Nhiều dự án đang triển khai

Dự án Nhà máy điện mặt trời Phú Thiện là 1 trong 5 dự án điện mặt trời được UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận chủ trương đầu tư vào tháng 6/2025 và đang được triển khai trên địa bàn tỉnh. Trong năm 2026, Công ty TNHH MTV Huệ Anh được yêu cầu hoàn thiện các hồ sơ thiết kế trình thẩm định, sớm hoàn thiện thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng, thủ tục về đất đai để khởi công dự án này trong quý I/2026, hoàn thành đưa vào vận hành trong quý IV/2027 theo đúng chủ trương đầu tư đã duyệt.

Song theo báo cáo mới đây của chủ đầu tư cho thấy, dự án đang gặp vướng mắc chủ yếu trong quá trình thỏa thuận đấu nối với Tổng công ty Điện lực miền Trung (EVNCPC). Theo đó, dự án chưa thống nhất được phương án đấu nối vào lưới điện quốc gia.

Điện gió còn nhiều dư địa phát triển tại tỉnh Gia Lai.

Sở Tài chính tỉnh Gia Lai nhận định, việc chậm thống nhất phương án đấu nối làm ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ triển khai các thủ tục tiếp theo của dự án như thu xếp vốn, ký kết hợp đồng mua bán điện, triển khai thi công. Điều này tiềm ẩn nguy cơ không đảm bảo tiến độ đưa dự án vào vận hành theo chủ trương đầu tư đã được phê duyệt.

Để tháo gỡ, Sở Tài chính tỉnh Gia Lai đề nghị Sở Công thương hỗ trợ doanh nghiệp làm việc với EVNCPC để rà soát, thống nhất phương án đấu nối của dự án trên cơ sở phù hợp với quy hoạch phát triển điện lực đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Trong khi đó, Dự án Nhà máy điện mặt trời KN Ialy - Gia Lai, Công ty cổ phần Điện mặt trời IALY Gia Lai được phê duyệt nhà đầu tư vào ngày 21/5/2021, điều chỉnh chủ trương đầu tư vào ngày 27/6/2025. Dự án có quy mô khá lớn khi có công suất 500 MW, tổng vốn đầu tư 9.559 tỷ đồng, được thực hiện trên diện tích 538 ha.

Ban đầu, dự án được phê duyệt khởi công trong quý II/2022, đưa vào vận hành 200 MWp vào đầu quý I/2024, 200 MWp tiếp theo trong quý III/2024 và 100 MWp còn lại vào quý IV/2025.

Song sau khi được gia hạn, chủ đầu tư được yêu cầu khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ thiết kế trình thẩm định, sớm hoàn thiện thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng, thủ tục về đất đai để khởi công trong quý I/2026, hoàn thành trong quý III/2028. Tuy nhiên, dự án mới hoàn thành tham vấn báo cáo đánh giá tác động môi trường trong tháng 4/2026.

Một dự án khác dù được phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 10/2020, sau nhiều lần gia hạn, hiện đang trong quá trình triển khai thi công là Dự án Thuỷ điện Vĩnh Sơn 4 do Công ty cổ phần Thuỷ điện Vĩnh Sơn 4 làm chủ đầu tư. Dự án được chốt hoàn thành dự kiến trong quý III/2027.

Đến nỗi lo mặt bằng

Chỉ trong quý I/2026, UBND tỉnh Gia Lai chấp thuận nhà đầu tư 13 dự án năng lượng tái tạo (gồm 4 dự án điện mặt trời, 9 dự án điện gió) với tổng vốn đầu tư gần 80.000 tỷ đồng. Các dự án này đều nằm tại khu vực phía Tây tỉnh Gia Lai.

Ngoại trừ Dự án Nhà máy điện gió Hòn Trâu - Giai đoạn 1 chậm nhất đến quý IV/2029 hoàn thành đi vào hoạt động, đa số các dự án này được yêu cầu khởi công trong quý II/2026, đưa vào vận hành trong quý II hoặc quý IV/2028.

Ngày 15/4/2026, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai có buổi làm việc với các nhà đầu tư đã được phê duyệt dự án trên địa bàn tỉnh thời gian qua.

Tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai yêu cầu các doanh nghiệp khẩn trương xây dựng kế hoạch chi tiết triển khai nội dung chủ trương đầu tư với lộ trình, thời gian cụ thể, phù hợp; đồng thời rà soát, thực hiện rút ngắn 1/4 thời gian triển khai các dự án.

Đồng thời, các doanh nghiệp phải đẩy nhanh tiến độ hoàn tất các hồ sơ, thủ tục để được phê duyệt, sớm khởi công dự án; tập trung nguồn lực, bố trí đầy đủ nhân lực, thiết bị, máy móc thi công để triển khai thi công xây dựng công trình.

“Tuyệt đối không được lợi dụng việc điều chỉnh ranh giới, điều chỉnh công suất để kéo dài thời gian thực hiện dự án; khẩn trương rà soát các vị trí, hạng mục đủ điều kiện thì tổ chức triển khai thi công” - ông Tuấn yêu cầu.

Theo tìm hiểu, yêu cầu này đến từ xuất phát từ mục tiêu tăng trưởng công nghiệp - xây dựng trong thời gian tới của tỉnh. Khi trong báo cáo gửi Thủ tướng vào ngày 17/4/2026, UBND tỉnh Gia Lai đề cập, tỉnh đang tập trung các dự án trọng điểm gồm Nhà máy điện gió Xã Trang giai đoạn 1 và 2 (2027); Nhà máy điện gió Vĩnh Thuận (2028); Nhà máy điện gió Vân Canh 1 (2028); Nhà máy điện gió Vân Canh 2 (2028); Nhà máy điện gió Hòn Trâu - Giai đoạn 1 (2029); Thủy điện Sê San 3 mở rộng (2030); Thủy điện Sê San 4 mở rộng (2030).

Riêng năm 2026, tỉnh Gia Lai đặt mục tiêu có 9 dự án đi vào hoạt động với tổng công suất 452 MW, tổng vốn đầu tư 19.809 tỷ đồng phát huy giá trị mới. Bao gồm 5 dự án nhà máy điện gió đã thi công hoàn thành (bao gồm Chơ Long, Yang Trung, Phát triển Miền Núi, Chế biến Tây Nguyên, la Pêch) với tổng công suất 382,5 MW.

2 nhà máy thủy điện với tổng công suất 30 MW gồm Vĩnh Sơn 4 và La Glea 2; 2 nhà máy điện mặt trời với tổng công suất 39 MW là Chư Ngọc - EVNLICOGI 16 - giai đoạn 2 và Krông Pa 2.

Đại diện một doanh nghiệp được phê duyệt dự án trong năm 2026 cho biết, sau khi được chấp thuận nhà đầu tư, hiện doanh nghiệp đang thực hiện thủ tục lập báo cáo nghiên cứu khả thi. Trước câu hỏi với yêu cầu rút ngắn tiến độ, liệu có áp lực cho doanh nghiệp hay không, đại diện doanh nghiệp ngần ngại vì “dự án chỉ đang ở bước đầu nên mình cũng chưa nói được gì”.

Trong khi đó, đại diện một doanh nghiệp có “thâm niên” kinh nghiệm và đã ký biên bản ghi nhớ đầu tư với UBND tỉnh Gia Lai trong lĩnh vực năng lượng tái tạo khẳng định, các dự án năng lượng tái tạo từ sau Quy hoạch điện VII điều chỉnh, nếu đã có mặt bằng thì thời gian triển khai thông thường chỉ mất trong vòng 6 tháng.

Tuy nhiên, đại diện doanh nghiệp cũng thừa nhận trở ngại và điều doanh nghiệp lo lắng nhất trong quá trình thực hiện là khâu giải phóng mặt bằng, bởi khi có mặt bằng sạch, nhà đầu tư mới triển khai thi công.

Thực tế mặt bằng không chỉ thách thức về phía doanh nghiệp mà còn bài toán nan giải đối với địa phương. Bởi trong thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Gia Lai xuất hiện thông tin liên quan đến việc mua bán, chuyển nhượng, gom đất tại một số khu vực nằm trong quy hoạch các dự án năng lượng đặc biệt là các khu vực quy hoạch dự án điện gió, điện mặt trời… đã gây khó khăn cho triển khai dự án theo quy hoạch.

Gỡ bài toán về mặt bằng, ông Phạm Anh Tuấn - Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai giao địa phương chịu trách nhiệm chính về tiến độ giải phóng mặt bằng, phục vụ thi công các dự án năng lượng tái tạo trên địa bàn. Đồng thời, Chủ tịch UBND các xã, phường phải trực tiếp chỉ đạo tháo gỡ các vướng mắc, phức tạp, kéo dài liên quan đến đất đai.

“Bí thư, Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh về kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn; lấy kết quả thực hiện nhiệm vụ làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu địa phương” - Chủ tịch tỉnh Gia Lai yêu cầu đối với các dự án năng lượng tái tạo.