Diệt “giặc” lãng phí, tăng nguồn lực phát triển đất nước

Bài cuối: Chống lãng phí phải làm tốt được khâu thực hiện

Vân Hà
(TBTCO) - Trong bài viết “Chống lãng phí” (tháng 10/2024), Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh: “Công tác phòng, chống lãng phí đang đứng trước những yêu cầu, nhiệm vụ mới rất khẩn trương cấp bách”. Bài viết của Tổng Bí thư đã trở thành lời hiệu triệu để toàn Đảng, toàn dân tham gia vào công cuộc chống lãng phí.
aa
Bài 1: Chống lãng phí – Tạo nền móng vững chắc đưa đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới
Bài 2: Lãng phí kéo lùi sự phát triển của đất nước
Bài 3: Khơi thông các “điểm nghẽn”, chấm dứt lãng phí trong sử dụng tài sản công
Bài cuối: Chống lãng phí phải làm tốt được khâu thực hiện

Lời hiệu triệu để toàn Đảng, toàn dân cùng chống lãng phí

Bên cạnh việc chỉ ra thực trạng lãng phí hiện nay, Tổng Bí thư Tô Lâm đã đưa ra 4 giải pháp trọng tâm để phòng, chống lãng phí. Trong đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh đến việc cần thống nhất nhận thức đấu tranh phòng, chống lãng phí; tập trung hoàn thiện và tổ chức triển khai có hiệu quả thể chế phòng, chống lãng phí; giải quyết triệt để các nguyên nhân dẫn đến lãng phí tài sản công (TSC), tài nguyên thiên nhiên, nguồn lực chăm lo nhân dân và phát triển đất nước; xây dựng văn hóa phòng, chống lãng phí…

Bài viết của Tổng Bí thư đã trở thành lời hiệu triệu để toàn Đảng, toàn dân tham gia vào công cuộc chống lãng phí. Một minh chứng rõ ràng nhất là tại cuộc họp Thường trực Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực ngày 30/10/2024, Thường trực Ban chỉ đạo đã công bố Quyết định số 191-QĐ/TW về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, chế độ làm việc, quan hệ công tác của Ban Chỉ đạo, trong đó đã bổ sung cho Ban Chỉ đạo nhiệm vụ phòng, chống lãng phí với trọng tâm là phòng, chống lãng phí trong quản lý, sử dụng tài chính công, TSC. Việc kịp thời bổ sung chức năng, nhiệm vụ về phòng, chống lãng phí này đã được cán bộ, đảng viên, người dân đánh giá là rất đúng và rất trúng.

Thực hiện các chỉ đạo của Tổng Bí thư, ngày 1/12/2024, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã ký Công điện số 125/CĐ-TTG yêu cầu các bộ, ngành, địa phương đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP).

Tại Công điện, Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tăng cường THTK, CLP trên các lĩnh vực, trong đó tập trung vào một số lĩnh vực: Quản lý ngân sách; quản lý, sử dụng vốn đầu tư công; quản lý tài nguyên, khoáng sản, đất đai; quản lý vốn, tài sản nhà nước đầu tư tại doanh nghiệp; tổ chức bộ máy, quản lý lao động, thời gian lao động.

Về quản lý, sử dụng TSC, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương rà soát lại toàn bộ TSC, trụ sở làm việc không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích để quyết định xử lý theo thẩm quyền hoặc để báo cáo cấp có thẩm quyền quyết định xử lý theo quy định, không để lãng phí, thất thoát tài sản của Nhà nước. Đồng thời, các bộ, ngành, địa phương thực hiện nghiêm việc tổng kiểm kê TSC và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý theo Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt…

Bối cảnh mới, chống lãng phí cần sự quyết tâm trong thực hiện

Lãng phí không phải bây giờ mới xuất hiện, trên thực tế, ở nước nào, thời nào cũng có. Tại nước ta, lãng phí năm nào cũng được Quốc hội đưa ra bàn thảo và tìm giải pháp để khắc phục, nhưng kết quả vẫn chưa được như kỳ vọng, nguyên nhân được chỉ ra là do chúng ta đang còn yếu ở khâu thực hiện.

Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng cũng đã từng nói: "Rằng hay thì thật là hay, nhưng xem ra thực hiện còn gay trăm bề” khi nhận xét về khâu tổ chức thực hiện. Bởi khi thực hiện mới đụng chạm vào quyền lợi, lợi ích, mới phát sinh nhiều vấn đề mà nếu không có sự đồng lòng, quyết tâm thì không thể thành công.

Do đó, theo PGS.TS Lê Văn Cường - Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, giải pháp chống lãng phí đã được đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đưa ra, việc chúng ta cần làm bây giờ là phải làm sao thực hiện cho tốt. Ông đưa ra dẫn chứng, sở dĩ cuộc đấu tranh chống tham nhũng đạt được kết quả cao là vì nhận được 93% người dân đồng tình và ủng hộ, bên cạnh đó là sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị. Do đó, muốn cuộc đấu tranh chống lãng phí cũng đạt hiệu quả cao thì chúng ta cũng phải làm tốt như cuộc đấu tranh chống tham nhũng và còn hơn thế nữa. “Để làm tốt khâu thực hiện thì không có biện pháp nào tốt hơn là biến việc chống lãng phí thành nhận thức và ý thức, trách nhiệm của từng cán bộ, đảng viên và người dân” - PGS.TS Lê Văn Cường nhấn mạnh.

Đồng thời, ông Cường cũng đưa ra nhận định về yếu tố con người trong công cuộc chống lãng phí mà cụ thể là quyết tâm chính trị và nêu gương của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị. Theo ông Cường, đây chính là sự đột phá trong chống lãng phí hiện nay. “Lãng phí đã được chỉ ra rồi, các bộ, ban, ngành, từng cán bộ, người dân đã nhận thức được rồi, do đó, nếu người đứng đầu có quyết tâm thực hiện sẽ yêu cầu rà soát có bao nhiêu dự án, công trình, bao nhiêu vấn đề về lãng phí và đưa ra chỉ đạo, việc lãng phí sẽ được khắc phục ngay” - ông Cường cho biết.

Cuối cùng theo ông Cường, lãng phí không chỉ xuất hiện tại các cơ quan, đơn vị mà nó xuất hiện xung quanh cuộc sống hàng ngày. Do đó, rất cần phát huy vai trò của nhân dân trong việc giám sát các hoạt động về chống lãng phí hàng ngày, hàng giờ.

Đồng tình với quan điểm này, chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Minh Phong cũng cho rằng, để công cuộc chống lãng phí đi đến thành công, các cơ quan, tổ chức, đơn vị cần thường xuyên phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu của người đứng đầu trong THTK, CLP. Ông Phong dẫn giải, Bác Hồ đã từng nói: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền”. Không gì có sức lan tỏa mạnh mẽ bằng những việc làm cụ thể của những con người cụ thể sống xung quanh chúng ta mà hàng ngày chúng ta tận mắt chứng kiến, tiếp xúc từ đó học tập và noi theo.

Phát huy vai trò gương mẫu, đi đầu của của cán bộ lãnh đạo trong THTK, CLP, theo ông Phong, còn cần kết hợp chặt chẽ giữa sự phấn đấu, rèn luyện của bản thân từng cán bộ lãnh đạo với sự giúp đỡ, kiểm tra, giám sát của tổ chức đảng, chính quyền, đoàn thể và quần chúng. Bên cạnh đó, mỗi cán bộ lãnh đạo, nhất là người đứng đầu phải là người tiên phong, gương mẫu thực hiện tốt quy chế dân chủ trong hoạt động của cơ quan và dân chủ tại cơ sở theo phương châm: “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát và dân thụ thưởng”; xây dựng môi trường tập thể lành mạnh, có kỷ cương, kỷ luật và sự đoàn kết, thống nhất cao, trên dưới một lòng, chung sức xây dựng cơ quan, đơn vị vững mạnh.

Ngoài ra, theo TS. Nguyễn Minh Phong, trách nhiệm của người đứng đầu đơn vị cũng phải được đặt lên hàng đầu. Vì người đứng đầu không tham ô, không lãng phí thì cơ quan, đơn vị đó có hoạt động rất tốt. Nhưng ngược lại, nếu người đứng đầu “có vấn đề” và theo kiểu “cua cậy càng, cá cậy vây” thì lãng phí và tham nhũng tất yếu sẽ xảy ra. Do đó, phòng, chống lãng phí trong bối cảnh mới rất cần người đứng đầu có quyết tâm chính trị trong hành động và phải có trách nhiệm với đơn vị, với Đảng và Nhà nước.

Đề xuất giải pháp để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí đi vào thực chất

Trong năm 2023, Bộ Tài chính được Chính phủ giao trách nhiệm chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan và các địa phương rà soát, đề xuất sửa đổi Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí và phải hoàn thành trong thời gian sớm nhất.

Bộ Tài chính đã đề xuất 5 nhóm chính sách thực hiện, trong đó có việc hoàn thiện các quy định về phạm vi điều chỉnh của Luật nhằm xác định rõ mối quan hệ giữa luật này và các luật chuyên ngành; hoàn thiện các quy định về khái niệm “tiết kiệm”, “lãng phí”; hoàn thiện các quy định để tạo cơ chế khuyến khích các cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hành tiết kiệm; hoàn thiện các quy định về xử lý đối với tổ chức cá nhân có hành vi vi phạm - tập trung xử lý trách nhiệm người đứng đầu và bổ sung quy định các trường hợp miễn trừ việc xử lý đối với cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung.

Vân Hà

Đọc thêm

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Tính đến ngày 16/11/2026, cả nước đã hoàn thành xử lý, khai thác 25.491 cơ sở nhà, đất dôi dư tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Hiện còn 7.245 cơ sở tiếp tục được đôn đốc giải quyết, tập trung chủ yếu ở khối địa phương.
Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) hướng tới quản lý thống nhất nguồn lực ngân sách và đầu tư công, đồng thời phân cấp rõ, đơn giản thủ tục và nâng trách nhiệm. Cải cách này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực công, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

(TBTCO) - Chính phủ giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg, có hiệu lực ngày 11/11/2026.
Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Danh mục bao gồm 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực như hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội.
Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

(TBTCO) - Cùng phải giải quyết khối lượng lớn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng tiến độ giữa các địa phương đang có sự chênh lệch đáng kể. Có nơi phải xử lý hàng nghìn cơ sở nhưng đã hoàn thành gần hết, trong khi một số địa phương vẫn còn lượng lớn cơ sở chưa được xử lý. Thực tế này cho thấy, bên cạnh những vướng mắc về hồ sơ, pháp lý và phương án sử dụng, sự chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả thực hiện.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

(TBTCO) - Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không giữ được các cân đối vĩ mô sẽ làm xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực. Chính phủ xác định tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền và lợi ích của doanh nghiệp, để họ yên tâm đầu tư.
Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

(TBTCO) - Trao đổi tại Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, dự báo dòng tiền và vai trò của giám đốc tài chính trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều