Chương trình mục tiêu quốc gia (CTMTQG) về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 do Bộ Y tế chủ trì, có tổng vốn thực hiện dự kiến là 125.478 tỷ đồng, trong đó giai đoạn 2026 - 2030 là 88.635 tỷ đồng; giai đoạn 2031 - 2035 dự kiến là 36.843 tỷ đồng. Nguồn vốn chủ yếu đến từ ngân sách trung ương (90.161 tỷ đồng), ngân sách địa phương (34.110 tỷ đồng) và vốn huy động hợp pháp khác (1.207 tỷ đồng). Riêng trong giai đoạn đầu, Chính phủ dự kiến bố trí 68.000 tỷ đồng từ ngân sách trung ương, bao gồm 39.200 tỷ đồng vốn đầu tư công và 28.800 tỷ đồng kinh phí thường xuyên.
 |
| Nguồn: Bộ Y tế. Đồ họa: Phương Anh |
Theo Bộ Y tế và các đơn vị liên quan, việc xây dựng và triển khai Chương trình là rất cần thiết, nhằm hiện thực hóa các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về công tác chăm sóc sức khỏe và phát triển dân số. Chương trình bám sát Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 15/9/2025 của Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết số 72-NQ/TW.
Đặc biệt, Chương trình bám sát chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với đại diện Đảng ủy Chính phủ, các bộ, ban, ngành trung ương về đánh giá kết quả thực hiện nghị quyết của Trung ương về chăm sóc sức khỏe nhân dân và định hướng công tác thời gian tới.
Đồng thời, Chương trình cũng phù hợp với Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, Chiến lược quốc gia về dân số, Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn 2050 cũng như Quy hoạch mạng lưới cơ sở y tế quốc gia.
Bộ Y tế cho biết, việc triển khai Chương trình sẽ giúp hệ thống y tế đóng góp tích cực hơn cho tăng trưởng kinh tế, thông qua việc đảm bảo nguồn nhân lực khỏe mạnh, năng suất cao, giảm chi phí điều trị bệnh tật và lan tỏa thành quả phát triển tới mọi tầng lớp nhân dân, đặc biệt là người yếu thế, vùng khó khăn, miền núi, biên giới và hải đảo.
Theo Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 xác định mục tiêu tổng quát là nâng cao sức khỏe toàn dân, đảm bảo mọi người dân được quản lý, chăm sóc sức khỏe ban đầu có chất lượng, được phòng bệnh sớm và chăm sóc tại cơ sở; đồng thời chủ động ứng phó với già hóa dân số và nâng cao chất lượng dân số Việt Nam trong bối cảnh mới.
Đối tượng thụ hưởng của Chương trình là toàn bộ người dân Việt Nam, trong đó ưu tiên người sống ở khu vực khó khăn, miền núi, biên giới, biển đảo; người yếu thế; bà mẹ, trẻ em; thanh thiếu niên; các cặp vợ chồng, cá nhân trong độ tuổi sinh đẻ; người có công với cách mạng; người cao tuổi, người di cư; lao động ở các khu công nghiệp.
| Chương trình được đề xuất thời gian thực hiện trong 10 năm Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 được đề xuất thực hiện trong 10 năm, từ năm 2026 đến hết năm 2035, chia làm 2 giai đoạn (2026 - 2030 và 2031 - 2035). Các cơ quan, đơn vị thực hiện Chương trình gồm: Bộ Y tế; Bộ Công an; Bộ Quốc phòng; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; Bộ Công thương và các bộ, cơ quan có liên quan; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương. |
Do đó, Bộ Y tế đề xuất 10 nhóm chỉ tiêu cụ thể cần đạt đến năm 2030 và 2035, thể hiện rõ sự gắn kết giữa 3 trụ cột “chăm sóc sức khỏe - dân số - phát triển con người”. Trong đó, các chỉ tiêu tập trung vào giảm tỷ lệ bệnh tật, nâng cao tuổi thọ trung bình, giảm tử vong mẹ và trẻ sơ sinh, cải thiện sức khỏe sinh sản, tăng cường y tế cơ sở và đảm bảo an sinh cho nhóm yếu thế.
Bộ Y tế khẳng định, các chỉ tiêu được xây dựng có cơ sở thực tiễn, khả thi, được rà soát kỹ để tránh trùng lặp với các CTMTQG khác.
Phân bổ nguồn lực hợp lý, gắn với khả năng cân đối ngân sách
Theo kết quả thẩm định, Hội đồng Thẩm định Nhà nước đã có ý kiến về khả năng cân đối ngân sách trung ương cho giai đoạn 2026 - 2030 với tổng mức 68.000 tỷ đồng. Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, đề xuất cân đối ngân sách trung ương cho thực hiện Chương trình giai đoạn 2026 - 2030 theo đúng quy định cũng như chủ trương đầu tư. Đồng thời, Bộ Tài chính sẽ rà soát, tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định việc điều chỉnh, cắt giảm, bổ sung nguồn lực thực hiện Chương trình phù hợp với kết quả thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, hoạt động của Chương trình.
Đối với vốn ngân sách địa phương (34.110 tỷ đồng), Bộ Y tế cho biết đã lấy ý kiến các địa phương về khả năng đối ứng. Đa số các tỉnh, thành phố đồng thuận với chủ trương, nhưng một số địa phương miền núi, khó khăn cho biết, tỷ lệ vốn đối ứng chỉ có thể đạt dưới 10%. Vì vậy, Bộ Y tế đề xuất tỷ lệ vốn đối ứng khoảng 20% và theo hướng phụ thuộc vào khả năng cân đối vốn của từng địa phương.
Với đề xuất này, Hội đồng Thẩm định Nhà nước đưa ra ý kiến, Bộ Y tế chịu trách nhiệm toàn diện về việc đề xuất tỷ lệ vốn đối ứng ngân sách địa phương khoảng 20% như nêu trên, đồng thời tiếp tục phối hợp với các địa phương để bố trí đủ nguồn lực tham gia thực hiện Chương trình, đảm bảo hoàn thành các mục tiêu đề ra. Trường hợp được Chính phủ thông qua chủ trương và giao Bộ Y tế trình Quốc hội, đề nghị Bộ Y tế báo cáo Quốc hội giao Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố bố trí đủ ngân sách địa phương để thực hiện.
Đối với vốn huy động hợp pháp (1.207 tỷ đồng), dự kiến huy động từ các tổ chức, doanh nghiệp và đóng góp của người dân. Tuy nhiên, theo ý kiến của Hội đồng Thẩm định Nhà nước, việc thu hút đầu tư tư nhân khó khả thi, huy động từ nguồn khác rất hạn chế trong bối cảnh hiện nay… Do đó, Hội đồng Thẩm định cũng đề nghị Bộ Y tế và các bộ, ngành, địa phương thực hiện Chương trình tiếp tục nghiên cứu phương án huy động thêm từ các tổ chức, doanh nghiệp, đóng góp của người dân để tăng cường nguồn lực thực hiện Chương trình, giảm gánh nặng cho ngân sách nhà nước.
Chương trình gồm 5 dự án thành phần và 17 tiểu dự án. Hội đồng Thẩm định Nhà nước cho rằng, về cơ bản, các dự án thành phần đã xác định, làm rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng, nội dung hoạt động, nhu cầu kinh phí và phân công tổ chức thực hiện…
Theo kết quả thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, Chương trình đã có đủ các nội dung theo quy định của pháp luật về đầu tư công. Bộ Y tế chịu trách nhiệm toàn diện về tính chính xác của các thông tin, số liệu cung cấp và các nội dung giải trình theo quy định của pháp luật.
Sau khi biểu quyết bằng văn bản, Hội đồng Thẩm định Nhà nước đã đồng ý thông qua Báo cáo kết quả thẩm định Báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư CTMTQG về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035 với nguồn vốn ngân sách trung ương cho giai đoạn 2026 - 2030 là 68.000 tỷ đồng. Đồng thời kiến nghị Chính phủ giao Bộ Y tế dự thảo tờ trình của Chính phủ trình Quốc hội; giao Bộ trưởng Bộ Y tế thừa ủy quyền Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Chính phủ trình Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Chương trình.
