Chính sách được ban hành kịp thời, đúng thời điểm

Thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Kết luận số 14-KL/TW, chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 139/TB-BTC, trên cơ sở đề xuất của Bộ Xây dựng, ngày 6/4/2026, Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 40/2026/TT-BTC quy định miễn một số khoản phí, lệ phí hỗ trợ sản xuất, kinh doanh trong lĩnh vực giao thông vận tải nhằm ứng phó biến động giá xăng, dầu trước diễn biến phức tạp của cuộc xung đột quân sự tại Trung Đông.

Theo đó, từ ngày 7/4/2026, chính thức thực hiện miễn phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không (trừ phí thẩm định cấp giấy phép ra vào khu vực hạn chế tại cảng hàng không, sân bay) quy định tại Biểu mức thu phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không ban hành kèm theo Thông tư số 193/2016/TT-BTC ngày 8/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp, quản lý và sử dụng phí, lệ phí trong lĩnh vực hàng không.

Miễn nhiều khoản phí, lệ phí hỗ trợ doanh nghiệp vận tải, giúp ổn định kinh tế. Ảnh: Đức Thanh

Miễn phí, lệ phí hàng hải đối với tàu thuyền vào, rời khu vực hàng hải quy định tại Chương III Thông tư số 261/2016/TT-BTC ngày 14/11/2016 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định về phí, lệ phí hàng hải và biểu mức thu phí, lệ phí hàng hải được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư số 90/2019/TT-BTC và Thông tư số 74/2021/TT-BTC.

Miễn phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa đối với phương tiện thủy nội địa hoạt động giữa các cảng, bến thủy nội địa của Việt Nam quy định tại khoản 1 Điều 4 Thông tư số 39/2026/TT-BTC ngày 31/3/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa.

Miễn phí sử dụng kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia do Nhà nước đầu tư quy định tại điểm a khoản 1 Điều 3 Thông tư số 11/2026/TT-BTC ngày 10/2/2026 của Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định mức thu, chế độ thu, nộp phí thuộc lĩnh vực đường sắt.

Thông tư số 40/2026/TT-BTC có hiệu lực thi hành từ ngày 7/4/2026 đến hết ngày 30/6/2026. Từ ngày 1/7/2026, việc thu các loại phí, lệ phí sẽ được thực hiện trở lại theo quy định tại các thông tư gốc và các văn bản pháp luật có liên quan.

Việc Bộ Tài chính kịp thời ban hành Thông tư số 40/2026/TT-BTC được doanh nghiệp trong lĩnh vực vận tải đánh giá là kịp thời, đúng thời điểm; chính sách được ban hành sẽ là “đòn bẩy” hỗ trợ hiệu quả hoạt động hàng hải, vận tải biển và vận tải thủy nội địa, góp phần thúc đẩy tăng trưởng, ổn định kinh tế vĩ mô và bảo đảm an sinh xã hội.

Quy định mức thu phí, lệ phí tại cảng, bến thủy nội địa

Trước đó, ngày 31/3/2026, Bộ Tài chính cũng đã ban hành Thông tư số 39/2026/TT-BTC quy định đối tượng chịu phí, lệ phí, tổ chức thu phí, lệ phí, đối tượng được miễn phí, lệ phí, mức thu, chế độ thu, nộp phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa (bao gồm cả cảng, bến thủy nội địa chuyên dùng) bao gồm: phí trọng tải tàu, thuyền; phí trình báo đường thủy nội địa; phí bảo đảm hàng hải thu đối với tàu biển; lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa.

Theo Thông tư, mức thu phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa như sau:

Thông tư nêu rõ, đối với tàu biển ra, vào cảng, bến thủy nội địa phải chịu phí, lệ phí (bao gồm cả phí bảo đảm hàng hải) theo Biểu mức thu phí, lệ phí hàng hải do Bộ Tài chính ban hành.

Trường hợp trong cùng một chuyến đi, phương tiện ra, vào nhiều cảng, bến thủy nội địa thuộc cùng một đại diện cảng vụ quản lý chỉ phải chịu một lần phí, lệ phí theo quy định trên.

Phương tiện ra, vào cảng, bến thủy nội địa không nhằm mục đích bốc dỡ hàng hóa, không nhận trả khách áp dụng mức thu phí trọng tải tàu, thuyền bằng 70% mức thu phí trọng tải tàu, thuyền quy định trên.

Đối với các phương tiện không có trọng tải toàn phần được quy đổi khi tính phí trọng tải tàu, thuyền như sau: Phương tiện chuyên dùng: 1 sức ngựa tương đương với 1 tấn trọng tải toàn phần.

Phương tiện chở khách: 1 giường nằm tương đương với 6 ghế hành khách hoặc tương đương với 6 tấn trọng tải toàn phần; 1 ghế hoặc 1 hành khách tương đương với 1 tấn trọng tải toàn phần; 1 tấn sức nâng của cẩu đặt trên phương tiện quy đổi tương đương với 9 tấn trọng tải toàn phần.

Đối với đoàn lai: Tính bằng tổng trọng tải toàn phần của các phương tiện bị lai.

Đối với tàu thủy ra, vào cảng, bến thủy nội địa để sửa chữa, phá dỡ hoặc hạ thủy: Tính bằng 50% trọng tải lớn nhất ghi trong giấy chứng nhận của cơ quan đăng kiểm.

Trọng tải sau khi quy đổi là tấn: Phần lẻ dưới 0,5 tấn không tính, từ 0,5 tấn trở lên tính tròn là 1 tấn.

Đối với phương tiện chở chất lỏng: 1 m³ được tính tương đương là 1 tấn trọng tải toàn phần.

Đối với thủy phi cơ: 1 sức ngựa (HP, CV) tính bằng 0,5 GT; 1 GT bằng 1,5 tấn trọng tải toàn phần.

Trường hợp việc quy đổi theo các phương thức quy định tại khoản này có kết quả khác nhau thì lấy theo phương thức quy đổi có trọng tải toàn phần lớn nhất.

Ngoài ra, Thông tư số 39/2026/TT-BTC quy định không thu phí trọng tải tàu, thuyền và lệ phí ra, vào cảng, bến thủy nội địa đối với các phương tiện mang cấp đăng kiểm VR-SI, VR-SII và VR-SIII.

Trường hợp phương tiện mang đồng thời cấp đăng kiểm VR-SB và cấp đăng kiểm VR-SI, VR-SII và VR-SIII thì áp dụng mức thu phí, lệ phí như đối với phương tiện mang cấp đăng kiểm VR-SB.

Thông tư số 39/2026/TT-BTC cũng quy định miễn phí, lệ phí áp dụng tại cảng, bến thủy nội địa đối với các trường hợp sau: phương tiện thuộc Bộ Quốc phòng và Bộ Công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh; phương tiện của cơ quan hải quan đang làm nhiệm vụ; phương tiện của cảng vụ đường thủy nội địa, cảng vụ hàng hải, cơ quan quản lý nhà nước khác khi thực hiện công vụ; phương tiện tránh bão, cấp cứu; phương tiện vận chuyển hàng hóa có trọng tải toàn phần dưới 10 tấn hoặc chở khách dưới 13 ghế; phương tiện vận chuyển người, hàng hóa, vật tư, trang thiết bị phòng chống lụt bão, phương tiện tìm kiếm, cứu nạn, cứu hộ./.