Hải quan Việt Nam quán triệt tinh thần sắp xếp tổ chức bộ máy không gây gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu. Ảnh: Văn Tá

Đã tinh giảm nhiều đầu mối

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Hội nghị Trung ương 6, Ban Chấp hành Trung ương khóa XII và các chương trình hành động, kế hoạch của Bộ Tài chính, cấp uỷ, lãnh đạo Tổng cục Hải quan và các đơn vị hải quan các cấp đã nghiêm túc triển khai các nội dung về sắp xếp tổ chức bộ máy theo tinh thần, chủ trương của Trung ương.

Theo đó, trong thời gian gần đây, Tổng cục Hải quan đã sắp xếp, tổ chức lại các đội/tổ thuộc chi cục hải quan và đơn vị tương đương theo thẩm quyền. Kết quả, tinh giảm được 54 đầu mối cấp phòng, chi cục hải quan và tương đương; 236 đội/tổ thuộc chi cục hải quan, đội kiểm soát hải quan và đơn vị tương đương.

Thực hiện chủ trương, định hướng của Trung ương về sắp xếp tổ chức bộ máy, các thông báo, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo sắp xếp tổ chức bộ máy của Chính phủ, Bộ Tài chính, Tổng cục Hải quan đã khẩn trương xây dựng, hoàn thiện Đề án sắp xếp tổ chức bộ máy của Tổng cục để báo cáo Bộ Tài chính xem xét.

Đề án được xây dựng trên nguyên tắc đảm bảo thực hiện nghiêm túc các nội dung định hướng sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của Đảng, Chính phủ, Bộ Tài chính theo yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương và của Bộ Chính trị. Bên cạnh đó, đảm bảo tổ chức và hoạt động của Hải quan Việt Nam theo nguyên tắc tập trung, thống nhất từ Trung ương tới địa phương; người đứng đầu Hải quan Việt Nam thống nhất, quản lý, điều hành hoạt động của hải quan các cấp; hải quan cấp dưới chịu sự quản lý của hải quan cấp trên.

Ngoài ra, phương án đề xuất cũng đảm bảo một đơn vị thực hiện nhiều nhiệm vụ và một nhiệm vụ chỉ giao cho một đơn vị chủ trì thực hiện, chịu trách nhiệm chính; không chồng chéo nhiệm vụ giữa các đơn vị; nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về hải quan đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đặc biệt là, đảm bảo tổ chức bộ máy mới hoạt động tốt hơn, hiệu quả hơn, không bị ngắt quãng theo đúng tinh thần của Đảng và Nhà nước.

Tập trung đánh giá tác động về chính sách

Theo phương án, hệ thống tổ chức đề xuất sẽ gồm 3 cấp là: Hải quan Việt Nam; hải quan khu vực/vùng; hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu. Đồng thời, sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị bên trong của Hải quan Việt Nam bảo đảm tinh gọn, giảm đầu mối cấp trung gian, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Trong đó, Hải quan Việt Nam là đơn vị tương đương cấp cục trực thuộc Bộ, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về hải quan và tổ chức thực thi pháp luật về hải quan trong phạm vi cả nước.

Trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ được giao, Hải quan Việt Nam sẽ tổ chức, sắp xếp lại từ 16 đầu mối giảm xuống dự kiến còn 12 đầu mối tham mưu (giảm 4 đầu mối, tương đương 25%). Trong đó, một số đơn vị được thành lập các phòng/đội để thực hiện tham mưu và trực tiếp thực hiện công tác thuộc phạm vi chức năng nhiệm vụ, quyền hạn được giao. Số lượng dự kiến khoảng 55 phòng/đội (giảm 21 đầu mối, tương đương 27,6%).

Tiếp dưới là Hải quan khu vực/vùng là tổ chức trực thuộc Hải quan Việt Nam (là đơn vị tương đương chi cục trực thuộc cục trực thuộc Bộ). Căn cứ vào địa bàn quản lý, yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý, Tổng cục Hải quan dự kiến phương án sắp xếp lại 35 cục hải quan hiện nay thành 15 hải quan khu vực/vùng (giảm 20 đầu mối, tương đương 57,14%) để quản lý hoạt động hải quan trên địa bàn 63 tỉnh, thành phố.

Cấp thứ 3, hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu là đơn vị trực thuộc hải quan vùng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát và kiểm soát hải quan trên địa bàn cửa khẩu, các khu công nghiệp, khu chế xuất… được phân công. Hải quan cửa khẩu/ngoài cửa khẩu không có tổ chức cấu thành thành phần bên trong.

Năm 2025, dự báo tình hình thế giới và trong nước tiếp tục có những biến động, khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu đặt ra đối với Hải quan Việt Nam là phải nhanh, “vừa chạy, vừa xếp hàng”. Để thực hiện hiệu quả, Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ đã đề nghị thủ trưởng các đơn vị thuộc và trực thuộc Tổng cục Hải quan cùng toàn thể công chức, viên chức, người lao động trong ngành Hải quan chung sức, đồng lòng, vượt qua khó khăn.

Để sớm kiện toàn tổ chức bộ máy đi vào hoạt động theo mô hình mới, Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Thọ đề nghị, tập thể lãnh đạo Tổng cục và các đơn vị tập trung đánh giá tác động về chính sách pháp luật, nghiệp vụ, hệ thống công nghệ thông tin, tổ chức bộ máy, công tác chính sách cán bộ và công tác tài chính, hậu cần đảm bảo. Từ đó, kiến nghị các biện pháp, giải pháp đồng bộ để bộ máy mới đi vào hoạt động theo đúng chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và Bộ Tài chính.