Tinh thần xuyên suốt được quán triệt là không bị động, không chủ quan, kiên định mục tiêu tăng trưởng, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm các cân đối lớn của nền tài chính quốc gia.

Khẩn trương đánh giá tác động theo nhiều kịch bản

Thực hiện chỉ đạo của Thường trực Chính phủ về việc đánh giá tác động của xung đột quân sự tại Trung Đông, Bộ Tài chính đã có văn bản phân công cụ thể nhiệm vụ cho các đơn vị trong toàn ngành, yêu cầu khẩn trương triển khai các công việc liên quan đến theo dõi, phân tích, dự báo và đề xuất giải pháp ứng phó. Nội dung chỉ đạo nhấn mạnh việc đánh giá phải được thực hiện theo nhiều kịch bản khác nhau, tương ứng với các khả năng kéo dài của xung đột, nhằm bảo đảm chủ động trong điều hành chính sách tài khóa và các công cụ quản lý kinh tế.

Theo phân công của Bộ, từng đơn vị trong ngành tài chính được giao nhiệm vụ cụ thể gắn với chức năng quản lý của mình.

Mặc dù bối cảnh quốc tế có nhiều yếu tố bất định, nhưng mục tiêu tăng trưởng năm 2026 của nước ta phải được giữ vững. Ảnh: Đức Thanh

Theo đó, Vụ Tài chính - Kinh tế ngành được giao chủ trì tham gia hoạt động của Tổ công tác liên ngành về bảo đảm an ninh năng lượng; cập nhật thông tin hoạt động của Tổ, chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ, báo cáo cho các cơ quan liên quan để nắm thông tin và phối hợp đánh giá tác động. Đồng thời, theo dõi, đánh giá tác động của cuộc xung đột đến tình hình sản xuất, kinh doanh, cập nhật đánh giá của các Bộ, cơ quan trong các ngành, lĩnh vực thuộc phạm vi phụ trách.

Vụ Ngân sách nhà nước phối hợp với Cục Thống kê rà soát, đánh giá ảnh hưởng của xung đột tới việc thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu tăng trưởng năm 2026 theo các kịch bản giả định thời gian chấm dứt xung đột (đến hết tháng 3, hết tháng 4, hết tháng 5, hết tháng 6, hết quý III và trong cả năm 2026); tham mưu thực hiện chính sách tài khoá để bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn phục vụ mục tiêu tăng trưởng 2 con số năm 2026…

Cục Quản lý nợ và Kinh tế đối ngoại phối hợp với Bộ Ngoại giao để nắm bắt tình hình, diễn biến xung đột qua các kênh ngoại giao, các cơ quan đại diện Việt Nam tại nước ngoài, các nhận định, đánh giá của các quốc gia, tổ chức, cơ quan để cung cấp thông tin cần thiết cho các đơn vị trong Bộ.

Theo dõi sát từng lĩnh vực, từng thị trường

Trong lĩnh vực đầu tư và doanh nghiệp, Bộ Tài chính yêu cầu theo dõi sát tình hình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân và doanh nghiệp FDI, kịp thời nắm bắt khó khăn phát sinh để đề xuất giải pháp tháo gỡ. Đồng thời, các cơ quan quản lý thị trường tài chính phải đánh giá tác động tới thị trường chứng khoán, trái phiếu, bảo hiểm và huy động vốn quốc tế, từ đó đề xuất phương án điều hành phù hợp.

Trong lĩnh vực kiểm soát giá cả và năng lượng, Cục Quản lý giá theo dõi sát nhóm hàng thiết yếu, phối hợp với Bộ Công thương điều hành linh hoạt giá xăng dầu và Quỹ Bình ổn giá. Đồng thời, Cục Dự trữ Nhà nước được lệnh phối hợp với các cơ quan rà soát ngay tình hình dự trữ, phân bổ các mặt hàng chiến lược, đánh giá khả năng sử dụng các mặt hàng này để ổn định nguồn cung và hỗ trợ sản xuất khi cần.

Vấn đề đứt gãy năng lượng cục bộ cũng được đặc biệt quan tâm khi Cục Đầu tư nước ngoài được giao khẩn trương phối hợp xây dựng bản đồ phân bố năng lượng tại các khu kinh tế, khu công nghiệp trên toàn quốc, làm cơ sở để tham mưu, kiến nghị các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng.

Về khơi thông nguồn lực và hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Tài chính giao Cục Thuế, Cục Hải quan nghiên cứu đề xuất bổ sung các chính sách giảm, gia hạn thuế, phí ngoài các chính sách đã có, trong trường hợp xung đột kéo dài trên 30 ngày. Song song với đó, các cơ quan này vẫn phải bám sát mục tiêu phấn đấu thu ngân sách vượt ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025 theo đúng chỉ đạo của Chính phủ.

Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm có nhiệm vụ theo dõi diễn biến phí bảo hiểm hàng hóa xuất khẩu sang Trung Đông, trong khi Bảo hiểm Xã hội Việt Nam dự báo tình hình bảo hiểm thất nghiệp để có giải pháp bảo vệ người lao động nếu xung đột tác động ảnh hưởng tới thị trường lao động việc làm.

Không chỉ nhìn thấy những “nguy cơ”, Bộ Tài chính cũng lưu ý đến việc tìm kiếm các cơ hội mới. Viện Chiến lược và Chính sách kinh tế - tài chính được giao nhiệm vụ phân tích sâu về tình hình cung ứng lương thực, thực phẩm, nước uống tại khu vực Trung Đông, đánh giá khả năng xung đột kéo dài và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam tham gia cung ứng.

Bên cạnh đó, khối doanh nghiệp nhà nước cũng được huy động tối đa vào mặt trận kinh tế. Cục Phát triển doanh nghiệp nhà nước chỉ đạo các Tập đoàn kinh tế, Tổng công ty đánh giá phương án kinh doanh, đề xuất giải pháp điều tiết thị trường, tăng trưởng sản lượng và doanh thu để trực tiếp bù đắp cho những khu vực bị ảnh hưởng, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng chung.

Kiên định mục tiêu tăng trưởng

Tinh thần chủ động ứng phó trước biến động quốc tế cũng đã được Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng nêu rõ tại Hội nghị giao ban tháng 2 của Bộ. Trước những rủi ro từ xung đột tại Trung Đông, người đứng đầu ngành Tài chính yêu cầu các đơn vị phải theo dõi sát tình hình, chủ động tham mưu các kịch bản điều hành, không để bị động trước các cú sốc từ bên ngoài.

Bộ trưởng quán triệt, mặc dù bối cảnh quốc tế có nhiều yếu tố bất định, nhưng mục tiêu tăng trưởng của năm 2026 phải được giữ vững. Theo Bộ trưởng, trong điều kiện ngoại lực biến động, cần phát huy tối đa nội lực của nền kinh tế, đồng thời chuẩn bị sẵn các phương án hỗ trợ doanh nghiệp và điều hành ngân sách linh hoạt để bảo đảm thực hiện mục tiêu đề ra.

Bên cạnh đó, các đơn vị trong Bộ được yêu cầu theo dõi sát tình hình tăng trưởng của từng địa phương, từng lĩnh vực để kịp thời có giải pháp hỗ trợ, không để xảy ra tình trạng chậm trễ trong điều hành. Bộ trưởng nhấn mạnh phải nhận diện sớm những địa phương, ngành, lĩnh vực có dấu hiệu khó khăn để có biện pháp tháo gỡ ngay từ đầu năm, tạo điều kiện giữ vững đà tăng trưởng chung của nền kinh tế.

Việc Bộ Tài chính nhanh chóng ban hành chỉ đạo đánh giá tác động của xung đột Trung Đông và triển khai đồng bộ các nhiệm vụ theo từng lĩnh vực cho thấy tinh thần chủ động từ sớm, từ xa trong công tác điều hành tài chính - ngân sách. Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiềm ẩn nhiều rủi ro, cách tiếp cận này giúp cơ quan quản lý có đủ thông tin, đủ phương án và đủ dư địa chính sách để xử lý các tình huống phát sinh.

Với yêu cầu theo dõi sát, phân tích sâu và chuẩn bị sẵn các kịch bản ứng phó, Bộ Tài chính tiếp tục thể hiện vai trò nòng cốt trong việc tham mưu điều hành kinh tế vĩ mô, góp phần giữ vững ổn định của nền tài chính quốc gia, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn, tạo nền tảng để thực hiện mục tiêu tăng trưởng trong bối cảnh nhiều biến động của kinh tế thế giới.