng Tàu có lợi thế về cả du lịch và công nghiệp.

“Việc sáp nhập ba khu vực này sẽ tạo ra một vùng kinh tế lớn mạnh, đa dạng các lĩnh vực như công nghiệp, nhà ở, thương mại dịch vụ và du lịch. Để phát huy hết tiềm năng này, việc triển khai chiến lược quy hoạch đồng bộ và thủ tục hành chính hiệu quả là vô cùng quan trọng”, chuyên gia Savills nói.

Hiện tại, kết nối hạ tầng giữa TP. Hồ Chí Minh với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu còn nhiều hạn chế. Mặc dù có các tuyến quốc lộ chính và cao tốc Hồ Chí Minh - Long Thành (sắp tới là Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một; Biên Hoà - Vũng Tàu), nhưng tình trạng ùn tắc vẫn diễn ra, đặc biệt tại các nút giao quan trọng như vòng xoay An Phú, và có nguy cơ lan rộng ra các khu vực lân cận như Long Thành.

Việc hoàn thiện đúng tiến độ các tuyến hạ tầng trọng điểm như vành đai 3, các tuyến cao tốc Hồ Chí Minh - Thủ Dầu Một; Biên Hoà - Vũng Tàu là rất quan trọng để giảm tải hạ tầng hiện hữu và khai thông các khu vực vùng ven đang chờ đợi hạ tầng để bức phá.