Trong quý đầu tiên, nền kinh tế Nhật Bản tăng trưởng 2,1% so với cùng kỳ năm trước. Ảnh TL

Theo số liệu sơ bộ của chính phủ Nhật Bản công bố hôm thứ Ba, tổng sản phẩm quốc nội thực tế (GDP) đã tăng 0,5% trong quý I/2026 so với quý trước và tăng 2,1% so với cùng kỳ năm trước.

Con số này vượt dự báo của các nhà kinh tế là 1,7% và đánh dấu sự tăng tốc so với tốc độ tăng trưởng 0,8% đã được điều chỉnh giảm trong quý trước. Tiêu dùng tư nhân và thương mại mạnh mẽ hơn dự kiến ​​đã góp phần thúc đẩy sự tăng tốc này.

Kết quả khả quan này có thể sẽ làm tăng hy vọng về việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) sớm tăng lãi suất, khi cuộc xung đột kéo dài ở Trung Đông khiến giá dầu duy trì ở mức cao, làm dấy lên lo ngại rằng lạm phát trong nước sẽ tăng quá nhanh và quá mạnh.

Nhiều nhà kinh tế và nhà đầu tư dự đoán ngân hàng trung ương sẽ nâng lãi suất chính sách lên 1,0% từ mức 0,75% tại cuộc họp tiếp theo vào tháng 6, bất chấp rủi ro áp lực giá cả có thể kìm hãm chi tiêu hộ gia đình và thu hẹp biên lợi nhuận của doanh nghiệp, làm chậm hoạt động kinh tế.

Điều này khiến ngân hàng trung ương rơi vào tình thế khó xử. Giữ lãi suất ổn định để bảo vệ nền kinh tế có thể làm suy yếu thêm đồng nội tệ và đẩy nhanh lạm phát. Mặt khác, việc tăng lãi suất mạnh hơn để kiểm soát chi phí và bảo vệ đồng yên lại tiềm ẩn nguy cơ kìm hãm tăng trưởng kinh tế.

“Dựa trên những số liệu này, chính phủ có thể cởi mở hơn trong việc chấp nhận các đợt tăng lãi suất tiếp theo. Điều đó có thể tạo điều kiện cho Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) tăng lãi suất ngay cả trước khi công bố báo cáo GDP tiếp theo, sớm nhất là vào tháng 6 hoặc tháng 7”, ông Takayuki Toji, chuyên gia kinh tế cấp cao tại Japan Post Insurance, cho biết.

Bất chấp những số liệu tăng trưởng tích cực, đồng yên đã giảm nhẹ so với đồng đô la sau khi được công bố. Lãi suất hoán đổi qua đêm hầu như không thay đổi, cho thấy khả năng ngân hàng trung ương tăng lãi suất trong tháng 6 là khoảng 77%.

Dữ liệu hôm thứ Ba cũng cho thấy sự phục hồi nhu cầu nội địa vẫn diễn ra chậm và mong manh. Tình trạng bất ổn địa chính trị kéo dài và giá nhiên liệu tăng cao có thể sớm gây áp lực lên tài chính và ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý hộ gia đình và doanh nghiệp.

Báo cáo cho thấy tiêu dùng cá nhân, chiếm hơn 50% GDP của Nhật Bản, đã tăng 0,3% (không tính theo năm), vượt mức dự báo 0,1%. Điều này có thể được hỗ trợ bởi các khoản trợ cấp tiện ích của chính phủ và tốc độ tăng lương cuối cùng đã bắt đầu vượt qua lạm phát. Tuy nhiên, niềm tin của người tiêu dùng đã giảm sút kể từ khi chiến tranh bùng nổ.

Xuất khẩu ròng cũng hỗ trợ nền kinh tế nhiều hơn dự kiến. Dữ liệu thương mại tháng 3 cho thấy, xuất khẩu của Nhật Bản tăng trưởng nhanh hơn khi nhu cầu tại Trung Quốc phục hồi.

Tăng trưởng đầu tư kinh doanh chậm lại, chỉ đạt mức tăng 0,3% so với quý trước. Khảo sát doanh nghiệp tháng 3 của Bộ Tài chính cho thấy lợi nhuận thường niên tăng liên tục trong 5 quý. Sự bùng nổ trí tuệ nhân tạo toàn cầu, cùng với nhu cầu số hóa ngày càng tăng trong bối cảnh thiếu hụt lao động, tiếp tục hỗ trợ động lực đầu tư của các công ty.

Trong chuyến thăm Nhật Bản gần đây, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã nói về sức mạnh của nền kinh tế nước này, ám chỉ rằng thời điểm đã chín muồi để tăng lãi suất. Ông cho biết các yếu tố cơ bản “mạnh mẽ và kiên cường” của nền kinh tế Nhật Bản cuối cùng sẽ được phản ánh trong tỷ giá hối đoái, và ông hoàn toàn tin tưởng vào công việc mà Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản Kazuo Ueda đang làm.

Tuy nhiên, vẫn còn phải xem cuộc chiến ở Iran sẽ tiếp tục tác động như thế nào đến nền kinh tế Nhật Bản khi xung đột vẫn chưa có dấu hiệu kết thúc. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã giảm một nửa dự báo tăng trưởng cho năm tài chính hiện tại xuống còn 0,5%, đồng thời nâng dự báo lạm phát lên 2,7%.

Hành động trong ngắn hạn có thể tốt hơn là một động thái muộn hơn có thể bị chỉ trích nếu xuất hiện bằng chứng về sự căng thẳng đối với nền kinh tế. Việc trì hoãn tăng lãi suất cũng có thể gây thêm áp lực lên đồng yên, loại tiền mà chính phủ đã phải hỗ trợ bằng khoản can thiệp lên tới 64 tỷ USD trong những tuần gần đây.

Các biện pháp mà Thủ tướng Sanae Takaichi thực hiện để hỗ trợ các hộ gia đình đối phó với giá năng lượng tăng cao do cuộc khủng hoảng ở Trung Đông gây ra sẽ giúp duy trì mức tiêu dùng trong những tháng tới. Tuy nhiên, các nhà kinh tế chỉ ra rằng lạm phát cao hơn và niềm tin kinh doanh suy yếu có thể làm giảm tăng trưởng.

“Với những biện pháp hỗ trợ như vậy, Nhật Bản có thể tránh được tình trạng tăng trưởng âm trong quý 2. Tuy nhiên, lạm phát vẫn có thể ảnh hưởng đến tiêu dùng và đầu tư thực tế”, ông Toji cho biết.