Ngày 21/8/2026, tại Hà Nội, Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) phối hợp cùng Tập đoàn MISA tổ chức hội thảo ra mắt giải pháp “MISA AMIS Kiểm toán” - nền tảng số hóa toàn diện hoạt động kiểm toán độc lập.

Giải bài toán lớn của ngành Kiểm toán từ thực tiễn

Trong bối cảnh nền kinh tế số phát triển bứt phá, hoạt động của các doanh nghiệp kiểm toán tại Việt Nam đang đối mặt với khối lượng dữ liệu khổng lồ. Khi quy mô khách hàng ngày càng mở rộng và nhiều cuộc kiểm toán diễn ra đồng thời, việc tiếp tục phụ thuộc vào các công cụ truyền thống như Word, Excel hay quy trình lưu trữ thủ công đã bộc lộ rõ những điểm nghẽn về năng suất, khả năng kiểm soát tiến độ và chất lượng hồ sơ.

Phần mềm MISA AMIS Kiểm toán chính thức ra mắt vào ngày 21/8/2026. Ảnh: Đức Minh

Chia sẻ tại hội thảo, bà Đinh Thị Thúy - Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn MISA cho biết, nhu cầu chuyển đổi số xuất phát từ chính thực tiễn cấp thiết này. Với đặc thù chuyên môn sâu và yêu cầu tuân thủ nghiêm ngặt, một giải pháp công nghệ đúng nghĩa không thể chỉ dừng lại ở chức năng lưu trữ, mà phải chuẩn hóa toàn bộ quy trình, tập trung dữ liệu và tối ưu hóa sự phối hợp giữa các cấp soát xét.

Xuất phát từ nhiệm vụ được Đại hội VI (2025 - 2030) của VACPA thông qua cùng chủ trương thúc đẩy kinh tế tư nhân và chuyển đổi số quốc gia, VACPA đã chủ động đề xuất ý tưởng xây dựng một nền tảng kiểm toán dùng chung. Sau gần một năm (từ tháng 9/2025 đến tháng 8/2026) nỗ lực nghiên cứu, khảo sát và kiểm chứng thực tế với sự tham gia của MISA cùng nhiều doanh nghiệp kiểm toán, giải pháp MISA AMIS Kiểm toán đã chính thức ra đời.

Bà Đinh Thị Thúy khẳng định, MISA cam kết đồng hành lâu dài cùng VACPA và cộng đồng kiểm toán để duy trì, nâng cấp phần mềm theo sát sự thay đổi của các chuẩn mực, quy định pháp lý và sự phát triển của công nghệ.

Bà Đinh Thị Thúy - Phó Chủ tịch HĐQT Tập đoàn MISA phát biểu. Ảnh: Đức Minh

Đánh giá về sản phẩm, bà Vũ Thị Mai - Chủ tịch VACPA nhận định, thông qua quá trình dùng thử và thẩm định chuyên môn, MISA AMIS Kiểm toán đã đáp ứng cơ bản các yêu cầu của một giải pháp kiểm toán chuyên nghiệp.

VACPA kỳ vọng phần mềm sẽ giúp gia tăng năng suất cho kiểm toán viên, nâng cao năng lực quản trị toàn diện cho ban giám đốc và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp kiểm toán vừa và nhỏ không bị tụt hậu trên “sân nhà”.

Chủ tịch VACPA Vũ Thị Mai nhấn mạnh, VACPA cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng Tập đoàn MISA và các doanh nghiệp kiểm toán trong chặng đường tiếp theo. Ảnh: Đức Minh

Về lâu dài, việc số hóa chuẩn mực hồ sơ cũng giúp cơ quan quản lý nhà nước thuận lợi hơn trong công tác kiểm tra, giám sát. VACPA cam kết tiếp tục hỗ trợ chuyên môn, cập nhật chương trình kiểm toán mẫu và tổ chức đào tạo trên nền tảng mới này.

Bộ Tài chính ban hành lộ trình mới: Siết chặt chất lượng, ứng dụng AI trong hậu kiểm

Đáng chú ý tại hội thảo, phát biểu của ông Đặng Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính) - đã mang đến cái nhìn toàn cảnh và quyết liệt về định hướng phát triển của ngành.

Ông Đặng Quyết Tiến nhấn mạnh, kiểm toán được ví như người “bắt mạch” cho nền kinh tế, do đó lực lượng kiểm toán viên - những nhân sự tinh hoa, bắt buộc phải tiên phong trong hiện đại hóa. Cơ quan quản lý sẽ không chấp nhận việc báo cáo kiểm toán kéo dài tình trạng tồn tại các ý kiến loại trừ.

Ông Đặng Quyết Tiến - Cục trưởng Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán (Bộ Tài chính)

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về việc đưa ngành kiểm toán trở lại đúng vị thế “cầm cân nảy mực”, Bộ Tài chính đã xây dựng lộ trình quản lý chặt chẽ và khắt khe hơn:

Lộ trình 34 chuẩn mực mới: Trong năm 2026 và kéo dài đến hết quý I/2027, Bộ Tài chính sẽ ban hành 34 chuẩn mực kiểm toán mới, tập trung sâu vào quản lý chất lượng và đạo đức nghề nghiệp. Các chỉ số này sẽ được đưa vào hệ thống KPI để đánh giá thực chất dịch vụ kiểm toán thay vì chỉ quản lý số lượng nhân sự như trước.

Bắt buộc kê khai thông tin từ tháng 10/2026: Tất cả các công ty kiểm toán phải kê khai dữ liệu vào Phần mềm quản lý hội viên và kiểm toán viên của Bộ Tài chính.

Giám sát hoàn toàn online từ 1/1/2027: Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán sẽ tiến hành đợt kiểm tra đầu tiên về quản lý nhân sự hoàn toàn qua hệ thống số. Những đơn vị không chấp hành kê khai sẽ bị áp dụng các chế tài nghiêm khắc.

Đặc biệt, Bộ Tài chính đang xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông kết nối giữa cơ sở dữ liệu kiểm toán với Cơ quan Thuế, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam và các dữ liệu đấu thầu của doanh nghiệp tư nhân.

Khi doanh nghiệp kiểm toán phát hành chứng thư, hệ thống AI của Bộ Tài chính sẽ tự động quét, đối chiếu và phân tích. Bất kỳ dấu hiệu chênh lệch hay bất thường nào cũng sẽ bị “mắt thần” AI phát hiện. Nếu phát hiện vi phạm nghiêm trọng, cơ quan quản lý sẽ chuyển thẳng hồ sơ sang cơ quan bảo vệ pháp luật xử lý hình sự chứ không dừng lại ở xử phạt hành chính.

Hội nhập quốc tế và bài toán nguồn lực tương lai

Ông Đặng Quyết Tiến cũng lưu ý các doanh nghiệp kiểm toán về áp lực cạnh tranh gay gắt khi Việt Nam phát triển các trung tâm tài chính, khu phi thuế quan và khu tự do thương mại. Áp dụng chuẩn mực OECD về quản trị doanh nghiệp đòi hỏi tính minh bạch và tốc độ xử lý dữ liệu ở mức độ rất cao. Nếu không nhanh chóng chuyển đổi số, các công ty kiểm toán nội sẽ tự gạch tên mình khỏi cuộc chơi.

Các đại biểu tham dự hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Để đón đầu xu hướng, Bộ Tài chính đang chuẩn bị xúc tiến hợp tác với các viện kiểm toán công chứng quốc tế nhằm đưa chương trình đào tạo ứng dụng AI vào giảng dạy miễn phí tại Học viện Tài chính. Mục tiêu là giúp sinh viên khi ra trường vừa có chứng chỉ CPA Việt Nam, vừa có đủ điều kiện thi lấy chứng chỉ CPA của Úc hay Singapore để xuất khẩu dịch vụ ra toàn cầu. Song song đó, trong đợt sửa đổi Luật Kế toán tới đây, Bộ Tài chính sẽ loại bỏ các dịch vụ không còn phù hợp và chuyển sang cơ chế quản lý chất lượng gián tiếp dựa trên dữ liệu.

Khép lại hội thảo, thông điệp được đại diện Bộ Tài chính nhấn mạnh là lời thức tỉnh cho toàn bộ ngành kiểm toán trong năm 2026: “Khi máy móc, công nghệ đã chạy thì con người bắt buộc phải chạy theo. Nếu không chuyển đổi kịp thời, chúng ta sẽ bị đào thải”. Sự ra mắt của MISA AMIS Kiểm toán chính là bước khởi đầu quan trọng để cộng đồng kiểm toán Việt Nam sẵn sàng bước vào kỷ nguyên vận hành mới.