Thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp và Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt, một trong các vấn đề đại biểu rất quan tâm là việc điều chỉnh ngưỡng chịu thuế.
Đánh giá chung, đa số đại biểu tán thành chủ trương giao Chính phủ quy định ngưỡng doanh thu miễn thuế nhằm "bảo đảm tính linh hoạt trong điều hành", phản ứng nhanh nhạy với biến động thị trường. Tuy nhiên, để đảm bảo thẩm quyền của Quốc hội và sự minh bạch, nhiều đại biểu kiến nghị cần thiết lập một khung giới hạn ngay trong luật. Cụ thể, mức đề xuất dao động từ "1 tỷ đến 3 tỷ đồng" được các đại biểu Phan Đức Hiếu, Nguyễn Duy Thanh, Trịnh Thị Tú Anh, Nguyễn Cao Sơn đề xuất.
 |
| Đại biểu Nguyễn Văn Thân phát biểu tại Quốc hội. |
Lý giải từ thực tế, đại biểu Nguyễn Văn Thân cho rằng, mức doanh thu 1 tỷ đồng hiện nay bao phủ khá lớn, chiếm khoảng 70 - 80% trong tổng số 5 triệu hộ kinh doanh. Việc miễn thuế cho nhóm này sẽ giúp hỗ trợ cho hàng chục triệu người lao động.
Bên cạnh sự đồng thuận về việc cần thiết nâng ngưỡng chịu thuế, nhiều đại biểu cũng lưu ý và bày tỏ sự lo ngại về nguy cơ gian lận, trục lợi chính sách khi áp dụng quy định mới.
Chỉ ra cụ thể hơn các "mánh khóe" trốn thuế có thể xảy ra, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) nhận định việc giao ngưỡng doanh thu làm căn cứ miễn thuế rất dễ phát sinh tình trạng chia nhỏ hộ kinh doanh, chia nhỏ dòng tiền, chia nhỏ điểm bán hoặc đứng tên nhiều người để nằm dưới ngưỡng. Đối với doanh nghiệp, đại biểu Nga chỉ rõ nguy cơ che giấu doanh thu, thao túng thời điểm ghi nhận doanh thu, thậm chí chia nhỏ doanh nghiệp để hưởng ưu đãi của nhà nước. Do đó, đại biểu kiến nghị Chính phủ khi ban hành văn bản quy định chi tiết cần thiết kế rõ các nguyên tắc chống chia tách giả tạo doanh thu và làm rõ hơn cơ chế kiểm soát để chống lợi dụng chính sách, tránh để quy định nhân văn trở thành kẽ hở làm thất thu ngân sách. Đại biểu Đoàn Hùng Vũ (Đồng Tháp) nhấn mạnh, Chính phủ cần thiết lập cơ chế hậu kiểm chặt chẽ để tránh tình trạng lách luật, trục lợi chính sách bằng việc chia doanh nghiệp lớn thành nhiều công ty nhỏ để trốn thuế.
Đối với thuế giá trị gia tăng, đại biểu Tráng A Dương (đoàn Lào Cai) yêu cầu phải làm rõ tiêu chí không kinh doanh nhằm tránh việc lợi dụng danh nghĩa không kinh doanh nhằm hợp thức hóa hoạt động kinh doanh trá hình. Để kiểm soát lạm dụng ưu đãi đối với thuế thu nhập doanh nghiệp, đại biểu kiến nghị bổ sung quy định về chống tránh thuế, kiểm soát chuyển dịch doanh thu giữa các đơn vị liên kết. "Nếu như thiếu cơ chế kiểm soát, chính những ưu đãi đó có thể bị lợi dụng trong tương lai”, đại biểu bày tỏ lo ngại.
Cùng bàn về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Văn Thân (Thành phố Hồ Chí Minh) thừa nhận trên thực tế có thể sẽ xuất hiện hành vi gian lận kê khai thấp hơn ngưỡng chịu thuế. Tuy nhiên, đại biểu cho rằng không nên vì lo ngại bề mặt mà siết quá chặt làm khó sự phát triển chung. Thay vào đó, đại biểu đề xuất áp dụng cơ chế "thư ngỏ" tự khai báo dựa trên niềm tin, “lấy số nhiều để thắng số ít gian lận”.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh |
Phát biểu tại Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cám ơn các ý kiến đóng góp và cam kết sẽ nghiên cứu nghiêm túc để tiếp thu tối đa và giải trình đầy đủ các vấn đề đại biểu nêu.
Trả lời mối quan tâm lớn nhất của đại biểu về ngưỡng doanh thu được miễn và không phải nộp thuế, Bộ trưởng cho biết Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo sát sao, Bộ Tài chính đã soạn thảo sẵn nghị định và đã gửi ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp để đảm bảo các văn bản hướng dẫn được ban hành khẩn trương, đưa luật vào cuộc sống trong thời gian sớm nhất.
| Liên quan đến việc kéo dài thời gian áp dụng ưu đãi thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xe điện, các đại biểu Quốc hội đều rất tán đồng và đề nghị Chính phủ nghiên cứu thêm giải pháp giảm sốc, tránh tình trạng khi hết thời hạn ưu đãi thì gây tác động mạnh đến sản xuất và thị trường tiêu thụ. Về vấn đề này, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết sẽ nghiêm túc tiếp thu các ý kiến đại biểu. |
Giải thích về con số ngưỡng doanh thu được miễn thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn khẳng định ban soạn thảo đã cân nhắc rất nhiều mặt, tính toán rất kỹ tác động đến cả thu ngân sách, cả đối tượng nộp thuế. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng ngưỡng 1 tỷ đồng là “hài hòa với thời điểm hiện nay" và trong Luật lần này đã tiếp thu theo hướng giao Chính phủ quy định ngưỡng cụ thể phù hợp với diễn biến kinh tế - xã hội, trên nguyên tắc lợi ích hài hòa, rủi ro chia sẻ.
Dẫn chứng về tính hợp lý, người đứng đầu ngành Tài chính cho biết con số này đã là gấp đôi mức hiện hành và tác động làm giảm thu ngân sách khoảng 7.000 tỷ đồng. Cụ thể, với các hộ và cá nhân kinh doanh, mức miễn lên đến 1 tỷ đồng làm giảm thu ngân sách khoảng 4.800 tỷ đồng. Với doanh nghiệp nhỏ, sẽ có khoảng 256.000 doanh nghiệp nhỏ được hưởng với tổng mức giảm khoảng 2.100 tỷ đồng.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu tại Quốc hội. Ảnh: Đức Thanh |
Cho rằng mức đề xuất này là rất phù hợp với điều kiện hiện hành, song Bộ trưởng cũng cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục cân nhắc rất kỹ và tính toán thêm để báo cáo Quốc hội về mức cụ thể.
Phản hồi các băn khoăn về công tác quản lý thuế, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ quan điểm cốt lõi trong xây dựng chính sách của ngành, đó là phải thiết kế luật thuế đảm bảo tính trung lập, tính hiệu quả. Khái niệm hiệu quả, theo Bộ trưởng, là phải đảm bảo chi phí hành thu thấp nhất, chi phí tuân thủ của người nộp thuế cũng thấp nhất. Chính từ sự cân nhắc trên nhiều mặt và bám sát nguyên tắc này, cơ quan soạn thảo mới đưa ra mức doanh thu miễn thuế là 1 tỷ đồng, Bộ trưởng khẳng định.
