Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến. Ảnh: Doãn Tấn

Đất nước ta đã trải qua 40 năm đổi mới và đã đạt được những kết quả to lớn. Cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín của quốc gia trên trường quốc tế được nâng lên một tầm cao mới. Để hiện thực các mục tiêu mà Đảng ta đã đề ra, việc đổi mới tư duy xây dựng hoàn thiện thể chế pháp luật sẽ góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy phát triển, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới.

Theo Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội Đỗ Văn Chiến, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đại hội sẽ quyết định đường lối phát triển đất nước, với khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045. Vì vậy, yêu cầu đổi mới tư duy xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật, tháo gỡ các điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực, thúc đẩy phát triển, đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Sau 40 năm đổi mới, nước ta đã đạt được nhiều thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử, trong đó có vai trò quan trọng của xây dựng thể chế, hoàn thiện hệ thống pháp luật. Tuy nhiên, trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước biến động nhanh chóng, phức tạp, khó lường; yêu cầu chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, một số hạn chế, bất cập của thể chế pháp luật đã bộc lộ rõ hơn, trở thành những “điểm nghẽn” cản trở sự phát triển. Nếu thể chế chậm được đổi mới, thiếu đồng bộ, thiếu tính khả thi, không theo kịp thực tiễn, sẽ là nguy cơ trở thành rào cản đối với hoạt động quản lý nhà nước, sản xuất kinh doanh và đời sống xã hội.

Cũng theo Phó Chủ tịch Thường trực Quốc hội, việc đổi mới tư duy xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật là yêu cầu khách quan, mang tính chiến lược lâu dài. Đổi mới mạnh mẽ tư duy “làm luật để quản lý” sang “lập pháp kiến tạo phát triển”, bám sát tư tưởng chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm: Công tác xây dựng và thi hành pháp luật là một “cuộc cách mạng về tư duy”, cần dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm”, thay vào đó là tư duy tạo lập khuôn khổ pháp lý minh bạch, ổn định để quản lý hiệu quả, khuyến khích đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, khơi thông mọi nguồn lực trong xã hội; pháp luật phải thực sự đi trước một bước, trở thành nền tảng ổn định, lâu dài cho phát triển, đủ linh hoạt để thích ứng với những yêu cầu mới của thực tiễn.

Tinh thần đổi mới tư duy này đã được thể hiện rất rõ trong Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Khẳng định công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật là một trong những đột phá chiến lược, là “đòn bẩy” quan trọng để giải phóng mọi nguồn lực, tạo động lực mới cho phát triển; đồng thời, yêu cầu xây dựng hệ thống pháp luật theo hướng đồng bộ, hiện đại, khả thi, minh bạch, lấy hiệu quả phát triển và lợi ích của nhân dân làm thước đo, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, xã hội và thị trường.

Ông Nguyễn Hoàng, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp ngành Công nghiệp hỗ trợ TP Hà Nội cho biết: Trong nhiệm kỳ qua, Quốc hội đã xây dựng, thông qua và chỉnh sửa hơn 200 luật, đây là một khối lượng công việc vô cùng lớn và chưa có tiền lệ. Điều này chứng minh Quốc hội luôn đi trước một bước để thúc đẩy kinh tế.

“Tôi tin rằng tới đây, Quốc hội sẽ có những giải pháp đột phá hơn nữa để tạo ra một môi trường luật hóa chuẩn mực, phù hợp với thực tế Việt Nam và thông lệ quốc tế. Từ đó, giúp doanh nghiệp nội địa, người dân và các nhà đầu tư quốc tế yên tâm, giúp nền kinh tế hội nhập sâu rộng và phát triển đúng định hướng”, ông Nguyễn Hoàng cho hay.

Còn với ông Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội khẳng định: Nhiệm kỳ vừa qua là một nhiệm kỳ mang tính chất đột phá, một nhiệm kỳ lịch sử trong công tác lập pháp. “Chúng ta đã đổi mới rất mạnh mẽ cả về tư duy và hành động trong việc hoàn thiện chính sách pháp luật và thể chế. Điều này góp phần quan trọng khẳng định thể chế chính là trụ cột, là động lực để phát triển”, ông Tạ Văn Hạ nói.

Việc hoàn thiện thể chế theo hướng "đi trước một bước", mở đường và kiến tạo phát triển. Việc hoàn thiện thể chế nhằm khơi thông các nguồn lực xã hội để phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh cũng như an sinh xã hội của đất nước. Thay đổi trong quy trình xây dựng pháp luật không chỉ chú trọng ban hành luật mà còn đặc biệt quan tâm đến khâu thực thi pháp luật. Làm sao để luật được ban hành thực sự đi vào đời sống, có hiệu lực và hiệu quả nhanh nhất, sớm nhất. Đây là một nhiệm kỳ đổi mới mạnh mẽ về tư duy và hành động, khẳng định pháp luật chính là động lực quan trọng nhất để phát triển đất nước trong giai đoạn tới.

Trong bối cảnh đất nước đang đứng trước thời cơ và vận hội mới, việc đổi mới tư duy xây dựng và hoàn thiện thể chế pháp luật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mang tính quyết định đối với việc tháo gỡ các nút thắt, giải phóng sức sản xuất, khơi dậy khát vọng phát triển và tinh thần sáng tạo của toàn xã hội. Thực hiện tốt nhiệm vụ này sẽ tạo nền tảng pháp lý vững chắc, đảm bảo đất nước tự chủ, tự lực, tự cường, vững bước vào kỷ nguyên phát triển thịnh vượng, đem lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho nhân dân./.