Đà tăng trưởng tích cực vẫn được duy trì sang năm 2026

Ngày 15/5, tại Hà Nội, Ngân hàng Thế giới (WB) họp báo công bố báo cáo Cập nhật tình hình kinh tế Việt Nam - báo cáo được xuất bản hai lần mỗi năm, đánh giá những diễn biến kinh tế gần đây, triển vọng và các ưu tiên chính sách chọn lọc.

Trình bày báo cáo, bà Tehmina Khan - Chuyên gia Kinh tế trưởng của WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào cho biết, Việt Nam bước vào năm 2026 với vị thế vững vàng so với các nền kinh tế khác trong khối ASEAN. Cho dù gặp nhiều trở ngại về thương mại toàn cầu, tăng trưởng GDP vẫn lên đến 8,02% trong năm 2025 - cao nhất trong khối ASEAN.

Bà Tehmina Khan - Chuyên gia Kinh tế trưởng của WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào thông tin về báo cáo.

Đà tăng trưởng vẫn được duy trì sang năm 2026 nhờ đầu tư và xuất khẩu tăng mạnh, nền kinh tế trong nước duy trì được khả năng chống chịu, kết hợp với một chương trình cải cách toàn diện nhằm tái cơ cấu bộ máy quản lý nhà nước mạnh mẽ nhất kể từ thời kỳ Đổi mới.

Từ năm 2025 đến tháng 4/2026, các cấp có thẩm quyền đã ban hành trên 86 văn bản luật và 300 nghị định nhằm tối ưu hóa bộ máy quản lý nhà nước và xử lý những rào cản pháp luật nhằm thúc đẩy tăng trưởng dựa vào khu vực tư nhân, bên cạnh tiến trình hiện đại hóa các hệ thống thuế, hải quan, tư pháp, cơ chế giải thể doanh nghiệp và chuyển đổi số.

Định vị là một trung tâm chế biến chế tạo và thương mại toàn cầu, Việt Nam đang chủ động mở cửa thị trường vốn cho các nhà đầu tư trong nước và nước ngoài.

Tuy nhiên, những căng thẳng địa chính trị và xung đột tại Trung Đông cùng cú sốc dầu mỏ đã và đang làm gia tăng bất định, có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng và cũng làm bộc lộ những điểm còn hạn chế mang tính cơ cấu trong mô hình tăng trưởng của Việt Nam.

Một số chỉ số kinh tế chính của Việt Nam giai đoạn 2024 - 2028, theo thống kê và dự báo của WB.

Mặc dù những thách thức của kinh tế thế giới có thể làm giảm tốc độ tăng trưởng, nhưng WB đánh giá, triển vọng kinh tế Việt Nam năm 2026 vẫn khá tốt. Theo WB, tăng trưởng của Việt Nam dự kiến có thể giảm nhẹ trong năm 2026, nhưng vẫn cao ở mức 6,8%.

Bình luận về dự báo tăng trưởng này, ông Marco Hernandez - Quản lý Chương trình, Chính sách tài khóa và tăng trưởng, WB khu vực Đông Á - Thái Bình Dương cho rằng, 6,8% là mức tăng trưởng rất nhanh trong bối cảnh các nền kinh tế toàn cầu đang gặp rất nhiều khó khăn. Tăng trưởng của Việt Nam sẽ tiếp tục tăng, dự kiến ở mức 7,1% trong năm 2027 và 7,4% trong năm 2028, được thúc đẩy bởi cải cách và những kế hoạch đầu tư đã được công bố.

Theo WB, với giá năng lượng toàn cầu được dự báo duy trì ở mức cao trong cả năm, lạm phát bình quân năm 2026 của Việt Nam dự kiến ở mức 4,2%, sau đó giảm dần còn 3,8% trong năm 2027 và 3,5% trong năm 2028.

Xuất khẩu và đầu tư công là động lực quan trọng

Báo cáo của WB cũng chỉ ra rằng, dù triển vọng của Việt Nam vẫn vững chắc, nhưng rủi ro trong ngắn hạn còn ở mức cao. Sản xuất và xuất khẩu sẽ tiếp tục là động lực chính của tăng trưởng, song khả năng giữ lại nhiều hơn giá trị gia tăng trong nước, tăng cường liên kết giữa doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp trong nước, cũng như nâng cao năng suất lao động, sẽ là những yếu tố then chốt để duy trì đà phát triển trong trung hạn.

Nhìn từ trong nước, chính sách tài khóa mở rộng thông qua đẩy mạnh đầu tư công sẽ hỗ trợ cho tiêu dùng và đầu tư khu vực tư nhân. Với nợ công ở mức khoảng 34% GDP (năm 2025), Việt Nam vẫn còn dư địa tài khóa để tăng chi tiêu và hấp thụ các cú sốc. Triển vọng trong trung hạn cũng được củng cố bởi các cải cách cơ cấu và thị trường vốn sâu rộng, kết hợp với kế hoạch đầu tư công trị giá khoảng 320 tỷ USD.

Bà Mariam J. Sherman - Giám đốc WB phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào phát biểu tại họp báo.

Bà Mariam J. Sherman - Giám đốc WB phụ trách Việt Nam, Campuchia và Lào nhận định, tăng trưởng toàn cầu chững lại đang tạo thêm áp lực cho môi trường bên ngoài của Việt Nam, trong khi biến động giá dầu làm gia tăng các rủi ro theo chiều hướng bất lợi. Bên cạnh đó, những cú sốc khí hậu, sự thay đổi nhanh chóng của công nghệ, biến động nhân khẩu học và nhu cầu ngày càng lớn về cơ sở hạ tầng đang định hình lại nền tảng tăng trưởng dài hạn.

“Trong bối cảnh đó, Việt Nam cần tiếp tục củng cố quản lý kinh tế vĩ mô, đồng thời đẩy nhanh tiến trình cải cách. Thách thức cốt lõi là triển khai, bảo đảm nguồn lực và duy trì chương trình cải cách đầy tham vọng đang được thực hiện, trong khi vẫn kiểm soát tốt các rủi ro bên ngoài và những điểm dễ tổn thương trong nước, đồng thời khơi mở toàn bộ tiềm năng của khu vực kinh tế tư nhân để tạo ra nhiều việc làm chất lượng hơn” - bà Mariam J. Sherman khuyến nghị.

Chia sẻ thêm về động lực tăng trưởng chính của kinh tế Việt Nam 2026, TS. Nguyễn Xuân Thành - giảng viên cấp cao, Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, Đại học Fulbright Việt Nam cho rằng, hai động lực chính và quan trọng vẫn là xuất khẩu và đầu tư công.

Ông cho biết, mặc dù kinh tế thế giới tiếp tục biến động, sức mua tại nhiều thị trường lớn suy giảm, xuất khẩu của Việt Nam vẫn duy trì tăng trưởng tích cực nhờ lợi thế cạnh tranh của nhiều mặt hàng chủ lực. Đây đang là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế.

Bên cạnh đó, đầu tư công cũng được kỳ vọng trở thành động lực tăng trưởng lớn trong năm 2026, với kế hoạch vốn khoảng 1,1 triệu tỷ đồng. Tỷ lệ giải ngân 4 tháng đầu năm đạt hơn 14% và nếu cả năm đạt từ 95% kế hoạch trở lên sẽ tạo tác động lan tỏa mạnh tới tăng trưởng kinh tế.

Theo TS. Nguyễn Xuân Thành, vấn đề quan trọng hiện nay là duy trì ổn định hai động lực tăng trưởng là xuất khẩu và đầu tư công trong các quý còn lại của năm. Tuy nhiên, để đạt mục tiêu tăng trưởng bền vững, Việt Nam cần thúc đẩy thêm động lực còn khá yếu là sức mua trong nước và khu vực doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Điều này đòi hỏi các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phải tiếp tục được triển khai hiệu quả, từ cắt giảm điều kiện kinh doanh, ổn định chính sách thuế đến giúp doanh nghiệp thích ứng với các thay đổi chính sách. Đồng thời, tăng trưởng xuất khẩu cần đi cùng với ổn định việc làm và thu nhập của người lao động để duy trì sức mua của thị trường nội địa.

“Nếu giữ được hai động lực chính là xuất khẩu và đầu tư công, đồng thời cải thiện được sức mua trong nước gắn với khu vực doanh nghiệp vừa và nhỏ, triển vọng kinh tế Việt Nam sẽ tiếp tục tích cực” - TS. Nguyễn Xuân Thành nhấn mạnh./.