Báo cáo của FTSE Russell đã cập nhật tiến triển của các thị trường trong danh sách chờ xếp hạng từ tháng 9/2023. Đối với thị trường Việt Nam, báo cáo cho biết, Việt Nam hiện được phân hạng là thị trường cận biên và được đưa vào danh sách chờ xét nâng hạng từ tháng 9/2018, với khả năng được tái phân hạng thành thị trường mới nổi thứ cấp.

Việt Nam vẫn chưa đáp ứng được các tiêu chí về “Chu kỳ thanh toán (DvP)”, hiện đang được đánh giá là “Còn hạn chế” (Restricted) do thông lệ thị trường thực hiện việc kiểm tra trước giao dịch để đảm bảo có sẵn tiền trước khi thực hiện giao dịch. Như vậy, nghiễm nhiên là thị trường không có các giao dịch thất bại (failed trades), tiêu chí “Thanh toán – các chi phí liên quan đến giao dịch thất bại” không được đánh giá.

Ngoài ra, yêu cầu phải có những cải thiện đối với quy trình đăng ký mở tài khoản do thông lệ thị trường có thể khiến kéo dài quá trình đăng ký mở tài khoản. Việc đưa ra cơ chế hiệu quả nhằm tạo thuận lợi cho giao dịch giữa các nhà đầu tư nước ngoài giao dịch các chứng khoán đã chạm hoặc gần chạm mức giới hạn tỷ lệ sở hữu nước ngoài cũng được xem là biện pháp quan trọng.

Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục trong Danh sách chờ xét nâng hạng thị trường từ cận biên lên mới nổi thứ cấp. Ảnh: Minh họa.

Tuy nhiên, báo cáo của FTSE cho biết, quyết tâm hướng đến nâng hạng lên thị trường mới nổi vẫn luôn được duy trì một cách kiên định từ sau kỳ công bố đánh giá thường niên vào tháng 9/2023 và mới đây được tái khẳng định bởi chính Thủ tướng Chính phủ. Vào ngày 28/2/2023, Thủ tướng đã cam kết một cách cụ thể rằng, thị trường Việt Nam sẽ gỡ bỏ những rào cản có thể cản trở việc đáp ứng các tiêu chí nâng hạng (lên thị trường mới nổi) của FTSE vào năm 2025.

Các biện pháp đưa ra bao gồm việc sửa đổi các quy định pháp luật có liên quan và tạo điều kiện thuận lợi cũng như gỡ bỏ những rào cản cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường. Ví dụ như hiện nay, Chính phủ đang rà soát về tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở các ngành nghề và đơn giản hoá quy trình mở tài khoản cho nhà đầu tư nước ngoài.

Đồng thời, mô hình đề xuất về thanh toán do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đưa ra đang tiếp tục được xem xét và điều chỉnh cho phù hợp, với sự tham gia và phối hợp tích cực của thành viên thị trường. FTSE Russell tiếp tục khuyến khích các cuộc làm việc giữa các tổ chức của Việt Nam và cộng đồng đầu tư quốc tế nhằm hỗ trợ cho việc có được hiểu biết tốt hơn về những khó khăn hiện tại các nhà đầu tư gặp phải khi tiếp cận thị trường cổ phiếu Việt Nam.

“Để đạt được mục tiêu được nâng hạng vào năm 2025 như đề ra, điều quan trọng đó là mô hình thanh toán phải sớm được thống nhất và thông tin rộng rãi, sau đó bao gồm việc đưa ra vai trò và trách nhiệm các bên trong mô hình thanh toán đó, cũng như một lộ trình với các điểm mốc thời gian vạch ra lộ trình cho việc thực hiện. FTSE Russell tiếp tục duy trì mối quan hệ hợp tác xây dựng với Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, các cơ quan quản lý khác, Nhóm Ngân hàng Thế giới - đối tác hỗ trợ chương trình cải cách thị trường” – FTSE cho biết.

Như vậy, “căn cứ theo những khuyến nghị từ Ủy ban Cố vấn phân hạng thị trường cổ phiếu quốc gia của FTSE và Ban Cố vấn chính sách của FTSE Russell, Ban Quản trị chỉ số của FTSE Russell đã quyết định duy trì Việt Nam trong Danh sách chờ xét phân hạng trong đợt cập nhật đánh giá giữa kỳ tháng 3/2024. Việt Nam sẽ được cập nhật về trạng thái Danh sách chờ xét phân hạng trong kỳ cập nhật vào tháng 9/2024” – báo cáo nêu rõ.

Khi được nâng hạng, Việt Nam sẽ thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn ngoại. Ảnh: Minh họa.

Ngoài thị trường Việt Nam, báo cáo công bố lần này của FTSE tiếp tục xếp Ai Cập và Pakistan trong Danh sách chờ xét phân hạng tháng 3/2024. Cụ thể, 3 thị trường trong danh sách lần này gồm:

• Ai Cập: được duy trì trong Danh sách chờ xét phân hạng, với khả năng tái phân hạng từ thị trường mới nổi thứ cấp thành Không phân hạng; cập nhật về trạng thái chờ xét phân hạng của Ai Cập sẽ được cung cấp vào tháng 6/2024.

• Pakistan: được duy trì trong Danh sách chờ xét phân hạng với khả năng tái phân hạng từ thị trường mới nổi thứ cấp thành thị trường cận biên và sẽ được công bố vào ngày 5/7/2024 (thứ Sáu) xem liệu rằng việc tái phân hạng sẽ có hiệu lực vào ngày thứ Hai, 23/9/2024.

• Việt Nam: được duy trì trong Danh sách chờ xét phân hạng với khả năng tái phân hạng từ Thị trường cận biên lên mới nổi thứ cấp và sẽ đươc cập nhật về trạng thái Danh sách chờ xét phân hạng trong kỳ cập nhật vào tháng 9/2024.

Vừa qua, Bộ Tài chính đã chính thức lấy ý kiến về việc sửa đổi nhiều quy định pháp lý có liên quan nhằm tháo gỡ một số nút thắt quan trọng, đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của tổ chức xếp hạng. Cụ thể, cơ quan quản lý sẽ sửa đổi một số quy định tại 4 thông tư nhằm cải thiện 2 nhóm vấn đề chính là ký quỹ trước giao dịch và yêu cầu về quyền tiếp cận thông tin bình đẳng, kịp thời của nhà đầu tư nước ngoài.

Việc cơ quan quản lý đề xuất các quy định mới trong dự thảo thông tư sửa đổi, bổ sung 4 thông tư đang được nhiều nhiều chuyên gia đánh giá rất tích cực, góp phần gỡ các “nút thắt” quan trọng, hỗ trợ thị trường chứng khoán Việt Nam sớm được nâng hạng.