Hoàn thiện nền tảng, gia tăng sức hút đầu tư

Rạng sáng ngày 8/4/2026 (giờ Hà Nội), FTSE Russell đã công bố kết quả rà soát giữa kỳ trong khuôn khổ kỳ đánh giá phân loại thị trường tháng 3/2026. Theo đó, tổ chức này tiếp tục xác nhận lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp như đã công bố vào tháng 10/2025.

Thông báo lần này ghi nhận những tiến triển rõ nét của thị trường Việt Nam, đặc biệt trong việc cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài - một trong những tiêu chí then chốt trong bộ tiêu chí phân loại thị trường của FTSE Russell.

Việc ban hành Thông tư số 08/2026/TT-BTC được đánh giá là bước đi quan trọng, thiết lập khuôn khổ pháp lý cho phép nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường thông qua các công ty chứng khoán toàn cầu. Đồng thời, quy định này cũng góp phần tháo gỡ nút thắt liên quan đến cơ chế không yêu cầu ký quỹ trước giao dịch (non-prefunding) - vấn đề từng là rào cản lớn đối với dòng vốn ngoại.

Việc nâng hạng có ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hình ảnh và mức độ tín nhiệm của thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: An Thư

Trên cơ sở đó, Hội đồng Quản trị Chỉ số của FTSE Russell xác nhận, việc đưa cổ phiếu Việt Nam vào các rổ chỉ số toàn cầu sẽ chính thức bắt đầu từ ngày 21/9/2026. Quá trình này sẽ diễn ra theo lộ trình kéo dài một năm, dự kiến hoàn tất vào tháng 9/2027 nhằm đảm bảo sự ổn định và khả năng hấp thụ của thị trường.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam diễn ra theo đúng kế hoạch là kết quả của sự chỉ đạo sát sao của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tài chính; sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành liên quan; sự đồng hành, nỗ lực của các Sở Giao dịch chứng khoán, Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC), các thành viên thị trường và các tổ chức quốc tế.

Theo ông Phạm Lưu Hưng - Kinh tế trưởng, Giám đốc Trung tâm Phân tích và Tư vấn Đầu tư của SSI Research, diễn biến nâng hạng về cơ bản phù hợp với các dự báo trước đó, đặc biệt là về quy mô dòng vốn và cách thức triển khai. Ông Hưng cho biết, theo ước tính, dòng vốn ngoại có thể đạt 1,5 - 1,67 tỷ USD trong toàn bộ lộ trình nâng hạng. Tuy nhiên, điểm đáng lưu ý là dòng vốn này sẽ không đổ vào cùng một thời điểm, mà được phân bổ theo nhiều giai đoạn.

“Việc phân bổ theo từng giai đoạn giúp hạn chế tác động đột ngột lên thanh khoản và giá cổ phiếu, đồng thời tạo điều kiện để thị trường có thời gian thích nghi với dòng vốn mới” - ông Hưng phân tích.

So với các dự báo trước đó, sự khác biệt chủ yếu nằm ở nhịp độ và số lượng các đợt triển khai, trong khi quy mô tổng thể của dòng vốn không thay đổi đáng kể. Danh sách cổ phiếu dự kiến được đưa vào rổ chỉ số của FTSE Russell cũng đã được công bố sơ bộ, với hơn 30 mã, dựa trên dữ liệu chốt tại ngày 31/12/2025. Đây được xem là bước ngoặt quan trọng, mở ra cơ hội tiếp cận vốn, không chỉ bao gồm dòng vốn thụ động từ các quỹ ETF, mà còn cả dòng vốn chủ động từ các tổ chức tài chính toàn cầu.

Đáng chú ý, các ước tính hiện tại chủ yếu tập trung vào dòng vốn thụ động, trong khi dòng vốn chủ động thường có quy mô lớn và linh hoạt hơn. Điều này cho thấy, dư địa thu hút vốn ngoại của thị trường Việt Nam còn rất lớn.

Bước đệm hướng tới chuẩn cao hơn

Trao đổi với phóng viên, ông Trương Hiền Phương - Giám đốc cấp cao Công ty Chứng khoán KIS Việt Nam cho rằng, việc được nâng hạng bởi FTSE Russell là thông tin tích cực mà thị trường đã chờ đợi từ lâu, đồng thời là cú hích quan trọng đối với dòng vốn ngoại. Theo ông, khi chính thức được đưa vào bộ chỉ số của thị trường mới nổi, các quỹ đầu tư theo chỉ số sẽ bắt đầu giải ngân vào thị trường chứng khoán Việt Nam, qua đó kích hoạt làn sóng vốn mới trong thời gian tới.

“Quy mô của các quỹ đầu tư tại thị trường mới nổi lớn hơn rất nhiều so với thị trường cận biên. Nếu như ở thị trường cận biên, quy mô quỹ phổ biến chỉ vài chục triệu USD, thì ở thị trường mới nổi, con số này thường từ vài trăm triệu USD đến vài tỷ USD” - ông Phương nhấn mạnh.

Không chỉ dừng lại ở tác động dòng vốn, việc nâng hạng còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc cải thiện hình ảnh và mức độ tín nhiệm của thị trường chứng khoán Việt Nam trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Đáng chú ý, sự kiện này được kỳ vọng tạo hiệu ứng lan tỏa sang MSCI - tổ chức xếp hạng thị trường có tiêu chí khắt khe hơn.

Theo các chuyên gia, Việt Nam hiện đã đáp ứng 60 - 70% các tiêu chí của MSCI. Khi các rào cản về hạ tầng và khả năng tiếp cận thị trường từng bước được tháo gỡ, cơ sở để MSCI xem xét lại phân loại thị trường Việt Nam sẽ dần được củng cố. Theo đó, trong giai đoạn 2026 - 2027, khả năng Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng của MSCI được đánh giá ở mức tương đối cao.