Theo nhận định từ các chuyên gia của VinaCapital, khả năng xung đột tại Trung Đông hạ nhiệt trong vòng 2 - 3 tuần tới lên tới 80%, với việc tàu hàng tiếp tục lưu thông qua Eo biển Hormuz. Sau đó, sẽ cần thêm 4 - 5 tháng nữa để thị trường năng lượng toàn cầu bình thường hóa trở lại.

Trong báo cáo mới đây, ông Michael Kokalari - Giám đốc phòng Phân tích kinh tê vĩ mô và Nghiên cứu thị trường VinaCapital cho rằng, có nhiều yếu tố ủng hộ khả năng hạ nhiệt của chiến sự. Đầu tiên, thế giới chỉ còn khoảng 3 - 4 tuần trước khi nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên nghiêm trọng, có thể gây ra cú sốc lớn đối với tăng trưởng kinh tế và thị trường tài chính. Không chỉ dầu mỏ, nguồn cung LNG từ Vùng Vịnh, khoảng 1/3 nguồn cung heli toàn cầu và gần 1/3 lượng phân bón thế giới cũng đứng trước nguy cơ gián đoạn.

Thế giới chỉ còn khoảng 3-4 tuần trước khi nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu trở nên nghiêm trọng. Ảnh: TTXVN

Một yếu tố đáng chú ý khác là lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 10 năm đang tiến sát mốc 4,5%, ngưỡng được cho là tạo áp lực lớn lên chính quyền Donald Trump.

Dù vậy, VinaCapital cũng cảnh báo vẫn có những kịch bản xấu có thể xảy ra. Tại kịch bản xấu nhất, nếu chiến tranh kéo dài quá 3 - 4 tuần tới với mức độ căng thẳng hiện nay, kinh tế toàn cầu có thể chịu tác động còn nghiêm trọng hơn giai đoạn COVID-19. Nhiều nhà đầu tư kỳ vọng vào khả năng có được một giải pháp “TACO” - viết tắt của Trump Always Chickens Out, thể hiện kỳ vọng ông Trump sẽ lùi bước trước khi căng thẳng leo thang quá mức.

Việc phong tỏa Eo biển Hormuz của Iran làm ảnh hưởng khoảng 17% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu, tương đương 20 triệu thùng/ngày (trên tổng mức tiêu thụ 104 triệu thùng/ngày của toàn thế giới trước khi nổ ra xung đột). Lưu lượng tàu thuyền qua eo biển này đã sụt giảm tới 97%, từ khoảng 140 chuyến/ngày xuống chỉ còn xấp xỉ 10 chuyến/ngày như hiện nay. Bên cạnh đó, có khoảng 10 triệu thùng/ngày sản lượng khai thác đang trong tình trạng "đóng băng" và không thể tái khởi động ngay lập tức. Theo chuyên gia từ Vinacapital, cú sốc đứt gãy nguồn cung lần này nghiêm trọng hơn rất nhiều so với hai cuộc khủng hoảng địa chính trị thập niên 1970, chỉ làm gián đoạn chưa tới 10% nguồn cung toàn cầu. Tuy nhiên, nghịch lý là đà tăng giá của thập niên 70 lại cao hơn rất nhiều. Hiện tại giá dầu Brent mới tăng khoảng 70% từ đầu năm, trong khi năm 1973 giá đã tăng gấp 4 lần.

Có ý kiến cho rằng, diễn biến giá dầu hiện tại chính là minh chứng cho nghịch lý "TACO". Tuy nhiên, một yếu tố thực tế hơn giúp kìm hãm đà tăng giá là mặc dù có tới 20 triệu thùng/ngày bị mắc kẹt tại Eo biển Hormuz, vẫn có các phương án thay thế khác nhau có thể giúp thu hẹp mức thâm hụt xuống chỉ còn khoảng 10 triệu thùng/ngày.

Các giải pháp thay thế này bao gồm việc Tổng thống Trump nới lỏng các biện pháp trừng phạt đối với dầu Nga và một cách kỳ lạ với dầu Iran. Ngoài ra, Ả Rập Xê Út có một đường ống xuyên quốc gia có khả năng vận chuyển khoảng 5 triệu thùng mỗi ngày, cho phép vận chuyển ra Biển Đỏ để xuất khẩu. Tổng hợp lại, những biện pháp này có thể giảm khối lượng bị ảnh hưởng từ 20 triệu xuống 10 triệu thùng mỗi ngày./.