Kho bạc Nhà nước (KBNN) cho biết, yêu cầu đổi mới hiện nay không chỉ dừng ở việc sửa đổi kỹ thuật hạch toán, mà hướng tới xây dựng nền tảng dữ liệu tài chính công minh bạch, đồng bộ và tiệm cận thông lệ quốc tế. Đây cũng là cơ sở để nâng cao chất lượng quản trị ngân sách, đáp ứng yêu cầu điều hành trong bối cảnh tổ chức bộ máy hành chính đang được sắp xếp tinh gọn theo mô hình chính quyền địa phương mới.

Kho bạc Nhà nước đang thực hiện cải cách kế toán ngân sách và rút ngắn thời gian lập Báo cáo tài chính nhà nước

Một trong những nội dung trọng tâm được KBNN đặt ra là cải cách Hệ thống tổ hợp tài khoản kế toán (COA) nhằm phục vụ vận hành Hệ thống Thông tin quản lý ngân sách và kho bạc số (VDBAS) - nền tảng sẽ thay thế TABMIS (Hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc) trong thời gian tới. Theo định hướng sửa đổi, nhiều mã số kế toán sẽ được mở rộng thêm ký tự, bổ sung mã niên độ và tăng mức độ chi tiết để đáp ứng yêu cầu quản lý ngân sách theo mô hình mới.

Theo đánh giá của KBNN, việc thay đổi này không đơn thuần là điều chỉnh kỹ thuật, mà nhằm tạo ra hệ thống dữ liệu đồng bộ, tránh trùng lắp thông tin, theo dõi rõ nguồn vốn, chương trình mục tiêu và phục vụ tốt hơn công tác chuyển nguồn, quyết toán ngân sách.

Đáng chú ý, vấn đề hạch toán chuyển nguồn ngân sách cũng đang được đặt ra trong quá trình hoàn thiện thể chế. Theo đánh giá của các chuyên gia đến từ Ngân hàng thế giới (WB), cách ghi nhận chuyển nguồn theo cơ sở tiền mặt tại Việt Nam hiện nay có thể chưa hoàn toàn tương thích với thông lệ quốc tế, khi khoản chuyển nguồn vừa được ghi là chi của năm trước, vừa là thu của năm sau.

Theo đó, các chuyên gia từ WB khuyến nghị, Việt Nam cần nghiên cứu điều chỉnh phương pháp hạch toán hoặc áp dụng các khoản mục ghi nhớ để phản ánh đầy đủ hơn bản chất dòng tiền ngân sách, qua đó nâng cao tính minh bạch của báo cáo tài chính công và hỗ trợ tốt hơn cho công tác đánh giá tín nhiệm quốc gia.

Trong lộ trình cải cách, KBNN đang nghiên cứu xây dựng thông tư mới thay thế Thông tư số 77/2017/TT-BTC về chế độ kế toán ngân sách nhà nước và hoạt động nghiệp vụ KBNN. Song song với đó là hoàn thiện khung pháp lý mới về Báo cáo tài chính nhà nước theo hướng tiệm cận Chuẩn mực kế toán công Việt Nam và thông lệ quốc tế.

Một mục tiêu đáng chú ý được KBNN đặt ra là rút ngắn thời gian lập và trình Báo cáo tài chính nhà nước từ năm ngân sách 2025. Theo KBNN, việc đẩy nhanh tiến độ tổng hợp báo cáo không chỉ nâng cao tính kịp thời của thông tin tài chính, mà còn phục vụ hiệu quả hơn công tác điều hành của Chính phủ, Quốc hội và các cơ quan quản lý.

Việc đồng thời triển khai cải cách thể chế, hiện đại hóa công nghệ và chuẩn hóa dữ liệu tài chính công được xem là bước đi quan trọng trong tiến trình xây dựng Kho bạc số. Đây cũng là nền tảng để nâng cao tính công khai, minh bạch của ngân sách nhà nước và hướng tới một hệ thống quản lý tài chính công hiện đại, hiệu quả hơn trong giai đoạn tới./.