Chờ đợi trang mới

Tháng 3/2026 ghi nhận nhiều động thái kiện toàn nhân sự tại các doanh nghiệp vừa trải qua quá trình chuyển giao đáng chú ý từ thay đổi trong cơ cấu cổ đông. Tại Đại hội đồng cổ đông (ĐHĐCĐ) bất thường năm 2026 vừa tổ chức, Tổng Công ty cổ phần Đầu tư Nước và Môi trường Việt Nam (VIWASEEN) chính thức kiện toàn bộ máy lãnh đạo.

Trước đó, Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã hoàn tất thoái toàn bộ vốn tại VIWASEEN thông qua đấu giá cổ phần thu về hơn 1.231 tỷ đồng. Sau giao, Vinaconex trở thành cổ đông chi phối khi nắm giữ 98,16% vốn điều lệ, qua đó đưa VIWASEEN trở thành công ty thành viên trong hệ sinh thái của tập đoàn xây dựng hạ tầng này.

Một nhà máy của Công ty Cổ phần Bibica. Ảnh tư liệu minh họa

Theo định hướng được công bố tại ĐHĐCĐ vừa qua, VIWASEEN sẽ tập trung vào hai trụ cột chiến lược. Trong đó, một trụ cột là đổi mới phương thức quản trị và vận hành trong các lĩnh vực truyền thống, đặc biệt là đầu tư, xây dựng và vận hành hạ tầng nước và môi trường. Việc lựa chọn các công nghệ lõi tiên tiến được kỳ vọng giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và cải thiện năng suất của doanh nghiệp.

Trụ cột thứ hai thể hiện định hướng mang tính “đương đại” hơn, khi doanh nghiệp đặt mục tiêu thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trên nền tảng công nghệ và trí tuệ nhân tạo. Theo lãnh đạo VIWASEEN, việc ứng dụng dữ liệu và công nghệ số sẽ giúp tối ưu quy trình quản trị, nâng cao năng lực dự báo, tăng tính minh bạch trong quản trị, tạo ra các giá trị mới đóng góp cho xã hội.

Lãnh đạo mới của VIWASEEN cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc đổi mới tư duy quản trị, sẵn sàng chấp nhận những thách thức trong quá trình chuyển đổi để từng bước khôi phục và củng cố vị thế của VIWASEEN trong lĩnh vực hạ tầng nước và môi trường.

Tương tự, sự thay đổi trong cơ cấu cổ đông tại Công ty cổ phần Giầy Thượng Đình cũng mang lại tác động lớn. Sau khi cổ đông Nhà nước hoàn tất thoái vốn, doanh nghiệp đã nhanh chóng tiến hành kiện toàn bộ máy quản trị. Tại cuộc họp ĐHĐCĐ ngày 5/3/2026, toàn bộ Hội đồng Quản trị và Ban Kiểm soát nhiệm kỳ trước đã được miễn nhiệm. ĐHĐCĐ đã bầu mới 5 thành viên Hội đồng Quản trị và 3 thành viên Ban Kiểm soát.

Song song với thay đổi ở Hội đồng Quản trị, doanh nghiệp này cũng có những điều chỉnh đáng chú ý trong bộ máy điều hành. Trước đó, Giầy Thượng Đình trao vị trí Tổng Giám đốc cho ông Nguyễn Thành Nhơn - nhân sự đang đảm nhận nhiều vai trò lãnh đạo tại một số doanh nghiệp thuộc hệ sinh thái Vinaconex. Một số nhân sự cũ vẫn tiếp tục tham gia điều hành doanh nghiệp như ông Nguyễn Văn Khiêm - Chủ tịch Hội đồng Quản trị trước đây, được bổ nhiệm giữ vị trí Phó Tổng Giám đốc phụ trách sản xuất.

Theo cơ cấu cổ đông hiện tại của Giầy Thượng Đình, bà Mai Huyền Trang đang là cổ đông lớn nhất khi nắm giữ 68,66% vốn điều lệ, trong khi một số cổ đông từng sở hữu trên 5% vốn đã giảm tỷ lệ nắm giữ trong thời gian gần đây.

Sau các thương vụ chuyển giao quyền kiểm soát về vốn, các doanh nghiệp cũng nhanh chóng có sự thay đổi trong hội đồng quản trị, ban điều hành và định hướng chiến lược, mà ở nhiều trường hợp, được kỳ vọng tạo ra một “trang mới” nhờ nguồn lực tài chính, kinh nghiệm quản trị và tầm nhìn phát triển khác biệt của cổ đông mới.

Nhiều thương hiệu lớn âm thầm rời sàn

Trên thực tế, không phải doanh nghiệp nào sau khi thay đổi cổ đông chi phối cũng tiếp tục duy trì sự hiện diện trên thị trường chứng khoán. Một số trường hợp gần đây đã rời sàn chứng khoán, khi cơ cấu sở hữu trở nên quá tập trung.

Theo quy định của Luật Chứng khoán, công ty đại chúng phải có vốn điều lệ đã góp từ 30 tỷ đồng trở lên và tối thiểu 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết được nắm giữ bởi ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn. Nếu không đáp ứng một trong các điều kiện trên, doanh nghiệp có thể bị hủy tư cách công ty đại chúng.

Nếu VIWASEEN duy trì cơ cấu cổ đông hiện tại, khi Vinaconex nắm tới 98,16% vốn điều lệ, còn cổ phiếu tự do chuyển nhượng trở nên rất hạn chế, sẽ có những câu hỏi được đặt ra về khả năng duy trì tư cách công ty đại chúng trong tương lai.

Thực tế, thị trường chứng khoán gần đây chứng kiến một số doanh nghiệp rời sàn sau khi cổ đông công ty mẹ hay nhóm các cổ đông lớn nắm giữ tỷ lệ sở hữu áp đảo.

Cuối năm 2025, Công ty cổ phần Bao bì Biên Hòa (SVI) triệu tập ĐHĐCĐ bất thường để xem xét việc hủy tư cách công ty đại chúng. Theo cơ cấu cổ đông, TCG Solutions Pte. Ltd., đơn vị thuộc Thai Containers Group - thành viên của SCG (Thái Lan) - đang nắm giữ tới 94,11% vốn. Phần còn lại chỉ chiếm 5,89%, không đáp ứng yêu cầu tối thiểu về số lượng và tỷ lệ cổ đông nhỏ lẻ.

Một trường hợp khác là Bibica. Đầu năm 2026, cổ phiếu của doanh nghiệp bánh kẹo nhiều danh tiếng này đã dừng giao dịch trên sàn chứng khoán tập trung sau khi hoàn tất thủ tục hủy niêm yết và hủy lưu ký. The PAN Group - cổ đông lớn nhất đã chuyển nhượng phần vốn tại Bibica cho nhà đầu tư mới là Sari Murni Abadi - một tập đoàn hàng tiêu dùng Indonesia.

Trước thời điểm thương vụ hoàn tất, Bibica đã chi trả cổ tức năm 2024 với tỷ lệ lên tới 353,5% và tạm ứng thêm 5%, tương đương tổng mức chi trả 358,5% cho cổ đông hiện hữu. Thương vụ này được kỳ vọng tạo ra sự hiệp lực trong hoạt động sản xuất và phân phối. Lãnh đạo Sari Murni Abadi cho biết, doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng danh mục sản phẩm, đồng thời tối ưu hóa chuỗi cung ứng và năng lực nghiên cứu phát triển. Tuy nhiên, trong khi chú trọng mở rộng quy mô kinh doanh, nhu cầu duy trì niêm yết cổ phiếu không còn được lãnh đạo công ty xem là cần thiết ở giai đoạn này.

Trước những thay đổi bước ngoặt trong quá trình hoạt động và phát triển, doanh nghiệp có thể lựa chọn rút cổ phiếu ra khỏi thị trường chứng khoán để tái cấu trúc. Trong khi đó, tại một số công ty khác, "làn gió mới" từ cổ đông mở ra chu kỳ phát triển mới gắn với việc duy trì cổ phiếu trên sàn chứng khoán. Việc rời sàn hay tiếp tục duy trì niêm yết phần lớn phụ thuộc vào chiến lược của cổ đông chi phối và định hướng phát triển dài hạn của doanh nghiệp.