Biến động giá xăng dầu thời gian qua đang tác động rõ đến đời sống và thói quen đi lại của người dân, khi xu hướng chuyển sang sử dụng giao thông công cộng gia tăng. Tại TP. Hồ Chí Minh, trong tuần gần đây, lượng khách đi metro số 1 tăng khoảng 24,7% so với trước khi giá xăng tăng; xe buýt cũng ghi nhận mức tăng mạnh ở tất cả các khung giờ. Thành phố đã triển khai miễn phí vé trên 132 tuyến xe buýt và metro số 1 từ ngày 15/3.
Tại Hà Nội, sau đợt điều chỉnh giá xăng ngày 6/3, lượng hành khách đi tàu điện cũng tăng, trong đó tuyến Cát Linh - Hà Đông tăng khoảng 4,9%, tuyến Nhổn - ga Hà Nội tăng 13,2%. Xe buýt trợ giá đạt trung bình hơn 104.000 lượt/ngày trong 3 ngày 7 - 9/3, tăng khoảng 15% so với trước đó.
Theo Cốc Cốc Research, trong cùng giai đoạn từ ngày 1/3 đến 12/3/2026, hệ thống ghi nhận hơn 512.000 lượt truy vấn liên quan đến “xe điện”. Diễn biến dữ liệu cho thấy khi chi phí nhiên liệu tăng cao, một bộ phận người tiêu dùng bắt đầu tìm kiếm các giải pháp di chuyển thay thế. Trong đó, phương tiện điện đang dần trở thành một lựa chọn được quan tâm nhiều hơn.
 |
| Yếu tố giá “dễ tiếp cận” đang giúp xe điện nhanh chóng mở rộng tệp khách hàng. Ảnh: Đức Thanh |
Xu hướng tăng quan tâm trên môi trường số nhanh chóng phản ánh vào thị trường thực tế. Tại nhiều đại lý xe điện ở Hà Nội, lượng khách đến tham khảo và mua xe tăng mạnh trong những ngày gần đây.
Theo ghi nhận tại một số cửa hàng xe điện, lượng khách tới xem xe tăng rõ rệt so với thời điểm trước khi giá xăng tăng mạnh. Thậm chí, nhiều mẫu xe phổ thông có giá phù hợp đã tạm thời hết hàng và khách muốn mua phải đặt cọc trước.
Tại một cửa hàng xe máy điện trên đường Phạm Văn Đồng (Hà Nội), nhân viên bán hàng cho biết lượng khách tới xem và đặt mua xe tăng mạnh trong khoảng một tuần trở lại đây, đặc biệt sau khi giá xăng dầu liên tục điều chỉnh tăng.
| Ông Nguyễn Mạnh Thắng - Giám đốc WhatcarVN nhận định, các chính sách khuyến khích phương tiện xanh là lực kéo lớn nhất cho sự dịch chuyển từ xe xăng sang xe điện. Điều này sẽ tạo cú hích mạnh mẽ khiến thị trường xe máy điện bùng nổ từ năm 2026. Do vậy, doanh số xe máy điện trong năm nay sẽ tăng mạnh, đặc biệt ở phân khúc bình dân. |
Ở phân khúc ô tô điện, xu hướng cũng tương tự. Lượng khách tới các showroom tìm hiểu xe điện tăng 4 - 5 lần so với trước đó. Các mẫu xe phổ thông có giá hợp lý và phù hợp nhu cầu di chuyển trong đô thị đang được quan tâm nhiều nhất.
Một yếu tố quan trọng thúc đẩy nhu cầu xe điện hiện nay là giá bán ngày càng tiếp cận phân khúc bình dân. Trên thị trường, nhiều mẫu xe điện phổ thông có giá chỉ từ khoảng 6 - 15 triệu đồng, thậm chí thấp hơn một số mẫu xe máy xăng giá rẻ.
Nhờ đó, người tiêu dùng chỉ cần chi một khoản đầu tư ban đầu không quá lớn để sở hữu phương tiện di chuyển, trong khi chi phí vận hành sau đó lại thấp hơn đáng kể so với xe chạy xăng. Chính yếu tố giá “dễ tiếp cận” đang giúp xe điện nhanh chóng mở rộng tệp khách hàng, đặc biệt trong bối cảnh giá nhiên liệu liên tục biến động.
Theo các chuyên gia trong ngành, biến động của giá xăng dầu đang tạo ra một bước ngoặt trong tâm lý tiêu dùng. Nếu trước đây nhiều người quan tâm xe điện vì yếu tố môi trường hoặc công nghệ, thì hiện nay yếu tố kinh tế đang trở thành động lực quan trọng.
Chi phí năng lượng của xe điện hiện chỉ bằng khoảng 1/3 đến 1/4 so với xe chạy xăng trong nhiều điều kiện sử dụng. Khi giá nhiên liệu tăng mạnh, lợi thế này càng trở nên rõ rệt.
Ví dụ, với những người di chuyển thường xuyên trong đô thị, chi phí xăng mỗi tháng có thể lên tới vài triệu đồng khi giá nhiên liệu tăng cao. Trong khi đó, chi phí sạc điện cho quãng đường tương đương thấp hơn đáng kể. Nếu tính tổng chi phí sử dụng trong 5 - 7 năm, nhiều dòng xe điện hiện nay có thể tiết kiệm đáng kể so với xe chạy xăng...
Ngoài yếu tố giá nhiên liệu, các chính sách môi trường và lộ trình giảm phát thải trong giao thông cũng góp phần thúc đẩy xu hướng chuyển đổi sang phương tiện điện.
Đơn cử, năm 2026 được dự báo là cột mốc quan trọng khi nhiều chính sách giao thông xanh có hiệu lực và tác động trực tiếp đến người dùng. Trong đó, từ 1/7, Hà Nội áp dụng vùng phát thải thấp trong Vành đai 1, cấm hoặc hạn chế xe máy xăng theo khung giờ/khu vực; từ ngày 1/1/2028 thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến một số khu vực trong Vành đai 2; từ ngày 1/1/2030, thực hiện vùng phát thải thấp mở rộng đến Vành đai 3.
