Toàn cảnh buổi hội thảo

có sự tham gia của nhà đầu tư nước ngoài, mức phí bảo lãnh, chuyển nhượng cổ phần cho nhà đầu tư nước ngoài, tài sản thế chấp, chế tài áp dụng,...

Mức bảo lãnh tối đa 70% tổng mức đầu tư

Tại hội nghị, ông Trương Hùng Long, Cục trưởng Cục Quản lý nợ và Tài chính đối ngoại, Bộ Tài chính cho biết, chính sách bảo lãnh của Chính phủ đã đáp ứng yêu cầu của huy động vốn cho đầu tư phát triển. Trong giai đoạn thực hiện Luật Quản lý nợ công và Nghị định 15, từ năm 2011 đến 2014, Bộ Tài chính đã cấp bảo lãnh vay trong và ngoài nước cho 30 chương trình, dự án với tổng số vốn cam kết tương đương 12,35 tỷ USD; trong đó, 10,75 tỷ USD tổng số vốn được Chính phủ bảo lãnh chủ yếu là vay nước ngoài.

Số vốn này được tập trung chủ yếu cho 21 chương trình dự án điện, 2 chương trình cho thuê máy bay, 29 khoản vay, 2 dự án khai khoáng sản, còn lại là các dự án đầu tư đường cao tốc, tín dụng đầu tư phát triển của Ngân hàng Phát triển Việt Nam.

Theo ông Hoàng Hải, Phó cục trưởng Cục Quản lý nợ, Bộ Tài chính, bên cạnh những kết quả đạt được, Nghị định 15 đã bộc lộ nhiều điểm còn hạn chế như: Nghị định chưa tách rõ các khâu cấp và quản lý bảo lãnh; đồng thời chưa thể hiện được các đặc điểm khác nhau trong cấp bảo lãnh đối với các loại hình vay vốn khác nhau (vay theo thỏa thuận, phát hành trái phiếu) các địa bàn khác nhau (trong nước, quốc tế).

Theo dự thảo mới, Bộ Tài chính yêu cầu khắt khe về vốn chủ sở hữu (CSH) như: Doanh nghiệp phải có vốn CSH tham gia dự án tối thiểu 20% tổng vốn đầu tư, phải đảm bảo đủ nguồn vốn theo tiến độ thực hiện dự án đối với các hạng mục phải chi từ vốn CSH.

Dự thảo cũng quy định về hạn mức vay và phát hành trái phiếu, tỷ lệ cấp bảo lãnh, hệ số nợ của doanh nghiệp không vượt quá 3 lần vốn CSH… Doanh nghiệp phải có phương án tài chính dự án khả thi, có hệ số trả nợ bình quân trong 5 năm đầu dự án tối thiểu là 0,9 và có cam kết trả nợ…

Ông Hoàng Hải nhấn mạnh, để chia sẻ trách nhiệm của Chính phủ, ngân hàng cho vay và doanh nghiệp, Bộ Tài chính dự kiến đưa vào dự thảo nghị định thay thế giảm mức bảo lãnh tối đa là 70% (trong Nghị định 15 là 80%) và chia theo 3 mức bảo lãnh tùy theo cấp độ quan trọng của dự án: Dự án thuộc danh mục phải triển khai cấp bách hoặc được Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư tối đa là 70% tổng mức đầu tư. Dự án trọng điểm, được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt chủ trương đầu tư tối đa là 60% tổng mức đầu tư. Các dự án thông thường tối đa là 50% tổng mức đầu tư.…

Doanh nghiệp chủ động tìm nguồn vốn đầu tư

Tại hội thảo, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), ông Đinh Quang Tri; Trưởng ban Tài chính kế toán của Tổng công ty Hàng không Việt Nam (VietnamAirline), ông Trần Thanh Hiền đều đánh giá cao chủ trương bảo lãnh của Chính phủ đối với các dự án đầu tư của doanh nghiệp, đồng thời thống nhất với chủ trương sửa đổi Nghị định 15, nhất là chủ trương siết chặt điều kiện Chính phủ bảo lãnh, khuyến khích doanh nghiệp tự tìm kiếm nguồn vốn vay khác nhằm góp phần giảm gánh nặng nợ công của Chính phủ.

“Chúng tôi nhận thức và tán thành, hiện nhu cầu của doanh nghiệp rất lớn nhưng trong tổng thể của nền kinh tế, quản lý kinh tế vĩ mô, chính sách quản lý nợ công, giới hạn cần thiết của kinh tế vĩ mô,... đòi hỏi phải có sự kiểm soát chặt chẽ hơn, cơ chế kiểm soát rủi ro mạnh mẽ hơn đối với doanh nghiệp được bảo lãnh” -ông Hiền bày tỏ.

Ông Tri thông tin, các khoản vay của EVN được Chính phủ bảo lãnh khoảng 5 tỷ USD trên tổng số vay nước ngoài của EVN trên 10 tỷ USD, đã giải ngân khoảng 3,5 tỷ USD. Cơ chế bảo lãnh của Bộ Tài chính đã giúp EVN vượt qua khó khăn về thu xếp vốn trong giai đoạn vừa qua. Ông Tri cho biết, bản thân EVN đang tự cấu trúc lại các khoản nợ. Trong 2 năm trở lại đây, các tổng công ty phát điện, phân phối điện và truyền tải điện của EVN đã tự tìm kiếm nguồn vốn vay được từ trong nước không cần có sự bảo lãnh của Bộ Tài chính. EVN cũng đã tự đàm phán để vay của nước ngoài không cần có sự bảo lãnh của Chính phủ.

Ông Trần Thanh Hiền cho biết, VietnamAirline là 1 trong 2 đơn vị được Chính phủ bảo lãnh lớn nhất. Đến nay, Chính phủ cấp bảo lãnh cho Vietnam Airline lũy kế khoảng 2,7 tỷ USD, dự nợ bảo lãnh đến thời điểm hiện nay 1,54 tỷ USD (VietnamAirline đã trả được gần 50% vốn vay). Tất cả các khoản vay đó đảm bảo được khoảng 70% tổng nhu cầu vốn trung và dài hạn trong tổng nguồn vay. Theo chương trình, chiến lược của mình giai đoạn tới, VietnamAirline cần khoảng 2,5 tỷ USD được Chính phủ bảo lãnh.

Góp ý về mức bảo lãnh Chính phủ, đại diện hai đơn vị đều cho rằng không nên hạ xuống 70% mà vẫn để 80%. Quan trọng là khi thẩm định thì phải xem khả năng của chủ đầu tư, nếu họ tự làm được 30% thì cho vay 70%.

Ở góc độ xây dựng chính sách, ông Trương Hùng Long nêu ý kiến: Bản thân chính sách có sự phân biệt khác nhau, liên quan đến giữ nguyên mức chính phủ bảo lãnh 80%. Đối với các dự án của EVN rất lớn, 20% của EVN là khổng lồ, nhưng với dự án nhỏ thì có đáng phải bảo lãnh tới 80% không?

PV