Trên cơ sở tổng hợp ý kiến tại các hội nghị, báo cáo từ các Chi cục Hải quan khu vực và phản ánh của doanh nghiệp, ngày 30/6/2026, Cục Hải quan ban hành Công văn số 18294/CHQ-GSQL hướng dẫn thống nhất việc thực hiện các quy định liên quan đến hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu và doanh nghiệp chế xuất.

Hải quan giảm thủ tục cho doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu. Ảnh: CTV

Một trong những nội dung được doanh nghiệp quan tâm là hướng dẫn về hoạt động tiêu hủy hàng hóa nhập khẩu phục vụ gia công, sản xuất xuất khẩu.

Theo đó, cơ quan Hải quan sẽ thực hiện phân tích, đánh giá rủi ro để quyết định việc giám sát tiêu hủy thay vì áp dụng đồng loạt. Trường hợp thực hiện giám sát trực tiếp, việc quản lý phải bảo đảm chặt chẽ từ đầu đến cuối quy trình nhằm ngăn ngừa nguy cơ lợi dụng tiêu hủy để gian lận thương mại.

Đối với trường hợp tiêu hủy tại cơ sở sản xuất đáp ứng quy định pháp luật về môi trường, cơ quan Hải quan giám sát để bảo đảm nguyên liệu, vật tư, bán thành phẩm, thành phẩm, máy móc, thiết bị sau tiêu hủy không còn tính năng, công dụng ban đầu. Với phế liệu, phế phẩm, việc xử lý, phân loại phát sinh cũng thuộc phạm vi theo dõi.

Sau khi kết thúc quá trình tiêu hủy, doanh nghiệp cùng các bên liên quan phải lập biên bản ghi nhận đầy đủ số lượng, trọng lượng hàng hóa tiêu hủy và khối lượng phát sinh sau xử lý; đồng thời lưu giữ hồ sơ bàn giao, vận chuyển, xử lý chất thải theo quy định về môi trường để phục vụ công tác quản lý.

Đối với hoạt động gia công, sản xuất xuất khẩu, Cục Hải quan tiếp tục làm rõ nguyên tắc quản lý theo địa bàn, nhưng vẫn bảo đảm tính liên thông trong xử lý thủ tục.

Theo hướng dẫn mới, trường hợp cơ quan Hải quan đã tiếp nhận thông báo cơ sở sản xuất, hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng gia công trước thời điểm Thông tư số 121/2025/TT-BTC có hiệu lực và doanh nghiệp tiếp tục làm thủ tục tại địa điểm này, công chức hải quan được tra cứu toàn bộ dữ liệu trên hệ thống GCSXXK-WEB để xử lý tờ khai mà không phát sinh thủ tục thông báo lại.

Đáng chú ý, về báo cáo quyết toán, doanh nghiệp có năm tài chính kết thúc sau thời điểm Thông tư số 121/2025/TT-BTC có hiệu lực sẽ nộp báo cáo tại cơ quan Hải quan quản lý địa bàn nơi đặt cơ sở sản xuất, bao gồm cả dữ liệu xuất nhập khẩu đã thực hiện ở các đơn vị hải quan khác trước đó.

Đặc biệt, Cục Hải quan khẳng định không yêu cầu doanh nghiệp nộp báo cáo quyết toán khi chuyển nơi làm thủ tục nhập khẩu nguyên liệu, vật tư. Doanh nghiệp chỉ thực hiện báo cáo một lần theo năm tài chính theo quy định hiện hành.

Trong thời gian hệ thống chưa được nâng cấp hoàn chỉnh, doanh nghiệp tiếp tục sử dụng biểu mẫu báo cáo quyết toán hiện hành và khai bổ sung các nội dung mới tại cột ghi chú./.