Sáng 7/5, UBND TP. Hà Nội tổ chức hội nghị triển khai, thi hành Luật Thủ đô số 02/2026/QH16.

Từ cơ chế quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển

Trước đó, ngày 23/4/2026, tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI, Luật Thủ đô (sửa đổi) đã chính thức được Quốc hội thông qua. Luật không chỉ trao cho Hà Nội những cơ chế đặc thù, mà còn đánh dấu bước ngoặt lịch sử trong tư duy quản trị Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Phổ biến, quán triệt những nội dung cốt lõi của Luật Thủ đô năm 2026 tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú nhấn mạnh, Luật Thủ đô năm 2026 là không gian pháp lý đột phá, góp phần xây dựng và phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Theo ông Nguyễn Thanh Tú, quá trình xây dựng Luật Thủ đô là phát huy trí tuệ tập thể của các cơ quan, ban, ngành và địa phương sau một thời gian nghiên cứu và chuẩn bị kỹ lưỡng. Luật gồm 9 chương, 36 điều, trong đó điểm cốt lõi là mở rộng phân cấp, phân quyền và trao quyền chủ động mạnh hơn cho Hà Nội.

Quang cảnh hội nghị.

Đáng chú ý, Luật Thủ đô năm 2026 tạo ra ba nhóm đột phá lớn: đột phá về thể chế, đột phá về tư duy phát triển và đột phá về không gian phát triển.

Ở khía cạnh thể chế, Luật Thủ đô trao quyền cho Hà Nội xây dựng cơ chế, chính sách và tổ chức thực hiện phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô. Thành phố được quyết định tổ chức bộ máy, con người để tổ chức thi hành.

Điểm đáng chú ý là tư duy quản trị của Luật Thủ đô lần này không còn dừng ở mô hình “quản lý hành chính” truyền thống, mà chuyển mạnh sang tư duy kiến tạo phát triển. Luật Thủ đô năm 2026 tập trung xây dựng mô hình phát triển mới cho Thủ đô, gắn với các mô hình kinh tế mới.

Về không gian phát triển, Luật mở rộng cơ chế liên kết giữa Hà Nội với các địa phương trong và ngoài vùng, đồng thời tạo cơ chế phát triển không gian ngầm, không gian tầm thấp và định hướng cho không gian tầm cao trong tương lai.

Mở rộng dư địa tài chính, tạo động lực đầu tư hạ tầng

Đặc biệt, liên quan cơ chế huy động nguồn lực phát triển Thủ đô, Luật Thủ đô năm 2026 quy định Hà Nội được hưởng 100% khoản thưởng tăng thu ngân sách; phát hành trái phiếu Thủ đô, trái phiếu dự án, trái phiếu xanh; vay từ ngân quỹ nhà nước; Quyết định chủ trương đầu tư các dự án lớn, quan trọng thuộc thẩm quyền Quốc hội và Thủ tướng Chính phủ.

Về khai thác kết cấu hạ tầng, Luật Thủ đô năm 2026 cho phép Hà Nội mở rộng phương thức khai thác, huy động nguồn lực ngoài ngân sách nhà nước nâng hiệu quả tài sản công. Thành phố được quyền cho thuê, nhượng quyền khai thác một số công trình để tạo thêm nguồn lực phát triển.

Không chỉ tập trung vào hạ tầng và tài chính, Luật Thủ đô năm 2026 còn đặt trọng tâm vào chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Theo luật, Hà Nội được áp dụng cơ chế đặc thù để thu hút nhân tài thông qua chính sách tiền lương, nhà ở, đãi ngộ và đầu tư cơ sở vật chất cho các cơ sở đào tạo. Hà Nội cũng được phép áp dụng chính sách nhà ở cho cán bộ, công chức, viên chức và thuê chuyên gia phục vụ xử lý các vấn đề phát triển đô thị.

Quyết tâm đưa luật nhanh chóng đi vào cuộc sống

Tại hội nghị, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, ngay sau khi Luật Thủ đô được Quốc hội thông qua, thành phố đã khẩn trương ban hành nhiều văn bản chỉ đạo để triển khai thi hành luật một cách bài bản và đồng bộ.

Ngày 4/5/2026, Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chỉ thị số 15-CT/TU về tổ chức triển khai thi hành Luật Thủ đô năm 2026, xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, xuyên suốt của toàn hệ thống chính trị.

Lãnh đạo UBND TP. Hà Nội cho biết, Ban Thường vụ Thành ủy yêu cầu toàn hệ thống chính trị phải thống nhất nhận thức, xác định công tác tổ chức triển khai thi hành luật là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong giai đoạn hiện nay.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu tại hội nghị.

Theo ông Vũ Đại Thắng, việc triển khai Luật Thủ đô phải được đặt trong tổng thể ba văn kiện lớn gồm: Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm; Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển Hà Nội trong kỷ nguyên mới; và Luật Thủ đô năm 2026. Đây là ba văn kiện có tính tương tác, đồng bộ, cần được triển khai thống nhất trong cùng một thời điểm để tạo nền tảng phát triển lâu dài cho Thủ đô.

Lãnh đạo UBND thành phố cũng yêu cầu các sở, ngành, địa phương chủ động chuẩn bị đầy đủ nguồn lực, nhân lực và điều kiện cần thiết để luật được triển khai hiệu quả ngay từ giai đoạn đầu.

Đáng chú ý, Hà Nội xác định chuyển đổi số và ứng dụng khoa học công nghệ là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình triển khai Luật Thủ đô cũng như thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tăng cường phối hợp với các địa phương trong vùng Thủ đô nhằm triển khai hiệu quả các cơ chế liên kết vùng - yếu tố được xem là chìa khóa để mở rộng không gian phát triển kinh tế trong tương lai.

Để bảo đảm luật thực sự đi vào cuộc sống, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu quá trình triển khai luật phải tuân thủ nguyên tắc “rõ người, rõ việc, rõ tiến độ, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền”, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát nhằm hạn chế tình trạng chậm trễ hoặc đùn đẩy trách nhiệm.

“Quyết tâm chính trị cần được chuyển hóa thành hành động cụ thể, được đo đếm bằng tiến độ công việc, chất lượng văn bản và kết quả phát triển thực chất”- ông Thắng nhấn mạnh./.