Giữ nhịp thông quan, ổn định hoạt động xuất nhập khẩu

Theo số liệu của Chi cục Hải quan khu vực II, năm 2025, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trên địa bàn đạt 220,1 tỷ USD, tăng 4,6% so với cùng kỳ năm 2024. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu đạt 109,7 tỷ USD, tăng 3,5%, còn kim ngạch nhập khẩu đạt 110,4 tỷ USD, tăng 5,8%. Do địa bàn tập trung nhiều doanh nghiệp sản xuất, chế biến với nhu cầu lớn về máy móc, thiết bị và linh kiện, cán cân thương mại của Chi cục ghi nhận nhập siêu 776 triệu USD.

Công chức hải quan kiểm tra container hàng hóa tại khu vực cảng. Ảnh: Lạc Nguyên

Cùng với quy mô kim ngạch lớn, khối lượng công việc hải quan tiếp tục gia tăng. Năm 2025, Chi cục Hải quan khu vực II đã xử lý 6,2 triệu tờ khai xuất nhập khẩu, tăng 9,12% so với cùng kỳ năm trước, với sự tham gia của hơn 61.732 doanh nghiệp. Lưu lượng hồ sơ lớn, phân bổ ở nhiều loại hình xuất nhập khẩu khác nhau, tạo áp lực đáng kể đối với công tác tiếp nhận và giải quyết thủ tục tại các đơn vị thuộc Chi cục.

Trong đó, Chi cục là đầu mối nhập khẩu lớn đối với nhóm hàng máy vi tính và linh kiện, với trị giá khoảng 20 tỷ USD, đồng thời là địa bàn xuất khẩu chủ lực của nhiều mặt hàng công nghệ, chế tạo, tham gia ngày càng sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Đặc thù này đặt ra yêu cầu cao đối với công tác tổ chức thực hiện nhiệm vụ hải quan, bảo đảm vừa đáp ứng yêu cầu quản lý, vừa không làm gián đoạn dòng chảy hàng hóa.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, hoạt động xuất nhập khẩu chịu nhiều tác động bất lợi, Chi cục Hải quan khu vực II vẫn duy trì được nhịp tăng trưởng ổn định, qua đó góp phần vào kết quả chung khi kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam lần đầu tiên đạt mốc 900 tỷ USD.

Cải cách thủ tục gắn với hỗ trợ doanh nghiệp

Trước áp lực gia tăng từ quy mô kim ngạch và lưu lượng hàng hóa, Chi cục Hải quan khu vực II xác định cải cách thủ tục hành chính và hiện đại hóa quản lý là yêu cầu mang tính tất yếu. Trên cơ sở quán triệt chủ trương của Đảng về phát triển kinh tế gắn với hội nhập quốc tế sâu rộng, Chi cục tiếp tục tập trung nâng cao chất lượng công tác tham mưu, hướng dẫn nghiệp vụ, bảo đảm tổ chức thực hiện thống nhất trong toàn đơn vị.

Ông Vương Tuấn Nam - Trưởng phòng Nghiệp vụ Hải quan, Chi cục Hải quan khu vực II cho biết, các quy trình thủ tục hải quan được rà soát, chuẩn hóa theo hướng rõ ràng, minh bạch, phù hợp với mô hình tổ chức mới của ngành Hải quan. Việc giảm bớt các khâu trung gian, hạn chế phát sinh vướng mắc trong quá trình làm thủ tục đã góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tập trung nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan.

Bên cạnh đó, Chi cục tiếp tục đẩy mạnh đối thoại, hợp tác với cộng đồng doanh nghiệp theo hướng thực chất. Thông qua việc chủ động tiếp nhận và giải đáp vướng mắc ngay từ cơ sở, cơ quan Hải quan kịp thời tháo gỡ các khó khăn phát sinh trong hoạt động xuất khẩu, đồng thời tổng hợp, kiến nghị hoàn thiện chính sách ở tầm vĩ mô. Mối quan hệ đối tác Hải quan – Doanh nghiệp vì vậy ngày càng được củng cố, góp phần tạo nền tảng cho hoạt động xuất nhập khẩu ổn định và bền vững.

Công chức Hải quan khu vực II kiểm tra hàng hoá xuất nhập khẩu Ảnh: Lạc Nguyên

Ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số tiếp tục là một trong những trọng tâm trong công tác quản lý, giám sát hải quan. Việc từng bước số hóa quy trình nghiệp vụ, tăng cường xử lý thủ tục trên môi trường điện tử giúp nâng cao hiệu quả quản lý, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời tăng cường tính minh bạch trong hoạt động thông quan.

Đáng chú ý, trong quá trình tạo thuận lợi thương mại, Chi cục vẫn duy trì việc quản lý rủi ro và kiểm tra, giám sát hải quan có trọng tâm, trọng điểm. Việc phân luồng, lựa chọn đối tượng kiểm tra được thực hiện trên cơ sở đánh giá mức độ tuân thủ của doanh nghiệp và đặc điểm từng loại hình xuất nhập khẩu, qua đó bảo đảm hài hòa giữa yêu cầu tạo thuận lợi và phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại./.