Cải cách hệ thống thuế theo hướng số hóa

Đề cập việc triển khai chiến lược cải cách hệ thống thuế giai đoạn 2026 - 2030, bà Lê Thị Thanh Thủy - chuyên viên chính Ban Chính sách, Cục Thuế (Bộ Tài chính) cho hay, giải pháp trọng tâm là tập trung cải cách chính sách thuế, luật hóa các nội dung đã ổn định qua thực tiễn; phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, bảo đảm cơ quan thuế và công chức thuế hoạt động minh bạch, tránh rủi ro pháp lý; mở rộng cơ sở thuế, đặc biệt từ kinh tế số, thương mại điện tử, nền tảng xuyên biên giới, tài nguyên và thị trường vốn.

Đồng thời, mở rộng đa dạng kênh tuyên truyền, tăng cường dịch vụ hỗ trợ người nộp thuế, ưu tiên điện tử và tư vấn theo phân nhóm; xóa bỏ thuế khoán từ năm 2026; triển khai cơ chế một cửa, một cửa liên thông và nâng cấp dịch vụ thuế điện tử, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ và hộ kinh doanh.

Bên cạnh đó, số hóa toàn bộ quy trình đăng ký - khai - nộp - hoàn thuế, tích hợp với Cổng dịch vụ công quốc gia; triển khai hóa đơn điện tử, dịch vụ thuế điện tử. Mục tiêu đến năm 2030, mọi giao dịch thuế cơ bản diễn ra trên môi trường số.

Ngành thuế quản lý tuân thủ thuế thông qua số hóa công tác phân tích rủi ro và lập kế hoạch kiểm tra, tập trung vào những doanh nghiệp rủi ro cao; quản lý nợ thuế trên cơ sở xây dựng bộ tiêu chí rủi ro, phương pháp thu hồi linh hoạt, phân loại nợ và phối hợp liên ngành...

Cũng theo bà Thủy, trong quá trình hoạt động, ngành Thuế thường xuyên cập nhật chính sách thuế quốc tế, hoàn thiện quy trình trao đổi thông tin với cơ quan thuế nước ngoài; triển khai đánh giá rủi ro dựa trên dữ liệu trong nước và quốc tế, tổ chức quản lý thuế quốc tế; đào tạo chuyên sâu cán bộ thuế quốc tế, nâng cao kỹ năng xử lý hồ sơ, tranh chấp và trao đổi thông tin.

Cùng với đó, xây dựng nền tảng quản lý thuế tập trung, ứng dụng big data, AI, học máy (machine learning) để hỗ trợ quản lý rủi ro, phát hiện gian lận, phân tích, dự báo và quản trị hiệu quả; tích hợp dữ liệu từ ngân hàng, thương mại điện tử, bảo hiểm, chứng khoán, đất đai... phục vụ thanh tra, kiểm tra, quản lý nợ; đảm bảo hạ tầng an ninh mạng và sẵn sàng áp dụng các công nghệ mới cho chính phủ số…

Định vị Chiến lược tài chính trong bối cảnh mới
Ảnh tư liệu

Tạo thuận lợi cho huy động vốn phục vụ phát triển kinh tế

Theo TS. Nguyễn Thị Hải Bình - chuyên viên chính Ban Phát triển thị trường, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (Bộ Tài chính), trong giai đoạn tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp tục đẩy mạnh triển khai các giải pháp, nhiệm vụ trong Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030.

Cụ thể, tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý nhằm phát triển thị trường chứng khoán ổn định, an toàn, lành mạnh, hiệu quả, bền vững, hội nhập, tận dụng tốt các lợi thế khi thị trường được nâng hạng; tiếp tục rà soát, cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, hoàn thiện quy định pháp lý, tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, thúc đẩy vai trò của đầu tư tư nhân.

Đa dạng sản phẩm "hàng hóa" trên thị trường chứng khoán

Trong thời gian tới, Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành liên quan nghiên cứu, triển khai đa dạng cơ sở hàng hóa trên thị trường thông qua khuyến khích, thu hút các doanh nghiệp có quy mô lớn, tình hình tài chính - quản trị tốt thực hiện niêm yết trên thị trường chứng khoán.

Bên cạnh đó, thúc đẩy việc chào bán cổ phiếu ra công chúng; đưa các doanh nghiệp FDI đáp ứng điều kiện niêm yết và giao dịch; khuyến khích các doanh nghiệp phát hành đa dạng trái phiếu thu hút nhà đầu tư tham gia đầu tư vào các công cụ tài chính xanh, tài chính bền vững...

Quản lý điều hành thị trường chứng khoán đảm bảo an toàn, thông suốt, tạo thuận lợi cho huy động vốn phục vụ phát triển kinh tế; triển khai các giải pháp tháo gỡ vướng mắc để thu hút đầu tư gián tiếp nước ngoài; hỗ trợ hoạt động của doanh nghiệp thông qua triển khai công bố thông tin một đầu mối, cải cách thủ tục hành chính. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường công tác hợp tác quốc tế, nâng cao hình ảnh, vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế, hướng tới tiếp tục nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên các mức cao hơn...

TS. Nguyễn Thị Hải Bình cho biết, sẽ tập trung triển khai hiện đại hóa cơ sở hạ tầng, thông tin trên thị trường chứng khoán, thực hiện kế hoạch chuyển đổi số, công tác cải cách hành chính, hiện đại hóa các nghiệp vụ để tiếp tục tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thị trường hoạt động hiệu quả; nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin phục vụ công tác quản lý giám sát để đảm bảo an ninh, an toàn cho thị trường, sẵn sàng tiếp nhận dòng vốn lớn từ nước ngoài.

Ngoài ra, đẩy mạnh thông tin tuyên truyền tới công chúng đầu tư để nâng cao hiểu biết pháp luật, hoạt động của thị trường chứng khoán, góp phần giúp công chúng đầu tư có kiến thức, thông tin về chứng khoán, thị trường chứng khoán và phòng tránh các rủi ro.

Tiếp tục kiểm soát nợ công trong giới hạn an toàn

Bà Hoàng Thu Thủy -Cục Quản lý nợ và kinh tế đối ngoại (Bộ Tài chính) cho biết, giai đoạn 2026 - 2030 là giai đoạn thứ hai của Chiến lược quản lý nợ công đến năm 2030 với nhu cầu vốn rất lớn cho 3 đột phá chiến lược: hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng đồng bộ hiện đại và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng 2 con số đã đề ra.

Trong bối cảnh đó, công tác quản lý nợ công cần tiếp tục giữ vững kỷ luật tài khóa, đồng thời tận dụng dư địa hiện có để huy động nguồn lực phục vụ các mục tiêu phát triển trung và dài hạn một cách hiệu quả và bền vững.

Định vị Chiến lược tài chính trong bối cảnh mới

Những kết quả đã đạt được trong giai đoạn 2021 - 2025 sẽ tiếp tục được phát huy và củng cố trên nhiều phương diện. Các chỉ tiêu an toàn nợ công phải được đảm bảo trong trần, ngưỡng được Quốc hội cho phép. Dự kiến, Chính phủ sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn vay trong nước, duy trì cơ cấu kỳ hạn, đồng tiền vay phù hợp để kiểm soát rủi ro.

Bên cạnh đó, tiếp tục phát triển thị trường trái phiếu Chính phủ theo chiều sâu thông qua việc đa dạng hóa kỳ hạn phát hành (đặc biệt là kỳ hạn trên 5 năm), hoàn thiện khung pháp lý cho trái phiếu xanh và trái phiếu bền vững, xây dựng đường cong lợi suất chuẩn, tăng cường tính thanh khoản của thị trường thứ cấp và thu hút mạnh hơn sự tham gia của các nhà đầu tư tổ chức trong nước cũng như nhà đầu tư nước ngoài. Việc thúc đẩy các kênh huy động vốn của Chính phủ, Chính phủ bảo lãnh và nợ chính quyền địa phương phải đi đôi với bảo đảm các chỉ tiêu an toàn nợ được Quốc hội phê duyệt trong giai đoạn tới.

Đặc biệt, việc công khai, minh bạch thông tin và quản lý rủi ro sẽ tiếp tục được củng cố bằng việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu nợ công tập trung thống nhất, áp dụng đầy đủ các công cụ phân tích hiện đại như MTDS (chương trình quản lý nợ trung hạn), DeMPA (đánh giá hiệu quả công tác quản lý nợ); tăng tần suất và mức độ chi tiết công bố thông tin nợ công, góp phần cải thiện các chỉ tiêu đánh giá về tài khóa, nợ công, hướng tới mục tiêu đạt hệ số tín nhiệm quốc gia ở mức "Đầu tư".