Trong số các blue-chips định hướng thị trường tuần qua, cổ phiếu ngân hàng là nòng cốt. Không chỉ liên quan đến câu chuyện tăng giá, cổ phiếu ngân hàng còn giúp thị trường duy trì thanh khoản ổn định.

Nhóm cổ phiếu ngân hàng thật sự có một tuần giao dịch rất thành công khi tất cả đều tăng giá và nhiều cổ phiếu lọt vào nhóm tăng mạnh nhất thị trường. Điển hình là BID tăng 14,9%, CTG tăng 13,3%, SHB tăng 11,3%, MBB tăng 7,5%, VCB tăng 5,2%, STB tăng 5,8%, HDB tăng 5,4%.

Những cổ phiếu chính thức thiết lập được đỉnh cao mới trong lịch sử niêm yết là BID, MBB, CTG, ACB, VCB. Trong khi đó nhiều cổ phiếu trụ lớn khác lại không thật sự mạnh. Ví dụ VIC sụt giảm 3,7% trong tuần qua, VNM tăng nhẹ 2,9%, MSN giảm 2,2%, PLX giảm 1,2%, SAB tăng nhẹ 3,7%, VRE giảm 6,3%.

Hiện tượng tăng nhanh ở nhóm cổ phiếu ngân hàng xuất phát từ kỳ vọng kết quả kinh doanh cũng như niềm tin vào nhóm cổ phiếu này đủ khả năng dẫn dắt thị trường. Quả thực dòng tiền chạy vào các mã ngân hàng đã tăng đột biến trong tuần qua là cực lớn. Tiêu biểu là giao dịch tại VCB (1.214,6 tỷ đồng), CTG (1.712,2 tỷ đồng), BID (488,1 tỷ đồng), MBB (1.193,1 tỷ đồng), STB (1.298,4 tỷ đồng), HDB (711,3 tỷ đồng), VPB (1.382,8 tỷ đồng)…

Tuần qua tổng giá trị giao dịch toàn thị trường cổ phiếu vào khoảng 44.900 tỷ đồng thì các cổ phiếu ngân hàng chiếm gần một phần ba. Tỷ trọng này đã bị giảm xuống một chút ngày cuối tuần do các quỹ ETF giao dịch mạnh ở nhiều cổ phiếu khác mà ít giao dịch tại các cổ phiếu ngân hàng. Dù vậy, từ dòng tiền cho tới biến động giá đều thể hiện điểm nhấn của nhóm cổ phiếu này.

Nhìn rộng hơn, kể từ đầu năm 2018 đến nay, mức tăng giá của các cổ phiếu ngân hàng cũng cực kỳ ấn tượng và luôn nằm trong nhóm dẫn đầu thị trường. Thống kê trên cả hai sàn, từ đầu năm có 42 cổ phiếu tăng trên 30% thì ngoài những mã đầu cơ nhỏ, rất hiếm blue-chips đạt được mức tăng như vậy và cổ phiếu ngân hàng gần như là đông nhất.

Cụ thể, SHB tăng 50,87%, ACB tăng 30,23%, BID tăng 67,84%, CTG tăng 51,65%, MBB tăng 44,78%, VCB tăng 37,57%. Đó là chưa kể trong năm 2017 và nhất là quý 4 năm ngoái, các cổ phiếu ngân hàng cũng tăng rất nhiều. Nếu nhìn nhận yếu tố kết quả kinh doanh tạo nên kỳ vọng lớn đến như vậy thì mức tăng giá nói trên đang biến cổ phiếu ngân hàng thành một trào lưu đầu cơ.

Thật vậy, đợt tăng giá mạnh của cổ phiếu ngân hàng đang diễn ra có đủ các tính chất của một trào lưu đầu cơ ngắn hạn. Đó là một câu chuyện làm nền tảng (kỳ vọng kết quả kinh doanh tốt), một dòng tiền lớn (thanh khoản cực cao hàng ngày), một tốc độ tăng giá chóng mặt (giai đoạn có tỷ lệ lợi nhuận lớn nhất trong lịch sử của các mã ngân hàng và nhóm blue-chips), một mối quan tâm nổi bật (khắp nơi đều nói đến cổ phiếu ngân hàng, từ truyền thông cho tới các phân tích của công ty tư vấn).

Yếu tố hỗ trợ quan trọng nhất đối với các cổ phiếu ngân hàng hiện tại vẫn xoay quanh khả năng xử lý nợ xấu, tăng trưởng lợi nhuận và những tin đồn liên quan đến khả năng bán vốn cho đối tác chiến lược nước ngoài. Các thông tin này không mới nhưng được quan tâm ở mức độ khác nhau trong từng thời điểm. Khi cổ phiếu được đầu cơ tăng giá liên tục, nhà đầu tư thường đi tìm nguyên nhân để lý giải và nến không có thông tin gì mới, các tin cũ sẽ được quan tâm trở lại.

Việc cổ phiếu tăng giá bao nhiêu là phù hợp với các kỳ vọng cơ bản luôn là điều bất định nhất. Giá cổ phiếu tăng tùy thuộc vào kỳ vọng của nhà đầu tư mà không phải lúc nào cũng định lượng một cách chính xác. Chẳng hạn VCB hiện tại có chỉ số P/E vào khoảng 29 lần, BID khoảng 21 lần, CTG trên 18 lần. STB khoảng 25 lần nhưng nhà đầu tư cho rằng tỷ lệ này sẽ giảm xuống sau khi kết quả kinh doanh quý 1/2018 được công bố.

Nói cách khác, đà tăng giá hiện tại của các cổ phiếu ngân hàng đang phản ánh trước các kỳ vọng thay đổi cơ bản trong quý 1/2018. Khi nhiều nhà đầu tư cùng kỳ vọng một hướng như nhau, dòng tiền sẽ tăng lên và trở thành một xu hướng mạnh mẽ. Tuy nhiên, đó chính là thời điểm mà tính đầu cơ lấn át các yếu tố cơ bản hợp lý.

Trọng Nghĩa