PV: Ngày 15/1/2025, Thủ tướng Chính phủ ký Công điện số 03/CĐ-TTg yêu cầu các bộ ngành, địa phương tập trung chấn chỉnh, xử lý việc thao túng giá, đầu cơ bất động sản và thanh tra, kiểm tra các dự án đầu tư xây dựng bất động sản. Ông đánh giá thế nào về sự quyết liệt của Chính phủ trong kiểm soát thị trường bất động sản thời gian qua?

PGS.TS Lê Xuân Trường: Thị trường bất động sản có tác động mạnh đến nhiều lĩnh vực cuộc sống do vai trò rất quan trọng của đất đai đối với các hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống con người. Sự hoạt động và phát triển lành mạnh của thị trường bất động sản có tác động tốt đến nhiều hoạt động của nền kinh tế và đời sống người dân. Lịch sử đã từng chứng kiến những sai lệch của thị trường bất động sản gây ảnh hưởng cực kỳ trầm trọng đến nền kinh tế. Điển hình là cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới những năm 2008 - 2011 xuất phát từ cho vay dưới chuẩn của các quỹ đầu tư của Mỹ đối với hoạt động kinh doanh bất động sản, tạo ra bong bóng bất động sản, dẫn đến rủi ro thanh khoản và kéo theo là khủng hoảng tài chính, sau đó lan rộng thành khủng hoảng kinh tế.

Vì lẽ đó, Nhà nước với chức năng, nhiệm vụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế phải kiểm soát tốt và điều tiết hoạt động của các thị trường, trong đó có thị trường bất động sản để đảm bảo sự phát triển lành mạnh và ổn định của nền kinh tế. Việc Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo quyết liệt như vậy là tất yếu và cũng thể hiện trách nhiệm rất cao của người đứng đầu Chính phủ trong điều hành kinh tế vĩ mô.

PV: Tại Công điện số 03, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng Bộ Tài chính nghiên cứu, đề xuất chính sách thuế nhằm hạn chế hoạt động đầu cơ bất động sản, bảo đảm phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam và thông lệ quốc tế… Theo ông, việc nghiên cứu, xây dựng chính sách thuế sẽ giúp ngăn chặn được tình trạng đầu cơ, thổi giá bất động sản thời gian tới?

PGS.TS Lê Xuân Trường: Chính sách thuế là một bộ phận của chính sách tài chính, có tác động đến tổng cung, tổng cầu, giá cả, thu nhập của các tổ chức, cá nhân trong xã hội nên có thể góp phần điều tiết hành vi của các chủ thể trong nền kinh tế. Chính sách thuế phù hợp sẽ góp phần điều tiết hợp lý thu nhập của các tầng lớp dân cư vào ngân sách nhà nước và điều tiết hoạt động của các chủ thể trong nền kinh tế nói chung và các chủ thể của thị trường bất động sản nói riêng.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, để ngăn chặn tình trạng đầu cơ, thổi giá và thao túng thị trường bất động sản thì chỉ sửa đổi, bổ sung chính sách thuế thôi là không đủ, mà cần có sự điều chỉnh đồng bộ của các chính sách khác như: Quản lý nhà nước về đất đai, quy hoạch, thủ tục hành chính về thu hồi đất, thủ tục đấu giá quyền sử dụng đất, chính sách đền bù, giải phóng mặt bằng… Chỉ khi hệ thống chính sách của Nhà nước đồng bộ thì mới đảm bảo thị trường bất động sản hoạt động lành mạnh, ngăn ngừa được tình trạng thao túng thị trường bất động sản.

PV: Để chấn chỉnh, xử lý kịp thời việc thao túng, đẩy giá và đầu cơ bất động sản, bên cạnh xây dựng chính sách thuế, cần chú trọng giải pháp gì, thưa ông?

PGS.TS Lê Xuân Trường: Như đã nói trên, cùng với việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung chính sách thuế thì cần sửa đổi, bổ sung đồng bộ các chính sách khác. Trong đó, đặc biệt, cần có quy định chặt chẽ hơn về các điều kiện được đấu giá quyền sử dụng đất; cần có yêu cầu cao hơn về nghĩa vụ tài chính của các tổ chức kinh doanh bất động sản và tổ chức tham gia đấu giá quyền sử dụng đất; các hình thức xử phạt đối với hành vi vi phạm cần được tăng lên và xử lý thật nghiêm minh…

PV: Xin cảm ơn ông!