Hầu hết các quan chức Fed đều ủng hộ khả năng tăng lãi suất
(TBTCO) - Cuộc chiến ở Trung Đông và sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo đã định hình lại triển vọng lãi suất trước thềm cuộc chuyển giao lãnh đạo tại Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).
Cú sốc năng lượng có thể kìm hãm tăng trưởng và đẩy lạm phát châu Á tăng mạnh
Theo một nghiên cứu mới của Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), cú sốc năng lượng do xung đột tại Trung Đông có thể khiến tăng trưởng kinh tế của khu vực châu Á và Thái Bình Dương đang phát triển giảm tới 1,3 điểm phần trăm trong giai đoạn 2026 - 2027 và làm tăng lạm phát thêm 3,2 điểm phần trăm nếu gián đoạn trên thị trường năng lượng kéo dài hơn một năm.
3 kịch bản rủi ro
Báo cáo tóm tắt của ADB đưa ra 3 kịch bản rủi ro từ cú sốc năng lượng từ xung đột Trung Đông, cho thấy tác động đối với các nền kinh tế đang phát triển trong khu vực sẽ phụ thuộc chủ yếu vào thời gian gián đoạn.
Trong trường hợp xung đột diễn ra trong thời gian ngắn, áp lực giá năng lượng sẽ giảm tương đối nhanh. Ngược lại, nếu gián đoạn kéo dài, tác động đến tăng trưởng và lạm phát sẽ lớn hơn và dai dẳng hơn.
 |
| Nếu gián đoạn kéo dài đến cuối tháng 9/2026, giá dầu tăng lên tới 130 USD trong quý II và 120 USD trong quý III/2026. Ảnh minh họa |
Kịch bản 1: Gián đoạn kéo dài đến cuối tháng 6/2026. Trong kịch bản này, giá dầu tăng tới mức trung bình 105 USD trong quý, trước khi quay về mức trước xung đột vào quý III/2026, giá khí đốt tăng trong quý II. Tác động tới GDP: giảm 0,3 điểm phần trăm, trong khi tác động tới lạm phát: tăng 0,6 điểm phần trăm.
| Theo báo cáo, xung đột Trung Đông tác động đến các nền kinh tế ở châu Á và Thái Bình Dương thông qua giá năng lượng tăng cao, gián đoạn chuỗi cung ứng và thương mại, cũng như điều kiện tài chính bị thắt chặt. Du lịch và kiều hối cũng có thể bị ảnh hưởng. |
Kịch bản 2: Gián đoạn kéo dài đến cuối tháng 9/2026. Ở kịch bản này, giá dầu tăng lên tới 130 USD trong quý II và 120 USD trong quý III/2026, trước khi quay về mức trước xung đột vào quý IV/2026. Giá khí đốt tăng mạnh hơn so với Kịch bản 1, tương ứng với mức tăng giả định của giá dầu. Tác động tới GDP: giảm 0,7 điểm phần trăm, tác động tới lạm phát: tăng 1,2 điểm phần trăm.
Kịch bản 3: Gián đoạn nghiêm trọng kéo dài đến cuối tháng 2/2027. Trong kịch bản này, giá dầu tăng vọt lên trên 155 USD trong quý II/2026, giảm chậm dần xuống khoảng 140 USD trong thời gian từ quý III/2026 đến quý I/2027, sau đó quay về mức trước xung đột. Giá khí đốt tăng mạnh hơn, tiệm cận các mức sau khi Nga đưa quân vào Ukraine. Tác động tới GDP: giảm 1,3 điểm phần trăm. Tác động tới lạm phát: tăng 3,2 điểm phần trăm
Theo ADB, những tác động tiêu cực tới tăng trưởng sẽ nghiêm trọng nhất đối với các nền kinh tế đang phát triển ở Đông Nam Á và Thái Bình Dương, trong khi lạm phát tăng cao nhất tại các nền kinh tế Nam Á.
Các kịch bản này phản ánh mức độ bất định cao về diễn biến của xung đột và các gián đoạn liên quan, do đó cần được xem xét một cách thận trọng. Bên cạnh giá năng lượng tăng cao, các kịch bản cũng tính đến sự gián đoạn rộng hơn của chuỗi cung ứng và việc thắt chặt các điều kiện tài chính toàn cầu.
4 khuyến nghị chính sách then chốt
Trước việc gián đoạn kéo dài do xung đột tại Trung Đông có thể kìm hãm tăng trưởng và gia tăng lạm phát, báo cáo của ADB đưa ra 4 khuyến nghị về chính sách then chốt với Chính phủ các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á và Thái Bình Dương.
Theo đó, các chính sách nên tập trung vào ổn định thay vì kìm hãm tín hiệu giá. Việc cho phép giá năng lượng cao hơn được phản ánh - ít nhất một phần - vào thị trường có thể khuyến khích tiết kiệm năng lượng, chuyển đổi nhiên liệu và đầu tư vào các nguồn năng lượng thay thế. Các biện pháp kiểm soát giá diện rộng hoặc trợ cấp đại trà có nguy cơ làm sai lệch động lực, trì hoãn điều chỉnh và phân bổ nguồn lực kém hiệu quả.
Bên cạnh đó, cần hỗ trợ tài khóa, khi cần thiết, cần được thiết kế có trọng tâm và có thời hạn. Ưu tiên nên dành cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương và các ngành chịu tác động nặng nề nhất. Các biện pháp được thiết kế tốt có thể giảm thiểu tác động xã hội của việc giá cả tăng cao, đồng thời kiểm soát chi phí tài khóa và duy trì động lực thích ứng với cú sốc.
Đồng thời, các ngân hàng trung ương cần tập trung vào việc hạn chế biến động thị trường quá mức, trong khi theo dõi chặt chẽ kỳ vọng lạm phát. Ưu tiên là cung cấp hỗ trợ thanh khoản có trọng tâm nhằm duy trì hoạt động thị trường một cách trật tự. Việc thắt chặt chính sách quá mức có nguy cơ làm trầm trọng thêm áp lực suy giảm tăng trưởng và gia tăng biến động tài chính. Mặc dù có thể cần thắt chặt ở mức độ nhất định, việc neo giữ kỳ vọng lạm phát thông qua truyền thông hiệu quả của ngân hàng trung ương vẫn là yếu tố then chốt.
Cuối cùng, các chính phủ cần kiểm soát nhu cầu năng lượng khi có thể. Các biện pháp thực tiễn bao gồm quy định bắt buộc về mức nhiệt độ nhằm hạn chế sử dụng điều hòa, cắt giảm chiếu sáng không thiết yếu, triển khai các chiến dịch tiết kiệm điện trong giờ cao điểm, cũng như khuyến khích làm việc từ xa hoặc bố trí lịch làm việc linh hoạt. Việc khuyến khích sử dụng phương tiện công cộng và tổ chức ngày không sử dụng xe cá nhân tại khu vực đô thị trong các dịp nghỉ lễ cũng có thể góp phần giảm tiêu thụ nhiên liệu giao thông.
| Ông Albert Park - Chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB nhận định: “Gián đoạn năng lượng kéo dài có thể buộc các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á và Thái Bình Dương phải đối mặt với sự đánh đổi khó khăn giữa tăng trưởng yếu hơn và lạm phát cao hơn. Các chính phủ cần tập trung kiềm chế căng thẳng thị trường và bảo vệ các nhóm dễ tổn thương nhất, đồng thời triển khai các chính sách nhằm tăng cường khả năng chống chịu trong dài hạn”. |
Bài liên quan
Dành cho bạn
Đọc thêm
Kinh tế Nhật Bản tăng tốc trong quý đầu tiên, củng cố khả năng tăng lãi suất
(TBTCO) - Nền kinh tế Nhật Bản tăng tốc nhanh hơn nhiều so với dự kiến vào đầu năm, củng cố lập luận về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tiếp tục tăng lãi suất, mặc dù triển vọng vẫn không chắc chắn do xung đột ở Trung Đông.
Honda ghi nhận khoản lỗ đầu tiên trong lịch sử sau khi rút khỏi mảng xe điện
(TBTCO) - Honda Motor - hãng sản xuất ô tô Nhật Bản đã ghi nhận khoản lỗ đầu tiên kể từ năm 1957 do chịu thiệt hại hàng tỷ đô la từ việc thu hẹp kế hoạch sản xuất xe điện.
Tân Chủ tịch Kevin Warsh và phép thử với tính độc lập của Fed
(TBTCO) - Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn ông Kevin Warsh làm chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang (Fed) với tỷ lệ phiếu 54-45, đây là tỷ lệ phê chuẩn sít sao nhất từ trước đến nay, tạo nên cuộc chuyển giao lãnh đạo gây tranh cãi nhất tại ngân hàng trung ương Mỹ trong nhiều thập kỷ và là một phép thử đối với tính độc lập chính trị của tổ chức này.
Thặng dư ngân sách tháng Tư của Mỹ giảm do thu thuế thấp hơn
(TBTCO) - Tháng Tư, tháng quan trọng đối với doanh thu liên bang của nước Mỹ, đã chứng kiến thặng dư ngân sách giảm sút do thu thuế cá nhân và doanh nghiệp giảm sau khi Tổng thống Donald Trump ban hành luật cắt giảm thuế.
Úc dự kiến sẽ siết chặt các ưu đãi thuế cho nhà đầu tư bất động sản
(TBTCO) - Chính phủ Úc dự kiến sẽ siết chặt các ưu đãi thuế cho các nhà đầu tư bất động sản nhằm thúc đẩy nguồn cung nhà ở và giúp kiềm chế thâm hụt ngân sách.
ADB khởi động gói đầu tư 70 tỷ USD kết nối lưới điện và mạng số châu Á - Thái Bình Dương
(TBTCO) - Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) cho biết sẽ hỗ trợ 70 tỷ USD cho các sáng kiến mới về hạ tầng năng lượng và hạ tầng số đến năm 2035, nhằm kết nối các lưới điện, mở rộng thương mại điện xuyên biên giới và cải thiện khả năng tiếp cận băng thông rộng trên toàn khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Các ngân hàng trung ương tăng mua vàng dự trữ, vì sao?
(TBTCO) - Trong quý đầu tiên của năm 2026, nhiều ngân hàng trung ương đã tăng lượng dự trữ vàng với tốc độ nhanh nhất so với cùng kỳ, do giá vàng giảm mạnh đã khuyến khích làn sóng mua vào, bù đắp hoàn toàn cho lượng bán ra của một số ít tổ chức.
