Tháo gỡ vướng mắc để hộ kinh doanh yên tâm chuyển đổi

Từ 1/1/2026, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh đã chính thức chuyển từ nộp thuế khoán sang phương thức kê khai, nộp thuế. Theo quy định của Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 ngưỡng doanh thu chịu thuế thu nhập cá nhân đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được nâng lên 500 triệu đồng/năm, tức là doanh thu trên 500 triệu đồng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh mới phải nộp thuế thu nhập cá nhân và thuế giá trị gia tăng.

Tuy nhiên sau hơn 20 ngày thực hiện chính sách thuế mới, một bộ phận hộ kinh doanh vẫn lúng túng, chưa quen với kê khai, tính thuế, sử dụng hóa đơn điện tử và làm sổ sách kế toán... Bên cạnh đó, có vấn đề khiến hộ kinh doanh băn khoăn và đề nghị được tháo gỡ là xử lý hàng tồn kho khi chuyển sang phương pháp kê khai.

Ngành Thuế sẽ tăng cường tuyên truyền và đồng hành sát hơn với hộ kinh doanh khi chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế. Ảnh: An Thư

Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho rằng, những lo lắng của hộ kinh doanh là rất thực tế. Do đó, ngành Thuế sẽ tăng cường tuyên truyền, giải thích rõ hơn, làm tốt hơn và đồng hành sát hơn với hộ kinh doanh khi chuyển sang phương pháp kê khai, nộp thuế.

Nhìn nhận thêm về vấn đề này, Chủ tịch Hội tư vấn Thuế Việt Nam Nguyễn Thị Cúc cho rằng, thực tế nhiều năm qua, tiểu thương, hộ kinh doanh nhập hàng qua đường tiểu ngạch; hàng hóa hầu như không có hóa đơn đầu vào, mà chỉ kèm theo một số giấy tờ, tài liệu về giao dịch tiểu ngạch. Do vậy, việc kiểm tra, phân loại rõ hàng tồn kho hợp pháp và hàng lậu là cần thiết, nhằm xác định đúng chi phí được hạch toán.

Từ thực tiễn trên, bà Cúc đề xuất cơ quan thuế nghiên cứu cơ chế cho phép hộ kinh doanh được tự kiểm kê hàng tồn kho, có xác nhận làm căn cứ, qua đó tạo cơ sở để hạch toán chi phí và thực hiện nghĩa vụ thuế. Đây là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ, hỗ trợ để hộ kinh doanh không còn lấn cấn trong chuyển đổi và thực hiện thành công thuế kê khai.

Giảm tối đa chi phí và giảm áp lực cho hộ kinh doanh

Tiếp nối chiến dịch 60 ngày cao điểm chuyển đổi mô hình từ thuế khoán sang kê khai đối với hộ kinh doanh”, Cục Thuế tiếp tục ban hành chương trình hành động “Đồng hành cùng hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh trong tuân thủ pháp luật thuế”. Theo đó, Cục Thuế đặt ra mục tiêu: tỷ lệ khai thuế, nộp thuế, hoàn thuế, miễn, giảm thuế bằng phương thức điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đạt tối thiểu 90%.

Tỷ lệ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện quản lý thuế, bao gồm hộ kinh doanh ở tất cả các ngưỡng doanh thu (không phân biệt có phát sinh nghĩa vụ thuế hay không trong kỳ), cài đặt và sử dụng ứng dụng eTax Mobile để tra cứu thông tin, kê khai và nộp thuế đạt tối thiểu 90%.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc diện bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền theo quy định của pháp luật, thực hiện đăng ký và sử dụng hóa đơn điện tử đạt tỷ lệ 100%. Tỷ lệ hồ sơ hoàn thuế, miễn, giảm thuế của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được cơ quan thuế xử lý bằng phương thức điện tử đạt tối thiểu 90%.

Cung cấp thông tin về quản lý nghĩa vụ thuế cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh bằng phương thức điện tử đạt tỷ lệ tối thiểu 90%. Xây dựng hệ thống công nghệ thông tin tích hợp, tập trung và đáp ứng 100% nhu cầu về thu thập, xử lý, lưu trữ, khai thác dữ liệu cho công tác quản lý thuế và chỉ đạo điều hành của cơ quan thuế; 100% thông tin về khai thuế, nộp thuế điện tử được xử lý trong vòng 24 giờ; 100% số tiền nộp thuế điện tử được hạch toán theo thời gian thực nộp.

Phó cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết, ngành Thuế tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, đồng thời cung cấp miễn phí các dịch vụ thuế, dịch vụ hỗ trợ điện tử để phục vụ hộ kinh doanh. Mục tiêu là giúp hộ kinh doanh thực hiện kê khai, nộp thuế điện tử thuận tiện hơn, với thao tác thực sự đơn giản, dễ làm, dễ nhớ, giảm tối đa chi phí và giảm áp lực khi thực hiện nghĩa vụ thuế theo phương thức mới.

Lãnh đạo Cục Thuế thông tin, trong thời gian tới, hệ thống của cơ quan thuế sẽ được nâng cấp theo hướng hỗ trợ thông minh và thân thiện hơn: gợi ý thông tin tờ khai điền trước, nhắc hạn kê khai, cảnh báo sớm các sai sót, từ đó giúp hộ kinh doanh kịp thời điều chỉnh, hạn chế lỗi kỹ thuật và giảm rủi ro sai sót không đáng có.

“Đồng thời, cơ quan thuế mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp từ các đơn vị cung cấp giải pháp công nghệ, các ngân hàng thương mại để triển khai thêm nhiều hơn nữa các gói giải pháp hỗ trợ thiết thực nhằm tạo điều kiện cho hộ kinh doanh tiếp cận với các ứng dụng chuyển đổi số, phù hợp với mô hình hoạt động sản xuất, kinh doanh” - ông Mai Sơn đề nghị.

Ngoài ra, ngành Thuế yêu cầu các Trưởng Thuế tỉnh/thành phố và Thuế các cơ sở tiếp tục chỉ đạo, nắm bắt thực tế và rà soát đầy đủ những hộ kinh doanh trên địa bàn chưa được giới thiệu, tiếp cận các gói phần mềm, ứng dụng hỗ trợ kê khai thuế, hóa đơn điện tử, chữ ký số được tiếp cận các gói ưu đãi nhất, phù hợp với quy mô, ngành nghề và điều kiện hoạt động. Đồng thời khẩn trương lập danh sách, phân nhóm nhu cầu, bố trí đầu mối hỗ trợ và chủ động phối hợp với các đơn vị để triển khai hỗ trợ đến hộ kinh doanh kịp thời.