Chiều 20/8, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Nghị quyết giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp đối với cá nhân và doanh nghiệp.

Dự kiến giảm thu ngân sách hơn 6.700 tỷ đồng trong hai năm

Trình bày tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, từ đầu năm 2026 đến nay, Quốc hội và Chính phủ đã ban hành một số chính sách hỗ trợ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ.

Tuy nhiên, các hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp vẫn còn nhiều khó khăn, cần tiếp tục có chính sách hỗ trợ về thuế. Dữ liệu khảo sát cho thấy hộ, cá nhân và doanh nghiệp siêu nhỏ vẫn gặp nhiều khó khăn, sức chịu đựng ngày càng thu hẹp, khó có tích lũy để tái đầu tư.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn trình bày tại phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Để khuyến khích, tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và trên cơ sở khả năng ngân sách, Chính phủ trình Quốc hội xem xét giảm 30% thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với thu nhập từ kinh doanh của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng.

Dự kiến chính sách này sẽ làm giảm thu ngân sách năm 2026 khoảng 3.191 tỷ đồng và năm 2027 khoảng 3.510 tỷ đồng. Theo Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, “trước mắt đây là khoản giảm thu nhưng về dài hạn sẽ quay lại ngân sách khi các hộ kinh doanh, doanh nghiệp phát triển. Quan trọng hơn, đây là nguồn lực được giữ lại để hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp tái đầu tư, mở rộng sản xuất, tăng thu nhập khả dụng”.

Để chính sách kịp thời phát huy hiệu quả, Chính phủ đề nghị ban hành nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn, trình Quốc hội thông qua ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, và có hiệu lực trong quý III/2026, nhằm tác động tích cực ngay đến người dân, doanh nghiệp, không bỏ lỡ chu kỳ kinh doanh cuối năm.

Trình bày báo cáo thẩm tra sơ bộ, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Thị Phú Hà cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cùng các cơ quan của Quốc hội nhất trí với sự cần thiết ban hành nghị quyết và áp dụng trình tự, thủ tục rút gọn để kịp thời hỗ trợ giải quyết một phần khó khăn, vướng mắc của hộ, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp.

Đa số ý kiến nhất trí với đề xuất giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với đối tượng có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng trong hai năm 2026–2027. Tuy nhiên, nhiều ý kiến đề nghị làm rõ cơ sở áp dụng thống nhất ngưỡng 10 tỷ đồng và mức giảm 30% cho tất cả các lĩnh vực.

Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị làm rõ cách xác định doanh thu đối với doanh nghiệp có kỳ tính thuế khác năm dương lịch, doanh nghiệp mới thành lập, chia tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc hoạt động chưa đủ 12 tháng; doanh nghiệp có hoạt động chuyển nhượng vốn, bất động sản hay các khoản thu không trực tiếp phản ánh hoạt động sản xuất, kinh doanh thường xuyên.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn

Kiểm soát chặt việc chia nhỏ doanh thu để hưởng ưu đãi

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá cao Chính phủ đã trình Quốc hội hồ sơ về chính sách giảm thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp.

Trong việc xây dựng chính sách thuế, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh mục tiêu cuối cùng không phải là giảm thuế cho tất cả mọi người theo một tỷ lệ giống nhau, mà phải là giảm đúng đối tượng, đúng mức và đúng mục tiêu, gắn liền với các lĩnh vực mà Nhà nước đang thúc đẩy phát triển.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý kiểm soát chặt chẽ các hành vi trốn thuế, gian lận thuế, chuyển giá, đặc biệt có quy định để xử lý trường hợp chia tách pháp nhân, chia nhỏ doanh thu theo ngưỡng hưởng ưu đãi dưới 10 tỷ đồng. “Cái này tôi nói dứt khoát là có, đề nghị ngành Tài chính, Thuế các đồng chí phải có tính toán”, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Về dài hạn, Chủ tịch Quốc hội đề nghị tránh cách tiếp cận giảm thuế mang tính tình thế, hướng tới xây dựng chương trình cải cách thuế thu nhập trong trung và dài hạn, làm rõ định hướng chiến lược và tiêu chí đánh giá.

Phát biểu giải trình, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết sẽ làm rõ cơ sở lựa chọn ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và mức giảm 30% trong hồ sơ trình Quốc hội.

Phân tích sơ bộ về ngưỡng này, Bộ trưởng cho hay mức doanh thu này chia bình quân tương đương khoảng 833 triệu đồng mỗi tháng. Với tỷ lệ lợi nhuận vào khoảng 12%, thu nhập sẽ vào khoảng gần 100 triệu đồng, sau khi nộp thuế khoảng 15% thì còn khoảng 85 triệu đồng. Với giả định gia đình có 5 người, thu nhập bình quân khoảng 17 triệu đồng/tháng. Như vậy, đây là mức hợp lý để sinh sống, phù hợp với mặt bằng chung.

Cũng theo Bộ trưởng, mức giảm thuế và ngưỡng doanh thu được đề xuất cũng căn cứ vào khả năng của ngân sách, nhằm vừa bảo đảm nguồn thu, vừa động viên, khuyến khích người dân và doanh nghiệp, chuyển từ tư duy thu thuế sang việc bồi dưỡng nguồn thu và bảo đảm lâu dài, như ý kiến Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng điều hành phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn

Kết luận phiên họp, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho biết, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành phương án giảm thuế như Chính phủ trình và thống nhất bổ sung dự án nghị quyết vào chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ nhất và trình Quốc hội xem xét, thông qua theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Trong hồ sơ trình Quốc hội, Chính phủ cần tiếp tục làm rõ cơ sở pháp lý của nghị quyết; thuyết minh đầy đủ cơ sở lựa chọn mức giảm 30%, ngưỡng doanh thu 10 tỷ đồng và thời gian áp dụng chính sách; bảo đảm chính sách đúng đối tượng, đúng mục tiêu, hợp lý, công bằng.

Đồng thời, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng yêu cầu làm rõ tác động đến thu và cân đối ngân sách nhà nước, nhất là ngân sách địa phương và khả năng thực hiện dự toán năm 2026.