Nâng chất thị trường chứng khoán từ cải cách đồng bộ

Củng cố nền tảng thị trường chứng khoán

Dù chịu tác động từ những biến động phức tạp của kinh tế thế giới, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn từng bước khẳng định vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn quan trọng. Trong bối cảnh nhu cầu huy động nguồn lực cho tăng trưởng ngày càng lớn, việc củng cố nền tảng và nâng cao chất lượng vận hành không chỉ mang ý nghĩa trước mắt mà còn có tính chiến lược cho giai đoạn phát triển mới. Đây cũng là trọng tâm được nhấn mạnh tại Hội nghị phát triển thị trường chứng khoán năm 2026 do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức, với định hướng gắn thị trường vốn với mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Vũ Thị Chân Phương, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động khó lường, thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn duy trì sự ổn định và xu hướng phát triển tích cực. Một yếu tố nền tảng là khung pháp lý liên tục được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, qua đó nâng cao tính minh bạch và hiệu quả vận hành. Đây cũng là cơ sở để củng cố niềm tin nhà đầu tư và cải thiện khả năng huy động, phân bổ nguồn vốn trong trung và dài hạn.

Nâng chất thị trường chứng khoán từ cải cách đồng bộ. Ảnh: Đức Thanh.

Bước sang giai đoạn 2026 - 2030, định hướng phát triển thị trường được xây dựng trên cơ sở cân đối cả hai chiều cung - cầu vốn. Ở phía cung, trọng tâm là hỗ trợ doanh nghiệp huy động vốn, mở rộng quy mô thị trường. Ở phía cầu, chính sách hướng tới phát triển nhà đầu tư tổ chức, thu hút dòng vốn nước ngoài, đồng thời nâng cao năng lực nhà đầu tư cá nhân, qua đó tạo nền tảng dòng tiền ổn định hơn.

Song song với đó, công tác giám sát và kỷ luật thị trường tiếp tục được tăng cường, với yêu cầu xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhằm đảm bảo tính minh bạch và trật tự vận hành. Cơ quan quản lý cũng cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng sát thực tiễn, góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ vốn.

Hoàn thiện thể chế và hạ tầng thị trường

Nếu các định hướng chính sách đặt nền móng, thì việc triển khai ở cấp độ hạ tầng và thành viên thị trường sẽ quyết định chất lượng vận hành thực tế. Từ góc nhìn thành viên thị trường, ông Đinh Minh Trí - Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Công ty CP Chứng khoán Mirae Asset (MAS) cho rằng, triển vọng thời gian tới phụ thuộc vào sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều chủ thể, trong đó chính sách vẫn giữ vai trò trung tâm. Những cải thiện về hạ tầng và cơ chế vận hành có thể tạo ra bước chuyển đáng kể về chất lượng thị trường.

Đáng chú ý, việc hoàn thiện cơ chế bù trừ trung tâm (CCP) được kỳ vọng sẽ nâng cao mức độ an toàn và minh bạch trong giao dịch. Khi triển khai, rủi ro đối tác được kiểm soát tốt hơn, qua đó tăng độ tin cậy của nhà đầu tư, đặc biệt là khối ngoại, đồng thời mở rộng khả năng tham gia của dòng vốn quốc tế.

Bên cạnh đó, các chính sách thúc đẩy hoạt động doanh nghiệp được xem là động lực quan trọng đối với phía cung. Theo ông Trí, Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước có thể nâng cao sức hấp dẫn của nhóm doanh nghiệp nhà nước, thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư, đặc biệt là khối ngoại. Thực tiễn giai đoạn 2016 - 2017 cho thấy, việc đẩy mạnh cổ phần hóa và IPO doanh nghiệp nhà nước đã tạo cú hích đáng kể cho quy mô vốn hóa thị trường. Trên cơ sở đó, các chính sách hiện nay được kỳ vọng tiếp tục tạo động lực mới.

Ở cấp độ thành viên, các công ty chứng khoán đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ và kết nối dòng vốn. Việc đầu tư hạ tầng công nghệ, cải thiện năng lực cạnh tranh và chuẩn hóa dịch vụ đang trở thành yêu cầu tất yếu. Trong bối cảnh chuyển đổi số, doanh nghiệp triển khai các giải pháp nâng cấp hệ thống như nền tảng giao dịch trực tuyến, ứng dụng di động, chuẩn hóa báo cáo và phát triển sản phẩm ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm cải thiện trải nghiệm người dùng.

Song hành, việc nâng cao chất lượng nhà đầu tư cá nhân được coi là yếu tố then chốt để củng cố phía cầu. Theo ông Trí, trong giai đoạn thuận lợi, rủi ro thường chưa được nhận diện đầy đủ; nhưng khi thị trường biến động, nhà đầu tư có xu hướng điều chỉnh theo hướng thận trọng hơn. Về dài hạn, quá trình này góp phần hình thành lực lượng nhà đầu tư chuyên nghiệp hơn, qua đó tăng tính ổn định của thị trường.

Bên cạnh đó, các công ty chứng khoán có vốn nước ngoài đang đóng vai trò cầu nối giữa thị trường Việt Nam và dòng vốn quốc tế. Thông qua hoạt động kết nối với quỹ đầu tư và nhà đầu tư tổ chức, mức độ quan tâm của nhà đầu tư nước ngoài đối với thị trường Việt Nam được cải thiện. Trong bối cảnh châu Á tiếp tục là điểm đến của dòng vốn toàn cầu, thị trường Việt Nam vẫn có tiềm năng thu hút nhờ nền tảng tăng trưởng và định hướng cải cách rõ ràng.

Nhìn tổng thể, các yếu tố từ chính sách, hạ tầng đến chất lượng thành viên thị trường đang dần được hoàn thiện theo hướng đồng bộ, qua đó nâng cao cả phía cung và cầu vốn. Sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và các định chế tài chính được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng cho thị trường chứng khoán Việt Nam phát triển ổn định, bền vững hơn. Cải cách đồng bộ, vì vậy, trở thành điều kiện then chốt để thị trường nâng chất và phát huy hiệu quả vai trò kênh dẫn vốn trong giai đoạn tới.