Không chỉ dừng ở việc chấn chỉnh tình trạng dự án treo, động thái này còn được xem là bước đi quan trọng nhằm lập lại kỷ cương trong quản lý đất đai, tạo cơ hội cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự tiếp cận quỹ đất và khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Thực tế nhiều năm qua, trên địa bàn Hà Nội tồn tại không ít dự án ngoài ngân sách chậm triển khai, trong đó có nhiều dự án quy mô lớn đã được giao đất nhưng không đưa vào sử dụng hoặc triển khai cầm chừng. Tình trạng này không chỉ gây lãng phí nguồn lực đất đai, mà còn ảnh hưởng tới quy hoạch đô thị, mỹ quan và tiến độ phát triển kinh tế - xã hội tại nhiều địa phương.
 |
| Nguồn: UBND TP. Hà Nội. Đồ họa: Phương Anh |
Để xử lý dứt điểm các tồn tại này, UBND TP. Hà Nội đã ban hành Thông báo số 396/TB-UBND về việc rà soát, báo cáo và xử lý các dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai. Đáng chú ý, Hà Nội đưa ra “tối hậu thư” rất rõ ràng: sau thời hạn 30/4/2026, các trường hợp không gửi báo cáo, gửi chậm hoặc không chứng minh được năng lực triển khai sẽ bị xem xét thu hồi đất hoặc chấm dứt dự án.
Theo rà soát của thành phố, hiện Hà Nội còn 341 dự án ngoài ngân sách chậm triển khai cần xử lý. Trong số này, có 308 dự án đã được giao hoặc cho thuê đất (bao gồm: 34 dự án được gia hạn tiến độ; 18 dự án đang thanh tra, điều tra; 256 dự án đã có kết luận thanh tra nhưng chưa khắc phục xong vi phạm). Bên cạnh đó, còn 33 dự án chưa được giao hoặc cho thuê đất, phần lớn đang tiếp tục rà soát hoặc xử lý pháp lý.
Đặc biệt, Hà Nội đã công khai danh sách 341 dự án vốn ngoài ngân sách có sử dụng đất chậm triển khai trên địa bàn, như dự án Trường Mầm non Thần Đồng tại quận Hoàng Mai (địa danh trước khi sắp xếp đơn vị hành chính); dự án đấu giá ô quy hoạch N0-22 hai bên trục đường cầu Chui - Đông Trù tại quận Long Biên (trước khi sắp xếp); dự án đầu tư xây dựng Khu chức năng đô thị Đại Mỗ - giai đoạn 1 tại quận Nam Từ Liêm (trước khi sắp xếp)...
Hà Nội giải phóng mặt bằng cho hơn 1.400 dự ánHà Nội đang triển khai giải phóng mặt bằng cho 1.428 dự án, gồm 1.281 dự án vốn ngân sách và 147 dự án ngoài ngân sách, nhằm thúc đẩy các tuyến vành đai, cầu vượt sông Hồng, khu đô thị và các cực tăng trưởng mới theo quy hoạch Thủ đô. Thành phố cũng xác định 27 công trình, dự án trọng điểm cần tập trung tháo gỡ khó khăn để xử lý các điểm nghẽn hạ tầng, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn tới. |
Tính đến ngày 30/4, đã có 326/341 nhà đầu tư gửi báo cáo theo yêu cầu của UBND thành phố, còn 15 trường hợp chưa thực hiện.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP. Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu, Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành xử lý các dự án ngoài ngân sách chậm triển khai trước ngày 30/6/2026.
Một trong những điểm đáng chú ý trong đợt rà soát lần này là Hà Nội không xử lý theo kiểu “cào bằng”, mà phân loại từng nhóm dự án để đưa ra giải pháp phù hợp. Theo định hướng của thành phố, các dự án được chia thành 4 nhóm gồm: dự án đã xử lý xong vướng mắc; dự án bị thu hồi hoặc chấm dứt hoạt động; dự án được tiếp tục triển khai nhưng phải hoàn thiện thủ tục; nhóm dự án tiếp tục rà soát để tháo gỡ khó khăn.
Đối với các dự án đầu tư công chậm triển khai, Hà Nội cũng tiến hành rà soát tổng thể và xác định có 339 dự án thuộc diện chậm tiến độ.
Việc phân loại này được đánh giá là cần thiết nhằm xác định đúng nguyên nhân của từng dự án, tránh tình trạng xử lý hình thức hoặc kéo dài nhiều năm mà không có chuyển biến thực chất.
Theo GS.TS Đặng Hùng Võ - nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (trước đây), có hai nhóm nguyên nhân chính khiến hàng trăm dự án chậm triển khai suốt thời gian qua.
Thứ nhất, nhiều nhà đầu tư xin dự án chủ yếu để giữ đất nhưng năng lực tài chính và khả năng triển khai thực tế rất hạn chế. Sau khi được giao đất, dự án không thể triển khai hoặc kéo dài nhiều năm nhằm chờ tăng giá đất. Thứ hai, quá trình xử lý thủ tục ở một số nơi còn chậm, thiếu quyết liệt; nhiều dự án vướng mắc pháp lý, quy hoạch, giải phóng mặt bằng nhưng không được tháo gỡ kịp thời.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng, ngoài nguyên nhân từ phía chủ đầu tư, nhiều dự án chậm tiến độ còn do chồng chéo quy hoạch, thay đổi chính sách hoặc khó khăn trong giải phóng mặt bằng. Đặc biệt tại khu vực nội đô, việc thương lượng với hàng trăm hộ dân khiến quá trình giải phóng mặt bằng kéo dài nhiều năm. Nếu không có sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền địa phương, doanh nghiệp rất khó hoàn thành dự án đúng tiến độ.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng hiện nay là phải phân loại đúng nguyên nhân để xử lý “đúng và trúng”. Với những dự án vướng cơ chế, thủ tục, TP. Hà Nội cần chủ động tháo gỡ để tránh lãng phí nguồn lực xã hội. Ngược lại, với các doanh nghiệp yếu kém, cố tình “ôm đất giữ chỗ”, cần kiên quyết thu hồi.
Các chuyên gia cũng khẳng định, việc Hà Nội quyết liệt xử lý các dự án chậm triển khai không chỉ nhằm giải quyết các dự án “treo”, mà còn là bước thanh lọc cần thiết để tái cơ cấu nguồn lực đất đai và môi trường đầu tư.
Hiện hàng trăm nghìn tỷ đồng đang bị “giam” trong các dự án chậm tiến độ. Nếu được tháo gỡ và đưa vào vận hành, đây sẽ là nguồn lực rất lớn cho tăng trưởng kinh tế, chỉnh trang đô thị và phát triển hạ tầng. Bất động sản có tính lan tỏa cao, liên quan tới nhiều ngành nghề như xây dựng, vật liệu, tài chính, thương mại và dịch vụ. Khi các dự án được khơi thông, hiệu ứng tích cực sẽ lan sang nhiều lĩnh vực khác của nền kinh tế.
Việc rà soát và xử lý dứt điểm các dự án chậm triển khai cũng được xem là “phép thử” đối với năng lực điều hành của bộ máy chính quyền địa phương trong giai đoạn mới.
Không chỉ tháo gỡ cho những dự án có khả năng tiếp tục triển khai, Hà Nội cũng thể hiện quan điểm rõ ràng là kiên quyết thu hồi các dự án chậm tiến độ kéo dài, sử dụng đất kém hiệu quả hoặc không đủ năng lực thực hiện. Đây được xem là bước đi cần thiết để chấm dứt tình trạng “ôm đất giữ chỗ”, đồng thời mở cơ hội cho các nhà đầu tư có thực lực tham gia phát triển các dự án mới, tạo động lực tăng trưởng cho Thủ đô trong giai đoạn tới.
