Hạ tầng thoát nước mới đáp ứng khoảng 20% quy hoạch

Tại cuộc họp sáng 4/8 về công tác bảo đảm thoát nước và chống úng ngập, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng nghe báo cáo tiến độ các dự án đầu tư công khẩn cấp trong lĩnh vực thoát nước.

Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, đến đầu tháng 8, các hạng mục chính của 10 công trình chống ngập khẩn cấp đã cơ bản được đưa vào vận hành, gồm 5 hồ điều hòa (Phú Đô, Đồng Bông 2, Yên Nghĩa 1, Yên Nghĩa 2, Thụy Phương) và 5 dự án cải tạo hệ thống thoát nước, như cải tạo hạ lưu sông Kim Ngưu, kênh Thụy Phương, hệ thống thoát nước khu vực Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn - Tây Hồ Tây và bổ sung trạm bơm điều tiết sông Tô Lịch.

Quang cảnh cuộc họp.

Dù vậy, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Nguyễn Phi Thường cho biết, hạ tầng thoát nước của Hà Nội hiện mới đáp ứng khoảng 18,7 - 20% quy hoạch được phê duyệt từ năm 2013. Thành phố mới hoàn thành khoảng 77 km cống trục chính, trong khi hệ thống hồ điều hòa, trạm bơm và mạng lưới thoát nước còn thiếu, chưa đồng bộ.

Theo ông Thường, các dự án khẩn cấp vừa hoàn thành đã bổ sung khoảng 3,4 triệu m3 dung tích hồ điều hòa. Kết hợp với việc hạ mực nước các hồ hiện có thông qua hệ thống bơm, tổng dung tích điều tiết của thành phố tăng thêm khoảng 4,8 triệu m3, giúp nâng năng lực điều hòa nước mưa thêm 15 - 20%.

Hiệu quả bước đầu đã được ghi nhận. Trong số 220 điểm úng ngập sau đợt mưa lớn năm 2025, các dự án mới tác động trực tiếp đến khoảng 120 điểm. Nhiều khu vực từng thường xuyên ngập sâu như Đại lộ Thăng Long, Ngoại Giao Đoàn, Ciputra, Võ Chí Công hay Mỹ Đình đã cơ bản không còn ngập hoặc chỉ ngập cục bộ trong thời gian ngắn.

Lãnh đạo Sở Xây dựng nhấn mạnh, người dân kỳ vọng nguồn vốn đầu tư khoảng 5.600 tỷ đồng có thể giải quyết triệt để tình trạng ngập úng của Hà Nội là điều dễ hiểu, nhưng trên thực tế, các dự án khẩn cấp mới chỉ giải quyết một phần vấn đề. Hệ thống thoát nước hiện nay mới đáp ứng khoảng 20% quy hoạch được phê duyệt từ năm 2013, trong khi yêu cầu thực tế đã thay đổi do tốc độ đô thị hóa và tác động ngày càng lớn của biến đổi khí hậu.

Về lâu dài, giải pháp căn cơ là Hà Nội cần tiếp tục đầu tư các công trình đầu mối theo quy hoạch, đặc biệt là cụm công trình Liên Mạc với trạm bơm công suất 170 m3/giây - một trong những cửa xả chiến lược của hệ thống thoát nước.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng phát biểu.

Đẩy nhanh dự án, chủ động ứng phó trước mùa mưa

Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Trương Việt Dũng đánh giá, năng lực tiêu thoát nước của Hà Nội đã được cải thiện rõ rệt sau khi đưa 10 công trình vào vận hành. Tuy nhiên, chống ngập cần được tổ chức theo lưu vực, thay vì xử lý riêng lẻ từng điểm.

Ông Trương Việt Dũng yêu cầu các đơn vị hoàn thiện quy hoạch cao độ nền, xây dựng kịch bản ứng phó ở mức cao nhất trong các tháng cao điểm mùa mưa, tăng cường duy tu, vận hành hệ thống, kết nối dữ liệu thoát nước với hệ thống giao thông và camera AI để phát hiện, xử lý nhanh các điểm ngập; đồng thời đẩy nhanh xử lý những khu vực còn tồn tại như Khai Sơn, Cổ Linh, Quang Trung, Văn Minh và Lương Thế Vinh.

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, chống úng ngập là một trong 5 nhiệm vụ trọng tâm mà Thành ủy, HĐND và UBND TP. Hà Nội tập trung chỉ đạo quyết liệt thời gian qua. Qua các đợt mưa lớn từ đầu mùa mưa năm 2026, nhiều công trình chống ngập đã phát huy hiệu quả rõ rệt, góp phần giảm thời gian ngập, giảm độ sâu ngập và bảo vệ nhiều khu vực từng là “điểm nóng” về úng ngập.

Tuy nhiên, tình trạng ngập cục bộ vẫn xảy ra ở một số nơi do hệ thống thoát nước chưa đồng bộ, tốc độ đô thị hóa nhanh và tác động của thời tiết cực đoan.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND TP. Hà Nội yêu cầu chấm dứt tình trạng bị động trong chống úng ngập, giao chính quyền cơ sở chủ động rà soát các điểm có nguy cơ ngập, chuẩn bị đầy đủ máy bơm, phương tiện, lực lượng ứng trực để xử lý ngay khi mưa lớn xảy ra, không chờ chỉ đạo.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Vũ Đại Thắng phát biểu.

Nhấn mạnh kỳ vọng rất lớn của người dân đối với các dự án chống ngập, ông Vũ Đại Thắng yêu cầu các cơ quan chức năng phải nâng cao trách nhiệm, không để xảy ra tình trạng đầu tư lớn nhưng hiệu quả chưa được truyền thông, giải thích đầy đủ. Thành phố sẽ công khai kết quả đầu tư theo từng dự án, xác định rõ khu vực nào đã được khắc phục, khu vực nào còn tiếp tục đầu tư và lộ trình hoàn thành để người dân giám sát.

Chủ tịch UBND TP. Hà Nội cũng yêu cầu Sở Xây dựng khẩn trương hoàn thành các công trình đang triển khai, đẩy nhanh 12 dự án thoát nước trọng điểm đã được bố trí vốn và sớm trình Đề án tổng thể xử lý úng ngập gắn với Quy hoạch Thủ đô trong tháng 9.

Đề án cần xác định rõ lộ trình đầu tư, phân vùng chống ngập, trách nhiệm của từng cơ quan và tiến độ từng dự án để công khai cho người dân giám sát. Đồng thời, Hà Nội sẽ tiếp tục nghiên cứu mô hình “thành phố bọt biển”, hoàn thiện quy chuẩn kỹ thuật, tách riêng hệ thống thoát nước mưa với hệ thống thu gom nước thải nhằm nâng cao hiệu quả vận hành và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bên cạnh đó, Hà Nội sẽ tích hợp hệ thống camera AI với mạng lưới giám sát thoát nước để phát hiện sớm các điểm ngập, hỗ trợ điều hành theo thời gian thực, đồng thời hoàn thiện hạ tầng, cảnh quan quanh các hồ điều hòa nhằm phát huy hiệu quả công trình và ngăn chặn tình trạng lấn chiếm, đổ rác.