Tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cho biết, dự án điện hạt nhân Ninh Thuận được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 41 năm 2009. Sau thời gian dừng thực hiện, Quốc hội đã quyết định tiếp tục triển khai tại Nghị quyết số 174 năm 2024 và ban hành các cơ chế, chính sách đặc biệt tại Nghị quyết số 189 năm 2025.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 121 năm 2026 nhằm tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ triển khai dự án.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. |
Trong quá trình triển khai, các hợp phần đã được tổ chức theo hướng độc lập. Tập đoàn Điện lực Việt Nam thực hiện dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận số 1; Tập đoàn Công nghệ Năng lượng Quốc gia Việt Nam thực hiện dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận số 2; dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giao UBND tỉnh Ninh Thuận làm cơ quan chủ quản.
Như vậy, các dự án đã có chủ đầu tư, tiến độ và phương thức thực hiện khác nhau, nhưng về pháp lý vẫn thuộc một chủ trương đầu tư chung theo Nghị quyết số 41 năm 2009.
Hiện nay, Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và Ninh Thuận 2 do hai chủ đầu tư khác nhau thực hiện, dự kiến có phương thức đầu tư và tiến độ chuẩn bị hồ sơ khác nhau. Nếu tiếp tục duy trì một chủ trương đầu tư chung, việc điều chỉnh một nhà máy sẽ kéo theo thủ tục đối với toàn bộ dự án, làm tăng thủ tục và có nguy cơ ảnh hưởng đến tiến độ.
“Việc tách thành các dự án độc lập sẽ tạo cơ sở pháp lý rõ ràng, xác định trách nhiệm cụ thể, bảo đảm mỗi dự án được lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phù hợp với hình thức đầu tư, nguồn vốn và đặc thù riêng” - Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho hay.
Với đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, Chính phủ trình Quốc hội tách dự án điện hạt nhân Ninh Thuận thành ba dự án độc lập, gồm: dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư phục vụ các nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận số 1 và dự án Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận số 2.
Các dự án sau khi tách được kế thừa dữ liệu, kết quả và công việc đã được phê duyệt, bảo đảm tính liên tục, tránh lãng phí.
Đối với dự án điện hạt nhân Ninh Thuận số 1 và số 2, Chính phủ sẽ chỉ đạo lập, thẩm định, phê duyệt chủ trương đầu tư và tổ chức thực hiện theo pháp luật hiện hành, phù hợp với hình thức đầu tư và nguồn vốn của từng dự án.
Đối với dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, tiếp tục giao UBND tỉnh Khánh Hòa là cơ quan chủ quản, đồng thời duy trì các cơ chế cần thiết để bảo đảm tiến độ giải phóng mặt bằng, tái định cư và quyền, lợi ích hợp pháp của người dân.
Theo Chính phủ, việc tách dự án không làm thay đổi mục tiêu, yêu cầu về an toàn, hiệu quả và trách nhiệm quản lý nhà nước đối với dự án điện hạt nhân Ninh Thuận. Các cơ chế, chính sách đặc biệt đã được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội ban hành tiếp tục được áp dụng với cả ba dự án sau khi tách, bảo đảm tính liên tục, đồng bộ trong chuyển tiếp.
Thẩm tra nội dung này, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cơ bản tán thành sự cần thiết ban hành nghị quyết. Theo Uỷ ban, việc tách các dự án sẽ tạo cơ sở pháp lý cho từng chủ đầu tư thực hiện thủ tục đầu tư, xác lập rõ mục tiêu, phạm vi, nguồn vốn, phương thức đầu tư và tiến độ của từng dự án.
 |
| Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Tạ Đình Thi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quochoi.vn |
Tuy nhiên, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ rà soát và chịu trách nhiệm về việc tách dự án, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến quá trình triển khai, tuyệt đối không để xảy ra khoảng trống pháp lý hoặc phát sinh các điểm nghẽn mới giữa chủ trương cũ và quyết định đầu tư mới.
Việc tách dự án phải thực hiện đúng chỉ đạo của Bộ Chính trị tại Công văn số 4135 về đánh giá toàn diện tác động, bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả, an toàn, phòng, chống tham nhũng, lãng phí và tiêu cực.
Cơ quan thẩm tra cũng đề nghị bổ sung cơ chế quản lý, điều phối thống nhất giữa ba dự án sau khi tách; phân định rõ trách nhiệm đối với việc bảo đảm tiến độ, nguồn lực, bàn giao mặt bằng, công trình, hạng mục dùng chung. Đặc biệt, không làm phân tán trách nhiệm về an toàn hạt nhân, an ninh hạt nhân, bảo vệ môi trường, ứng phó sự cố, quốc phòng và an ninh.
Đối với dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, cần bảo đảm tính liên tục, thực hiện dứt điểm, tuyệt đối không để kéo dài gây thất thoát, lãng phí; đáp ứng đúng, đầy đủ yêu cầu tiến độ của hai dự án điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và 2; xử lý đầy đủ số vốn, khối lượng tài sản đã hình thành trước khi tách.
