Thu hoạch cà phê chất lượng cao tại Gia Lai. Ảnh: Sơn Nam

Đánh thức tiềm năng

Cà phê được xem là cây trồng chủ lực của tỉnh Gia Lai, với tổng diện tích khoảng 100 ngàn ha, trong đó, diện tích cà phê kinh doanh là 88.690 ha. Sau 2 năm triển khai đề án, toàn tỉnh có khoảng 5.600 ha cà phê trên địa bàn 7 huyện, thành phố tham gia Đề án thí điểm xây dựng vùng nguyên liệu nông - lâm sản đạt chuẩn phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu giai đoạn 2022-2025.

Các doanh nghiệp, hợp tác xã (HTX) và người dân đã phát triển liên kết chuỗi với tổng diện tích 609 ha cà phê; xây dựng 1 nhà trưng bày sản phẩm cà phê; 6 tuyến đường giao thông nội đồng phục vụ đi lại, vận chuyển nông sản.

Ông Thái Như Hiệp - Chủ tịch Hội đồng thành viên, Giám đốc Công ty Cà phê Vĩnh Hiệp cho biết, thực hiện chủ trương chuyển đổi, chế biến sâu nhằm nhằm nâng cao giá trị, tạo thương hiệu xuất khẩu nông sản, thời gian qua đơn vị đã xây dựng mạng lưới sản xuất cà phê bền vững theo các tiêu chuẩn thị trường quốc tế với sản lượng hàng năm trên 150 ngàn tấn.

Theo đó, để tham gia đề án thí điểm xây dựng vùng nguyên liệu nông - lâm sản đạt chuẩn phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu giai đoạn 2022-2025, Công ty Vĩnh Hiệp đã giúp bà con nông dân trồng cà phê cập nhật các tình huống diễn ra trên vùng nguyên liệu và góp phần giải quyết các vấn đề như: truy xuất nguồn gốc, chuyển giao kỹ thuật, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh…

Toàn tỉnh hiện có khoảng 46 ngàn ha cà phê sản xuất theo các tiêu chuẩn: VietGAP, 4C, Organic, UTZ, Rainforest Alliance…; khoảng 90 nhà máy, cơ sở chế biến với nhiều thương hiệu nổi tiếng như L’amant, Thu Hà, Thanh Thủy; 31 sản phẩm OCOP (chương trình mỗi xã một sản phẩm) từ cà phê...

Theo ông Y Nguyên Ênuôl - Chi cục trưởng Chi cục Phát triển nông thôn (PTNT), Sở Nông nghiệp (NN) và PTNT Gia Lai, để đạt mục tiêu này, ngành NN&PTNT tỉnh sẽ tiếp tục vận động người dân tái canh cà phê bằng các giống mới; xây dựng các chuỗi liên kết cà phê được chứng nhận đạt tiêu chuẩn, gắn với cấp mã vùng trồng và phát triển hệ thống điện tử truy xuất nguồn gốc.

Bên cạnh đó, tỉnh Gia Lai tiếp tục phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất, bảo quản, chế biến và thương mại sản phẩm cho các HTX và doanh nghiệp liên kết tiêu thụ sản phẩm. Đồng thời, tỉnh tiếp tục đề xuất Bộ NN&PTNT cho ý kiến xây dựng trung tâm logistics chuỗi cà phê, trung tâm chuyển đổi số trong nông nghiệp, tại Cụm Công nghiệp số 2 huyện Đak Đoa để phục vụ cho tiêu thụ sản phẩm.

“Trước mắt, tỉnh tập trung xây dựng các vùng sản xuất trái cây đặc sản gắn với du lịch nông nghiệp tại TP. Pleiku và các huyện: Đak Đoa, Mang Yang, Chư Prông, Chư Păh, Đức Cơ, Kbang. Đến năm 2030, phát triển diện tích cây ăn quả của tỉnh khoảng 90 ngàn ha; nhân rộng và phát triển mô hình vườn cây ăn quả gắn với du lịch nông nghiệp tại TP. Pleiku, thị xã An Khê, Ayun Pa và các huyện: Chư Prông, Ia Grai, Đak Đoa, Đak Pơ, Chư Păh, Mang Yang, Đức Cơ, Kbang, Ia Pa, Chư Pưh...” - ông Y Nguyên Ênuôl thông tin.

Xây dựng thương hiệu trọng tâm, trọng điểm

Ông Nguyễn Văn Luyến - Trưởng phòng NN&PTNT huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai cho biết, kể từ khi mặt hàng sầu riêng của Việt Nam được xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc, ngành chức năng của huyện đã tuyên truyền, hướng dẫn hộ dân, HTX, doanh nghiệp trên địa bàn nắm bắt các tiêu chuẩn sản xuất, các quy định và yêu cầu của đối tác.

Trên địa bàn huyện Chư Prông, tỉnh Gia Lai hiện có khoảng 1.200 ha sầu riêng, trong đó, diện tích kinh doanh khoảng 710 ha. Hiện đã có 8 mã số vùng trồng sầu riêng với diện tích khoảng 160 ha. Vừa qua, HTX Minh Phát Farms (thị trấn Chư Prông) và HTX Nông nghiệp xanh Krông Pắk (tỉnh Đắk Lắk) đã ký kết hợp tác xuất khẩu sầu riêng sang thị trường Trung Quốc. Đây là cơ hội để phát triển bền vững ngành hàng sầu riêng trên địa bàn.

Chuẩn bị lô hàng cà phê xuất khẩu chất lượng cao. Ảnh: Sơn Nam

Theo ông Lưu Trung Nghĩa - Giám đốc Sở NN&PTNT Gia Lai, đến nay, trên địa bàn tỉnh có gần 256 ngàn ha cây trồng các loại sản xuất theo hướng tiêu chuẩn: VietGAP, GlobalGAP, 4C, Organic, Rainforest Alliance, FLO (chiếm 41,5% trên tổng diện tích gieo trồng toàn tỉnh). Trong đó, có 58.554 ha cây trồng đã được cấp chứng nhận sản xuất theo các tiêu chuẩn, gồm các sản phẩm cà phê, hồ tiêu, chè, rau, củ, trái cây, lúa…

Đặc biệt, toàn tỉnh đã hình thành các vùng sản xuất có tính chất công nghệ cao, với tổng diện tích hơn 80 ngàn ha, tập trung vào các sản phẩm chính như: cà phê 30 ngàn ha, mía trên 34 ngàn ha, cây ăn quả trên 20 ngàn ha. Ngoài ra, còn có các loại cây trồng chủ lực giá trị khác. Có hơn 3 ngàn ha cây trồng ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm, kết hợp phân bón qua tưới.

Bên cạnh đó, tỉnh Gia Lai đã được cấp 227 mã số vùng trồng, với diện tích hơn 9.668 ha và 38 mã số cơ sở đóng gói, với tổng công suất đóng gói khoảng 1.500 - 1.700 tấn quả tươi/ngày, chủ yếu trái cây xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, Úc, New Zealand, Hoa Kỳ…

Riêng nhóm hàng nông sản chiếm khoảng 80% trong tổng kim ngạch xuất khẩu toàn tỉnh. Nhiều mặt hàng nông sản đã xuất khẩu sang 40 nước trên thế giới. Ngành NN&PTNT đã tích cực phối hợp kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư vào địa bàn nhằm tạo ra các chuỗi liên kết sản xuất tiêu thụ sản phẩm hiệu quả./.