CPI tăng trở lại do giá nhiên liệu

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), CPI tháng 8/2026 tăng 0,47% so với tháng trước, tăng 3,57% so với tháng 12/2025 và tăng 4,89% so với cùng kỳ năm trước. Trong 11 nhóm hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng chính, có 10 nhóm tăng giá, chỉ nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống giảm 0,03%.

Đáng chú ý, giá năng lượng tiếp tục là yếu tố tác động rõ đến CPI trong tháng 8. Nhóm giao thông tăng 4,09%, đóng góp 0,41 điểm phần trăm vào mức tăng CPI chung. Đây cũng là nguyên nhân chính khiến CPI quay trở lại xu hướng tăng sau hai tháng giảm liên tiếp.

Tính chung 8 tháng, CPI bình quân mỗi tháng tăng 0,44% so với tháng trước.

Từ nay đến cuối năm cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa. Ảnh: An Thư

Mặt bằng giá chịu tác động từ nhiều nhóm hàng

So với cùng kỳ năm trước, CPI tăng nhanh trong những tháng đầu năm, từ mức 2,53% trong tháng 1 lên 5,6% vào tháng 5. Sau đó, tốc độ tăng giảm còn 4,69% trong tháng 6 và 4,45% trong tháng 7, trước khi tăng lên 4,89% trong tháng 8.

Tính bình quân 8 tháng, CPI tăng 4,45% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức tăng 3,25% của cùng kỳ năm 2025. Đây là mức tăng khá sát mục tiêu kiểm soát lạm phát 4,5% trong năm 2026.

Tuy nhiên, diễn biến CPI cho thấy áp lực giá không chỉ đến từ xăng dầu mà phân bổ ở nhiều nhóm hàng hóa, dịch vụ.

Trong đó, hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,76%, tác động làm CPI chung tăng 1,7 điểm phần trăm.

Nhóm nhà ở, điện, nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,71%, tác động làm CPI chung tăng 1,52 điểm phần trăm. Giá nhà ở thuê tăng 4,92%; vật liệu bảo dưỡng nhà ở tăng 13,39%; giá điện sinh hoạt tăng 4,78% do nhu cầu sử dụng điện tăng trong thời tiết nắng nóng.

Trong khi đó, nhóm giao thông tăng 5,38%, đóng góp 0,54 điểm phần trăm vào CPI chung, chủ yếu do giá nhiên liệu tăng 9,35%.

Các nhóm hàng hóa, dịch vụ khác cũng tăng nhưng mức độ thấp hơn. Cụ thể, nhóm thiết bị và đồ dùng gia đình tăng 2,79%; văn hóa, giải trí và du lịch tăng 2,71%; giá thuốc và dịch vụ y tế tăng 1,08%, trong khi nhóm hàng hóa và dịch vụ khác tăng 4,46%.

Như vậy, xét trong cả 8 tháng, áp lực tăng giá có tính chất đa chiều. Nếu xăng dầu có thời điểm là yếu tố chi phối diễn biến CPI theo tháng, thì xét bình quân, giá nhà ở, điện nước, chất đốt, vật liệu xây dựng, thực phẩm và giao thông đều đóng góp đáng kể vào mức tăng chung.

Một tín hiệu đáng chú ý là lạm phát cơ bản vẫn thấp hơn CPI. Tháng 8, lạm phát cơ bản tăng 0,11% so với tháng trước và tăng 4,55% so với cùng kỳ; bình quân 8 tháng tăng 4,24%, thấp hơn 0,21 điểm phần trăm so với CPI bình quân.

Theo Cục Thống kê, chênh lệch này chủ yếu do giá xăng dầu, gas và thực phẩm có biến động, trong khi các yếu tố này được loại trừ khi tính lạm phát cơ bản. Điều này cho thấy một phần áp lực lên CPI đến từ những yếu tố có tính biến động tương đối cao.

Chủ động điều hành, giữ ổn định mặt bằng giá

Theo đại diện Cục Thống kê và Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), dư địa điều hành trong thời gian tới sẽ chịu nhiều sức ép hơn khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng tốc để đạt mục tiêu tăng trưởng. Áp lực có thể đến từ nhiều phía như giá năng lượng và nguyên vật liệu thế giới, tỷ giá, chi phí sản xuất, nhu cầu tiêu dùng, cũng như lộ trình điều chỉnh giá các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý...

Trong bối cảnh dư địa không lớn, yêu cầu đặt ra là tiếp tục điều hành giá theo hướng chủ động, bám sát diễn biến thị trường.

Theo định hướng của Ban Chỉ đạo điều hành giá, từ nay đến cuối năm cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến giá hàng hóa thế giới, nhất là năng lượng, nguyên vật liệu và các mặt hàng chiến lược; bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, không để xảy ra thiếu hàng, gián đoạn nguồn cung hoặc sốt giá cục bộ. Chính phủ cũng yêu cầu tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý hành vi đầu cơ, găm hàng, thao túng giá.

Đối với các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý, định hướng được đặt ra là điều hành theo lộ trình phù hợp, hài hòa giữa mục tiêu thị trường hóa giá, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ sản xuất, kinh doanh. Trong bối cảnh áp lực giá cao, việc điều chỉnh giá điện, dịch vụ y tế, giáo dục và các dịch vụ công thiết yếu cần được rà soát, cân nhắc phù hợp với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.

Cùng với đó, chính sách tiền tệ và tài khóa cần tiếp tục phối hợp chặt chẽ. Việc điều hành tỷ giá linh hoạt, theo dõi sát lạm phát cơ bản, cung tiền, tín dụng và lãi suất cũng được Chính phủ xác định là những nhiệm vụ quan trọng nhằm hạn chế tác động của lạm phát nhập khẩu và ổn định kỳ vọng thị trường.

Với thị trường hàng hóa thiết yếu, bảo đảm nguồn cung vẫn là giải pháp nền tảng. Thực tế trong tháng 8, nguồn cung lương thực, thực phẩm tương đối dồi dào đã giúp giá thịt lợn, gia cầm, thủy sản và một số mặt hàng thực phẩm giảm, qua đó bù đắp một phần tác động tăng giá từ nhiên liệu.

Bà Vũ Hương Trà - Phòng Chính sách tổng hợp và Nông lâm thủy sản (Cục Quản lý giá) cũng cho rằng, đối với nhóm lương thực, thực phẩm, đặc biệt là thịt lợn và các mặt hàng thiết yếu phục vụ nhu cầu tiêu dùng cuối năm, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Công thương và các địa phương theo dõi sát diễn biến cung cầu, nhất là trong mùa mưa bão và dịp cuối năm, nhằm hạn chế tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá cục bộ...

Nguồn: Cục Thống kê. Đồ họa: Phương Anh