Theo báo cáo của các đoàn công tác liên ngành do Bộ Tài chính chủ trì làm việc trực tiếp với nhiều địa phương, phần lớn các địa phương đã nghiêm túc triển khai xây dựng phương án sắp xếp, bố trí, xử lý tài sản công, bước đầu thực hiện việc giao tài sản về các đầu mối quản lý tập trung như Trung tâm Phát triển quỹ đất, các tổ chức có chức năng quản lý nhà đất.

Tuy nhiên, một số địa phương vẫn chưa triển khai đầy đủ, toàn diện các nội dung, chưa xây dựng phương án chi tiết sắp xếp, bố trí, xử lý tài sản; tiến độ quyết định và tổ chức xử lý tài sản tại một số địa phương còn chậm; việc điều hòa tài sản giữa địa phương và các cơ quan trung ương trên địa bàn còn hạn chế.

Bộ Tài chính tháo gỡ kịp thời các vướng mắc phát sinh trong thực tiễn triển khai tại địa phương. Ảnh minh họa

Nguyên nhân chủ yếu của tình trạng nêu trên là do một số chính sách, văn bản hướng dẫn của các Bộ quản lý ngành, lĩnh vực còn thiếu để làm cơ sở cho địa phương triển khai thực hiện; công tác lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương ở một số nơi chưa quyết liệt; sự phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị ở địa phương, các cơ quan trung ương trên địa bàn và địa phương chưa chặt chẽ.

Để tháo gỡ các vướng mắc và đẩy nhanh tiến độ thực hiện, Bộ Tài chính đã hướng dẫn bổ sung nhiều điểm quan trọng, mang tính tháo gỡ cơ chế và thúc đẩy hành động cụ thể.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là quy định: nếu trong quá trình tổ chức thực hiện, phương án xử lý tài sản đã được phê duyệt nhưng cần điều chỉnh hình thức cho phù hợp với thực tế hoặc các quy định mới, thì không bắt buộc phải lập lại phương án mới hay thực hiện lại quy trình báo cáo hiện trạng. Thay vào đó, đơn vị chỉ cần báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Quy định này được kỳ vọng sẽ giảm tải thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian xử lý tài sản, song vẫn đảm bảo yêu cầu kiểm soát và trách nhiệm rõ ràng.

Để đảm bảo tiến độ, Bộ Tài chính yêu cầu chậm nhất đến ngày 30/6/2025, các cơ quan hành chính thuộc đơn vị hành chính cấp huyện phải hoàn thành việc bàn giao trụ sở, tài sản công và hồ sơ liên quan cho đơn vị có thẩm quyền.

Từ ngày 1/7/2025, UBND cấp tỉnh mới được hình thành sau sáp nhập sẽ chính thức kế thừa toàn bộ trách nhiệm xử lý tài sản công. Các cơ sở nhà, đất được giao về các tổ chức có chức năng quản lý, phát triển quỹ đất cần được địa phương khẩn trương ban hành phương án sử dụng, tuyệt đối không để nhà, đất công bỏ trống, gây lãng phí.

Ảnh minh họa.

Trong quá trình xử lý tài sản, nhu cầu chuyển đổi công năng từ trụ sở làm việc sang các mục đích sử dụng khác như hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ công, thiết chế văn hóa… là thực tế phổ biến. Bộ Tài chính nhấn mạnh, việc chuyển đổi công năng phải tuân thủ Điều 13 Nghị định 151/2017/NĐ-CP và các quy định liên quan về quy hoạch sử dụng đất, xây dựng. Các địa phương cần phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Xây dựng để thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch nếu cần thiết.

Để đảm bảo tính thống nhất và hiệu quả, Bộ Tài chính đề nghị các địa phương khẩn trương quán triệt các văn bản mới về phân cấp, phân định thẩm quyền trong quản lý tài sản công và tiêu chuẩn, định mức sử dụng. Đặc biệt, cần tăng cường phối hợp với các cơ quan trung ương có trụ sở trên địa bàn để xây dựng phương án xử lý tài sản một cách tổng thể, tiết kiệm, tránh tình trạng cục bộ, manh mún.

Trường hợp cần hoán đổi hoặc tạm thời bàn giao trụ sở nhằm đáp ứng yêu cầu sắp xếp đơn vị hành chính theo mô hình hai cấp (cấp tỉnh và cấp huyện), Bộ Tài chính cho phép thực hiện trước việc bàn giao, tiếp nhận tài sản và hoàn tất thủ tục điều chuyển trong vòng 30 ngày kể từ ngày tạm bàn giao. Điều này tạo điều kiện linh hoạt để địa phương không bị gián đoạn trong công tác quản lý, cung cấp dịch vụ công.

Một yêu cầu rất cụ thể và mang tính giám sát cao được đưa ra là Sở Tài chính các địa phương phải chủ trì cập nhật báo cáo tiến độ xử lý nhà, đất dôi dư và gửi về Bộ Tài chính trước 12h00 thứ Sáu hàng tuần. Báo cáo phải chi tiết số lượng tài sản đã xử lý theo từng hình thức: điều hòa nội bộ, điều chuyển cho cơ quan trung ương, giao tổ chức phát triển quỹ đất, hình thức khác… từ đó phục vụ tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền, đảm bảo công khai, minh bạch và kịp thời.

Công văn 8380/BTC-QLCS không chỉ là một văn bản hướng dẫn kỹ thuật, mà thể hiện rõ tinh thần chỉ đạo quyết liệt của Bộ Tài chính trong thực hiện nhiệm vụ chính trị trọng tâm, theo đúng tinh thần Công điện của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của Ban Nội chính Trung ương.

Việc xử lý hiệu quả tài sản công sau sắp xếp đơn vị hành chính không chỉ giúp tiết kiệm ngân sách, tránh lãng phí mà còn góp phần quan trọng vào việc hình thành bộ máy chính quyền tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.