Điểm nhấn của dự thảo Thông tư quy định về kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học lần này là tinh giản – minh bạch – hội nhập quốc tế, nhằm thay đổi cách tiếp cận từ nặng về hình thức sang chú trọng vào chất lượng thực chất. Thay vì 25 tiêu chuẩn với 111 tiêu chí như trước, dự thảo rút gọn còn 15 tiêu chuẩn và 60 tiêu chí, chia thành 3 nhóm: Chiến lược – hệ thống – kết quả.
Việc tinh gọn này giúp loại bỏ sự trùng lặp, tập trung vào các yêu cầu cốt lõi như: tầm nhìn, sứ mạng, chiến lược phát triển, quản trị tài chính – nhân lực, đổi mới sáng tạo, nghiên cứu khoa học, gắn kết thị trường lao động và phục vụ cộng đồng.
Dự thảo cũng thay đổi cách đánh giá: từ 7 mức phức tạp nay chỉ còn 2 mức: đạt và không đạt. Đặc biệt, xuất hiện cơ chế “đạt có điều kiện” – cho phép trường chưa hoàn toàn đáp ứng nhưng có kế hoạch cải tiến rõ ràng vẫn được công nhận tạm thời.
Một cải tiến quan trọng là tích hợp toàn bộ hướng dẫn đánh giá và 15 biểu mẫu vào phụ lục Thông tư, thay vì ban hành riêng lẻ. Các cơ sở bắt buộc phải công khai báo cáo tự đánh giá và đánh giá ngoài, tạo áp lực minh bạch với xã hội, đồng thời giúp dư luận và người học có công cụ giám sát.
 |
| Đổi mới cách đánh giá kiểm định chất lượng cơ sở giáo dục đại học. Ảnh: T.L |
Dự thảo nhấn mạnh vai trò của hệ thống đảm bảo chất lượng nội bộ (IQA), quản trị dữ liệu và chuyển đổi số. Các trường cần vận hành hệ thống số hóa để đo lường đầu ra, theo dõi quá trình cải tiến chất lượng, qua đó từng bước tiệm cận mô hình quản trị hiện đại của các trường trong khu vực.
Không chỉ dừng ở tiền kiểm, dự thảo lần này bổ sung cơ chế hậu kiểm mạnh mẽ: các cơ sở vi phạm có thể bị thu hồi giấy chứng nhận kiểm định. Đồng thời, trách nhiệm được quy định rõ ràng cho cả trường, tổ chức kiểm định và cơ quan quản lý nhà nước, hạn chế tình trạng kiểm định hình thức.
Dự thảo Thông tư hướng tới mục tiêu giảm tải – tinh gọn – hiện đại – hội nhập, đồng thời khuyến khích các trường chủ động cải tiến liên tục, minh bạch hơn và tiệm cận chuẩn mực quốc tế. Đây là bước đi quan trọng trong lộ trình đổi mới quản lí chất lượng giáo dục đại học giai đoạn 2025 - 2030./.
