Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT), vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã phản ánh tình trạng can thiệp, làm sai lệch số liệu tại các hệ thống quan trắc tự động, liên tục nước thải, khí thải của các doanh nghiệp.

Để kịp thời chấn chỉnh và tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo các Sở NN&MT và các cơ quan liên quan khẩn trương tổ chức rà soát, kiểm tra các hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục trên địa bàn.

Theo đó, yêu cầu các cơ sở thực hiện kiểm tra bằng chất chuẩn còn hạn sử dụng, được liên kết chuẩn theo quy định về đo lường; đánh giá độ chính xác của hệ thống quan trắc tự động, liên tục; ghi nhận đầy đủ sai số và xử lý theo quy định tại Điều 35 và Điều 38 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT.

Đồng thời, thực hiện kiểm soát chất lượng và đánh giá độ chính xác tương đối (RA) của hệ thống. Tùy điều kiện thực tế, lựa chọn các cơ sở quy mô lớn, có nguy cơ ô nhiễm cao để thực hiện quan trắc đối chứng, phối hợp với tổ chức độc lập đủ năng lực đánh giá heo quy định tại Khoản 6 Điều 35 và Khoản 6 Điều 38 Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT. Trường hợp phát hiện sai lệch vượt ngưỡng, phải tạm dừng công nhận dữ liệu, yêu cầu hiệu chỉnh toàn bộ hệ thống và quản lý chặt chẽ các hệ số cài đặt.

Bộ cũng yêu cầu kiểm tra nhật ký vận hành, nhật ký thiết bị nhằm phát hiện để phát hiện các thay đổi bất thường; xác định những thời điểm các hệ số chuyển đổi được điều chỉnh; làm rõ, phân biệt việc hiệu chỉnh hệ số kỹ thuật để bù trừ sai lệch điểm zero/span sau khi kiểm định, hiệu chuẩn với hành vi cố tình cài đặt hệ số nhằm làm sai lệch dữ liệu.

Tăng cường kiểm soát quan trắc môi trường, ngăn chặn gian lận dữ liệu. Ảnh: TL

Một nội dung quan trọng khác là siết chặt quyền quản trị và bảo mật hệ thống thu nhận, truyền dữ liệu. Sở N&MT phải trực tiếp quản lý tài khoản quản trị cao nhất của thiết bị data logger theo quy định.

Cùng với đó, việc tăng cường an ninh, niêm phong và giám sát hệ thống được đặt ra, bao gồm rà soát hệ thống camera tại hệ thống quan trắc của cơ sở, bảo đảm có 01 camera phía bên trong nhà trạm để quan sát bộ điều khiển (data controller) của thiết bị phục vụ mục tiêu an ninh cho nhà trạm theo đúng quy định tại Điều 33 và Điều 36 của Thông tư số 10/2021/TT-BTNMT; dữ liệu camera phải được lưu tối thiểu 03 tháng và truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ đối chiếu khi cần thiết.

Bộ yêu cầu kiểm tra thực địa các đường ống thải và ống dẫn mẫu, kiên quyết xử lý nếu phát hiện hành vi pha loãng mẫu, can thiệp dòng thải, lắp đặt hệ thống bypass hoặc đường ống ngầm trái quy định.

Trong trường hợp cần thiết, các địa phương có thể phối hợp với đơn vị kiểm định, hiệu chuẩn để kiểm tra chuyên sâu thiết bị, đặc biệt là các đầu đo cảm biến và thiết bị phân tích, nhằm ngăn chặn việc can thiệp kỹ thuật như bơm khí trơ hoặc chất khác để làm sai lệch kết quả./.