Cục Hải quan cho hay, trong bối cảnh thương mại quốc tế biến động nhanh, yêu cầu hiện đại hóa hải quan và tạo thuận lợi thương mại ngày càng rõ nét, ngành Hải quan xác định tăng cường tuân thủ tự nguyện là giải pháp quản lý hiệu quả, phù hợp với Hiệp định Tạo thuận lợi thương mại của WTO và Khung Quản lý tuân thủ của Tổ chức Hải quan thế giới (WCO).

Gần 400 doanh nghiệp tham gia Chương trình tuân thủ tự nguyện về hải quan. Ảnh: minh hoạ

Chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ được triển khai thí điểm từ năm 2022 và chính thức mở rộng trên toàn quốc từ tháng 12/2024. Năm 2025 là năm đầu tiên Chương trình vận hành theo cơ chế chính thức, gắn với định hướng thực hiện Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, mở rộng quan hệ đối tác hải quan - doanh nghiệp và đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính.

Theo Cục Hải quan, trong năm 2025, ngành Hải quan đã triển khai đồng bộ nhiều hoạt động để đưa chương trình đến gần hơn với cộng đồng doanh nghiệp. Nổi bật là công tác tuyên truyền về tiêu chí, lợi ích tham gia chương trình; xây dựng chuyên mục “Doanh nghiệp tuân thủ pháp luật hải quan” trên Cổng thông tin điện tử; thành lập nhóm chuyên trách tại Cục Hải quan và các Chi cục Hải quan khu vực nhằm kịp thời hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc cho doanh nghiệp.

Đến nay, Cục Hải quan đã ban hành và trao 395 giấy chứng nhận cho doanh nghiệp thành viên chương trình. Việc tham gia chương trình giúp doanh nghiệp chủ động phòng ngừa rủi ro, giảm vi phạm phát sinh từ lỗi vô ý, đồng thời tăng tính minh bạch và ổn định trong hoạt động xuất nhập khẩu. Qua đó, mối quan hệ đối tác giữa hải quan và doanh nghiệp từng bước được củng cố theo hướng tin cậy, bền vững.

Bên cạnh kết quả đạt được, Cục Hải quan cũng thẳng thắn nhìn nhận một số khó khăn như hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ trao đổi dữ liệu với doanh nghiệp chưa đồng bộ, nhận thức của một bộ phận doanh nghiệp về tuân thủ tự nguyện còn hạn chế.

Trên cơ sở đó, năm 2026 được xác định là năm tăng tốc triển khai chương trình. Mục tiêu đặt ra là mở rộng tối thiểu 500 doanh nghiệp tham gia và đạt trên 85% mức độ hài lòng của doanh nghiệp đối với cơ chế hỗ trợ của hải quan.

Để đạt được mục tiêu này, Cục Hải quan sẽ tập trung hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý tuân thủ, xây dựng và vận hành hệ thống hỗ trợ trực tuyến, hoàn tất cơ sở dữ liệu doanh nghiệp, đồng thời tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền và đối thoại với cộng đồng doanh nghiệp.