Những ưu tiên lớn

Nhận lời mời của Tổng thống Philippines, Chủ tịch ASEAN 2026 Ferdinand Romualdez Marcos Jr., Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam tham dự Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu (Philippines) từ ngày 7 - 8/5/2026.

Theo Bộ Ngoại giao, sự tham dự của Thủ tướng thể hiện mạnh mẽ việc Việt Nam tiếp tục triển khai nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng; đồng thời khẳng định ASEAN tiếp tục là ưu tiên chiến lược hàng đầu trong tổng thể chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Hiện nay, ASEAN là thị trường xuất khẩu lớn thứ tư của Việt Nam.

Đây cũng là thông điệp rõ ràng về cam kết của Việt Nam đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, với tinh thần chủ động, tích cực, trách nhiệm và đóng góp thực chất, hiệu quả vào công việc chung của ASEAN.

Mục tiêu xuyên suốt của chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ là cùng các nước ASEAN củng cố môi trường hòa bình, ổn định; giữ vững đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN; nâng cao năng lực ứng phó trước các thách thức đang nổi lên; qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển bền vững của khu vực và từng quốc gia thành viên, đồng thời thúc đẩy quan hệ song phương giữa Việt Nam với các nước ASEAN.

Trên tinh thần đó, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Đặng Hoàng Giang cho biết, Việt Nam sẽ tập trung vào một số ưu tiên lớn.

Thứ nhất, Việt Nam sẽ phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN thúc đẩy triển khai hiệu quả các ưu tiên của năm Chủ tịch ASEAN 2026 và Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045, hướng tới xây dựng một Cộng đồng ASEAN tự cường, năng động, sáng tạo và lấy người dân làm trung tâm.

Thứ hai, Việt Nam sẽ cùng ASEAN thúc đẩy duy trì môi trường hòa bình, an ninh và ổn định; đề cao thượng tôn luật pháp quốc tế và chủ nghĩa đa phương; tăng cường liên kết nội khối, đồng thời mở rộng và làm sâu sắc quan hệ với các đối tác, qua đó củng cố vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc khu vực.

Thứ ba, Việt Nam sẽ tham gia tích cực vào các nội dung ưu tiên của Hội nghị, đặc biệt là các vấn đề cấp bách liên quan đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và hỗ trợ công dân. Việt Nam đã chủ động nghiên cứu, chuẩn bị các đề xuất, sáng kiến cụ thể, thiết thực nhằm nâng cao năng lực ứng phó chung của ASEAN trước các biến động và thách thức ngày càng phức tạp từ bên ngoài.

Đẩy mạnh hợp tác đầu tư và thương mại

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh

Kể từ khi gia nhập ASEAN (năm 1995), Việt Nam luôn xem ASEAN là ưu tiên trong chính sách đối ngoại, tham gia với tinh thần chủ động, tích cực và trách nhiệm trong các trụ cột cộng đồng và tất cả các lĩnh vực hợp tác của ASEAN, có những đóng góp quan trọng đối với xây dựng Cộng đồng ASEAN, góp phần bảo đảm môi trường khu vực hòa bình, ổn định và hợp tác, được ASEAN và các nước đánh giá cao.

Về kinh tế, ASEAN đạt được những thành tựu nổi bật về quy mô, tốc độ tăng trưởng và mức độ hội nhập. Từ một nền kinh tế lớn thứ 7 thế giới năm 2015 với GDP đạt 2,5 nghìn tỷ USD, ASEAN đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ 5 thế giới vào năm 2025 với GDP đạt 4,16 nghìn tỷ USD, dự kiến vươn lên thứ 4 vào năm 2030.

ASEAN cũng mở rộng hội nhập kinh tế toàn cầu thông qua mạng lưới hiệp định thương mại tự do (FTA), triển khai FTA với nhiều đối tác lớn như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Australia, New Zealand... ASEAN đã và đang nỗ lực đón đầu các động lực tăng trưởng mới như kinh tế số, chuyển đổi xanh, kinh tế biển xanh, hệ sinh thái xe điện và chiến lược trung hòa carbon, phù hợp với định hướng phát triển bền vững.

Các quốc gia thành viên ASEAN đã cam kết bảo đảm thực hiện hiệu quả các sáng kiến liên quan đến đầu tư, như Hiệp định Đầu tư toàn diện ASEAN và Khuôn khổ Thuận lợi hóa đầu tư ASEAN. Điều này sẽ giúp ASEAN nâng cao và duy trì vị thế là một trong những điểm đến đầu tư tốt nhất trên toàn cầu, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế trong khu vực và cải thiện đời sống của người dân ASEAN.

Phiên bản nâng cấp của Hiệp định Thương mại hàng hóa ASEAN - một trong những hiệp định quan trọng nhất trong nội khối ASEAN - được kỳ vọng sẽ giúp ASEAN mở rộng thương mại và thu hút thêm đầu tư.

Theo Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính), dòng vốn đầu tư từ ASEAN vào Việt Nam liên tục tăng trong những năm gần đây, dẫn đầu là Singapore và Thái Lan, với nhiều dự án lớn.

Trao đổi với Báo Tài chính - Đầu tư, Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho biết, các doanh nghiệp Singapore luôn đánh giá rất tích cực tiềm năng kinh tế của Việt Nam, trong đó, nhiều doanh nghiệp đã tạo dựng nền tảng vững chắc tại Việt Nam. Sự hiện diện của Sembcorp, CapitaLand, SEA Group (Shopee), Grab, Keppel, UOB phản ánh sự đa dạng của các lĩnh vực mà dòng vốn đầu tư Singapore đã vươn tới tại Việt Nam.

Theo Đại sứ Rajpal Singh, các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) có thể được xem là biểu tượng rõ nét nhất cho sự hội nhập kinh tế giữa hai nước. Hiện nay, có 22 VSIP tại 15 tỉnh và thành phố lớn của Việt Nam. Những khu công nghiệp này đã thu hút hơn 24 tỷ USD vốn đầu tư từ khoảng 1.000 doanh nghiệp thuê đất. Có gần 340.000 người dân Việt Nam đang làm việc trong các VSIP và sinh sống trong các khu đô thị tích hợp của VSIP.

“Sự phát triển của các khu này có được là nhờ sự hỗ trợ mạnh mẽ của Chính phủ Việt Nam cũng như uy tín thương hiệu của VSIP, với tư cách là một mô hình phát triển đáng tin cậy, có khả năng mang lại giá trị thực sự cho các khách hàng” - Đại sứ Rajpal Singh nhấn mạnh.

Trong khi đó, Đại sứ Indonesia tại Việt Nam Adam M. Tugio chia sẻ với Báo Tài chính - Đầu tư rằng, Indonesia và Việt Nam có rất nhiều dư địa hợp tác trong thời gian tới. “Để thành công trong giai đoạn tiếp theo, khu vực doanh nghiệp cần đóng vai trò dẫn dắt, Chính phủ tập trung tháo gỡ rào cản và tạo điều kiện thuận lợi” - Đại sứ M. Tugio nói.

Đại sứ M. Tugio lấy ví dụ, xe điện và pin là cơ hội rõ ràng nhất. Tài nguyên nickel của Indonesia và chiến lược chế biến sâu pin phù hợp chặt chẽ với thế mạnh sản xuất và điện tử của Việt Nam. Nickel của Indonesia có thể cung cấp cho chuỗi giá trị pin khu vực, trong khi doanh nghiệp Việt Nam đóng góp năng lực lắp ráp và công nghệ điện tử. Các liên doanh trong lĩnh vực tiền chất, tế bào pin và tái chế sẽ tăng cường khả năng tự chủ công nghiệp của ASEAN.

Ngoài ra, năng lượng xanh và kinh tế biển cũng nổi bật. Ranh giới hàng hải rõ ràng hơn sẽ hỗ trợ dịch vụ ngoài khơi và thủy sản bền vững; kết hợp thế mạnh của Indonesia về địa nhiệt và năng lượng với năng lực điện gió và điện mặt trời của Việt Nam có thể giúp ổn định lưới điện trong khu vực và hỗ trợ hạ tầng sạc xe điện./.